11/08/2026
Cố Tổng Bí thư Trường Chinh, tên thật là Đặng Xuân Khu (1907-1988), vốn người thuộc dòng tộc họ Trần của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Điều này có lẽ không nhiều người biết.
Theo cuốn Trường Chinh, Tiểu sử (NXB Chính trị Quốc gia, 2007), ông Trường Chinh là hậu duệ đời thứ 11 của cụ Đặng Chính Pháp, người thuộc dòng tộc Trần Lâm (sau đổi thành Đặng Trần Lâm) ở Chương Mỹ, Hà Nội. (Do 2 lần họ Trần bị truy sát nên con cháu của Đức thánh Trần Hưng Đạo phải đổi họ).
Có một sự trùng hợp đến kỳ lạ, ấy là ngày mất của cố Tổng bí thư Trường Chinh (20 tháng Tám âm lịch năm Mậu Thìn, tức 30/9/1988) cũng trùng với ngày mất của Trần Hưng Đạo 688 năm trước đó (năm Canh Tý, 1.300). Đây dường như một mối nối kết kỳ lạ giữa 2 nhân vật kiệt xuất trong một dòng tộc của nhà Trần ở hai thời đại khác nhau.
Cố Tổng Bí thư Trường Chinh bị tai nạn bất ngờ, trượt chân ngã tại cầu thang trong nhà công vụ ở số 3, phố Nguyễn Cảnh Chân, Hà Nội rồi đi xa mãi mãi.
Trong lúc mở ngăn kéo của ông thì mọi người thấy một cuốn sổ tiết kiệm mang tên ông, nhưng số tiền trong sổ khiến mọi người bất ngờ, trào nước mắt.
Trong cuốn sổ đó chỉ còn có 3.000 đồng. Đó cũng chính là số tiền còn lại của khoản nhuận bút sau khi ông đã sử dụng một phần chi làm quà cho bạn bè, rồi những nơi từng là cơ sở hoạt động cách mạng cũ của ông, một phần cho thư ký giúp việc và một phần nhỏ ông dành cho gia đình.
Vào thời điểm tháng 9/1988, một khoản tiền 3.000 đồng to nhỏ ra sao?
Giáo sư Đặng Xuân Kỳ, con trai ông kể: "Tháng đầu tiên tôi được Ban bí thư Trung ương Đoàn điều đi học dài hạn 2 năm (khoá 1988-1990) tại Trường Đảng Cao cấp Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh).
Chúng tôi là quân số cắt hẳn đi học nên chỉ được nhận lương cứng ở cơ quan. Vì thế, để động viên tinh thần và trợ giúp khó khăn, cánh học viên như chúng tôi được nhận thêm một khoản phụ cấp là 5.200 đồng/tháng (26 ngày học x 200 đ/ ngày) từ Ban Tài chính Quản trị Trung ương. Nó tương đương với 20 gói mỳ tôm lúc đó (260 đ/gói).
