13/06/2026
වන සරණේ වන්නකු තිසාහාමිගේ කථාව....
දඩයම සහ වන ජීවිතය පිළිබඳ වූ කතාන්දර අතර, ලංකාවේ ඉතිහාසයේ ඉතා කැපී පෙනෙන චරිතයක් වන්නේ "වන සරණේ වන්නකු තිසාහාමිගේ" කතාවයි. බදුල්ල සුසාන භූමියේ ප්රධාන දොරටුව අසල ඇති ඔහුගේ සොහොන, මෙම විස්මිත මිනිසාගේ ජීවිතයේ මතක සටහන් රැගෙන එයි.
බදුල්ල සුසාන භූමියේ සටහන
බදුල්ල සුසාන භූමියට පිවිසෙන ඕනෑම අයෙකුට දැකගත හැකි පුවරුවක මෙවන් සටහනක් තිබේ:
“වැද්දකු ලෙසින් ඉපිද පාරම්පරික වැදි බවින් මිදී එහෙත් වනචාරීව නිල්ගල හරිත වනයේ තම අණසක පතුරුවමින් ආරක්ෂක අංශයන් දෙවැනිකොට අභීතව සහ අදීනව සියලු කම්සැප විද ස්පිට්ල් නම් වූ වෙදැදුරු හමුවීමෙන් පසු ඔහු සමගින් මිතුරුව පසුව බන්ධනාගාරව, වියපත්ව, ලෝදම් පරිදි ගිලන්ව බදුල්ල රෝහලේදී මියගිය උත්තුංග දේහධාරී 'වන්නකු තිසාහාමි" නම් වූ පුහුදුන් මිනිසාගේ මෘතදේහය ස්පිට්ල් වෙදැදුරු විසින් 1952 අගෝස්තු 20 වැනිදින බදුල්ල සුසානභූමියේ ගවුරවනීය ලෙස මිහිදන් කරවූ බව මෙසේ සටහන් කරමු"
මෙම සටහන වන්නකු තිසාහාමිගේ අසාමාන්ය ජීවන ගමන්මග සහ ප්රකට වෛද්ය ආර්. එල්. ස්පිට්ල් මහතා සමඟ පැවති විශේෂ මිත්රත්වය සනාථ කරයි. ඔහු කලක් ලංකාවේ ආරක්ෂක අංශවලට අභියෝග කළ වැදි නායකයෙකි.
කැරලිකාරී තරුණ කාලය
බින්තැන්න පත්තුවේ හෝලිකේ උපත ලැබූ තිසාහාමි, කුඩා කලදී මුල්ලේගම පන්සලේ නායක හිමිනම යටතේ හැදී වැඩුණි. කෙසේ වෙතත්, වසර පහක පමණ කාලයකින් පසු ඔහුගේ දඩබ්බර ස්වභාවය හේතුවෙන් හිමිනම ඔහු පන්සලෙන් ඉවත් කළේය.
ඔහුගේ පෞද්ගලික ජීවිතය ද එලෙසම ආන්දෝලනාත්මක විය. දොරකුඹූරේ සූදු බණ්ඩි සමඟ ඇගේ දෙමාපියන්ගේ විරෝධය මැද යුග දිවියට පිවිසි තිසාහාමි, පසුව ඇඹිලින්නේ වැද්දන් සමඟ ජීවත් විය. වසර දෙකකට පසු ඔහු වල්ලි නම් තරුණියක් ද බලහත්කාරයෙන් අඹුකමට ගත්තේය. ඔහුට බිරියන් තිදෙනෙක් සහ සුදුබණ්ඩා, කපුරු, බාලවන්නියා, ටිකිරි, කොම්බි නම් දරුවන් පස් දෙනෙක් සිටියහ.
මිනීමැරුම් සහ වනගත ජීවිතය
තිසාහාමි ප්රකට වූයේ භයානක මිනීමරුවකු ලෙසිනි. ඔහුගේ දියණිය වූ කපුරු, ඇගේ සැමියා විසින් පහරදී මරා දැමීමෙන් පසු, එම සැමියා ඝාතනය විය. එය තිසාහාමි විසින් නොකළ ද, ඔහු ඒ සඳහා වගඋත්තරකරු විය.
මෙම සිදුවීමත් සමඟ නිල්ගල කෝරාල තිසාහාමි පසුපස එළවා ගියේය. අවසානයේ තිසාහාමි, නිල්ගල කෝරාලට වෙඩි තබා මරා දැමීය. ඉන්පසු ඔහු මුස්ලිම් වෙළෙන්දකු ද ඝාතනය කළේය. මෙම සිදුවීම් මාලාවෙන් පසු පොලිසිය තිසාහාමි පසුපස ලුහුබැඳ ගිය අතර, ඔහු සිය හත් හැවිරිදි දියණිය වූ කොම්බි සමඟ නිල්ගල කැලයේ තැනින් තැන සැඟවී සිටියේය.
පුදුම සහගත කරුණ වන්නේ, වසර 16 ක පමණ කාලයක් පොලිසියට ඔහු අල්ලා ගැනීමට නොහැකි වීමයි. තිසාහාමි මෙතරම් දීර්ඝ කාලයක් නීතියෙන් සැඟවී සිටීමට සමත් විය.
ආර්. එල්. ස්පිට්ල් සහ මිත්රත්වය
තිසාහාමිගේ ජීවිතයේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්යය වූයේ වෛද්ය ආර්. එල්. ස්පිට්ල් හෙවත් "සුදු හුරා" සමඟ ඇති වූ මිත්රත්වයයි. ඉතා දරදඬු මිනිසකු වුවද තිසාහාමි ස්පිට්ල් කෙරෙහි මහත් භක්තියක් දැක්වූ අතර ඔහුට පමණක් අවනත විය.
කලකට පසු, තිසාහාමි බදුල්ල පොලිසියට භාර විය. ඔහුගේ වයස හා රෝගී තත්ත්වය හේතුවෙන් බදුල්ල අධිකරණය ඔහු එල්ලුම් ගසට නියම නොකර බන්ධනාගාර ගත කළේය. ස්පිට්ල් මහතා විශේෂ අවසරයක් ලබාගෙන නිතරම බන්ධනාගාරයට ගොස් තිසාහාමිගේ දුක සැප විමසා බැලුවේය.
අවසානය
බන්ධනාගාරයේ සිටියදී බලවත් ලෙස රෝගාතුර වූ තිසාහාමි බදුල්ල මහ රෝහලට ඇතුළත් කරන ලදී. 1952 අගෝස්තු මස 20 වන දින ඔහු රෝහල් ඇඳ මත අවසන් හුස්ම හෙලීය. තිසාහාමිගේ එකම හිතවතා වූ දොස්තර ආර්. එල්. ස්පිට්ල්, ගෞරවනීය ලෙස ඔහුගේ දේහය බදුල්ල සුසානභූමියේ මිහිදන් කරවා සොහොනක්ද බැන්දවීය.
තිසාහාමිගේ චරිතාපදානය පදනම් කරගෙන දොස්තර ස්පිට්ල්, 'සැවේජ් සැන්චුවරි' (Savage Sanctuary) නම් වූ නවකතාව රචනා කළේය. ඒ. පී. ගුණරත්න මහතා එය 60 දශකයේදී 'වන සරණ' නමින් සිංහලයට පරිවර්තනය කළේය. වන්නකු තිසාහාමිගේ කතාව අදටත් ශ්රී ලංකාවේ ජනප්රවාද අතර ජීවමාන වන, ආදරය, දඩයම, යුක්තිය, සහ අසාමාන්ය මිත්රත්වය පිළිබඳ වූ සත්ය කතාවකි.
The story of Vannaku Tissahamy of the Wild Refuge.
Among the tales of hunting and jungle life, the story of "Vannaku Tissahamy of the Wild Refuge" is a very prominent character in the history of Sri Lanka. His tomb near the main entrance of the Badulla Public Cemetery holds the memories of this astonishing man's life.
The Inscription at Badulla Cemetery
An inscription on a plaque visible to anyone entering the Badulla Public Cemetery reads:
"We hereby record that the mortal remains of the common man named 'Vannaku Tissahamy', who was born a Vedda, freed himself from traditional Vedda life, yet lived wildly, spreading his authority over the Nilgala Green Forest, bravely and fearlessly challenging the security forces, enjoying all the pleasures of life, befriending the physician named Spittel after meeting him, later imprisoned, aged, and eventually falling sick according to the way of the world and dying at the Badulla Hospital, were respectfully interred by Dr. Spittel at the Badulla Public Cemetery on August 20, 1952."
This inscription confirms Vannaku Tissahamy's extraordinary life journey and his special friendship with the famous physician Dr. R. L. Spittel. He was a Vedda leader who, for a time, challenged the security forces of Ceylon.
Rebellious Youth
Tissahamy, born in Holike in Bintenna Pattu, was raised by the Chief Incumbent of the Mullegama Temple in his childhood. However, due to his rebellious nature, the monk removed him from the temple after about five years.
His personal life was equally controversial. Tissahamy married Doorakumbure Sudu Bandi against her parents' wishes and later lived with the Veddas of Ambilinna. Two years later, he also forcefully took a young woman named Valli as his wife. He had three wives and five children: Sudubanda, Kapuru, Balawanniya, Tikiri, and Kombi.
Murders and Life in the Jungle
Tissahamy became known as a dangerous murderer. After his daughter Kapuru was beaten and killed by her husband, the husband was also killed. Although Tissahamy did not commit the act, he was held responsible for it.
Following this incident, the Korala (chief) of Nilgala pursued Tissahamy. Tissahamy eventually shot and killed the Nilgala Korala. Subsequently, he also killed a Muslim trader. After this series of events, the police pursued Tissahamy, and he hid from place to place in the Nilgala forest with his seven-year-old daughter, Kombi.
The astonishing fact is that the police were unable to catch him for about 16 years. Tissahamy managed to evade the law for such a long period.
R. L. Spittel and the Friendship
The turning point in Tissahamy's life was his friendship with Dr. R. L. Spittel, or "Sudu Hura" (White Brother-in-Law). Although Tissahamy was a very stubborn man, he showed great devotion to Spittel and obeyed only him.
After some time, Tissahamy surrendered to the Badulla police. Due to his age and poor health, the Badulla court sentenced him to imprisonment instead of the death penalty. Dr. Spittel obtained special permission and frequently visited Tissahamy in prison to check on his well-being.
The End
While in prison, Tissahamy became seriously ill and was admitted to the Badulla General Hospital. He breathed his last on his hospital bed on August 20, 1952. Dr. R. L. Spittel, Tissahamy's only friend, honorably interred his body at the Badulla Public Cemetery and erected a tomb for him.
Based on Tissahamy's biography, Dr. Spittel wrote the novel Savage Sanctuary. A. P. Gunaratne translated it into Sinhala as Wana Sarana (Wild Refuge) in the 1960s. The story of Vannaku Tissahamy is a true story of love, hunting, justice, and an extraordinary friendship that remains alive in the folklore of Sri Lanka today.
