07/09/2026
GAZETECİ AHMET BÜYÜKSOY YAZDI: “AKIL BAŞA GELDİ, YOZGAT’IN NÜFUSU TÜKENDİ!”
Akıl başa geldi, Yozgat’ın nüfusu tükendi
Geçtiğimiz hafta TÜİK tarafından paylaşılan 81 ilimizdeki nüfus hareketlerinin zaman içerisinde yer değiştirmesi analizi yapıldı. Buna göre eğer Yozgat’ta doğup büyüyen insanlar burada iskan edilebilselerdi, iş aş sahibi olabilselerdi, sosyal güvence kaygısı olmasaydı, kendi kendine yeter kazanç elde edebilselerdi herkes kendi memleketinde yaşayabilseydi varsayımıyla hazırlanan Türkiye nüfus dengesi analizine göre Yozgat’ın tahmini nüfusu 1 milyon 246 bin 902 olacaktı.
Zaman içerisinde elde ettiğimiz değerlerin kıymetini bilseydik, onları işimize geldiği şekilde heba etmeseydik, yenilerini yerlerine koyabilseydik, maalesef bugünkü Yozgat’ın nüfusu 413 bin civarında olmayacaktı.
Burada anneannemin bir sözünü paylaşmak isterim:
“Tandır tava geldi, hamur tükendi,
Akıl başa geldi ömür tükendi.”
Başka bir ifade ile büyük bir il büyük, bir nüfusa sahip olacaktık. Üç milletvekili değil sekiz-dokuz milletvekili çıkarabilecektik.
TÜİK’in analizine göre Yozgat, Türkiye genelindeki 81 il arasında 28’inci sıraya yerleşecekti.
Yozgat’ın nüfusu böyle olurken İstanbul’un nüfus on altı milyon yerine İki milyon civarı olacaktı.
Türkiye’de en çok nüfusun İstanbul değil, birinci sırada Şanlıurfa 3 milyon 205 bin 103 kişiyle olurken ikinci sıraya Konya 2 milyon 702 bin 482 kişiyle yerleşecekti. Olmadı olmadı…
Biz Yozgatlılar olarak tarımı istediğimiz manada işleyemedik mercimeğimizi nohudumuzu yeni teknolojik alet ve edevatlarla zenginleştiremedik daha çok ekip daha çok hasat edemedik. Sanayimizi hiç mi hiç geliştiremedik.
Tarıma dayalı hayvancılıkta %76 oranında gelir elde ederken, geri kalan %18’lerdeki sanayiyi de geliştiremedik.
50 yıl önce Yerköy’deki motor yenileme revizyon, biçerdöverlerin bakım ve onarımlarını da geliştiremedik. Hüseyin Savran, Hacı Çölgeçen, Veysel Ceylan, Lütfü Şimşek, Ethem Aslan Veli ustalardan sanayide istifade edemedik,
1970’li yıllarda Türkiye genelinde başlatılan ağır sanayi hamlesiyle temelleri atılan birçoğunun lojman inşaatları dahi bitmişken sırasıyla şimdiki üniversite sahasında boruklu yazı mevkiinde TEMSAN (Türkiye elektromekanik sanayi), Yerköy’de TAKSAN, Sorgun’da Azot Sanayi Gübre Fabrikası, Akdağmadeni’nde Demir Döküm Fabrikası’nın yapılmasına tüm Yozgat olarak sahiplenemedik temeli yok parası yok diyerek engel bile teşkil ettik.
Yozgat’ta yapılamayan fabrikalar diğer illerde yapıldı. En son da TAKSAN Kayseri’ye götürüldü. Yıllarca Kayseri ekonomisini ayakta tuttu ne TAKSAN ne TEMSAN ne Gübre Fabrikası hiçbiri kalmadı. Eğer bu fabrikalar işletmeye alınabilseydi buralarda 25 bin kişi çalışacaktı. Dolayısıyla Yozgat'ın nüfusu bugün 200 bin olacaktı.
Bu değerleri kaybeden Yozgat nüfus kaybetmeyecekti de ne olacaktı?
Yimpaş Kevser Yağ Fabrikası, Çandır Yağ Fabrikası, Akdağmadeni Deri İşletme Fabrikası da maalesef kapandı.
Heyhat! heyhat! ne acı ne acı…
Dolayısıyla Yozgatımızda doymayan insanlarımız yorganını simit yaparak başka illere göçtüler de gidiş o gidiş.
Başka bir konu; Yozgat genelinde ektiğimiz buğday arpa, yulaf, çavdar gibi tarım ürünlerini işlemek için 50 yıl önce kurulan işletmeye alınan 40’a yakın un fabrikalarımız atıl hale geldi bir bir kapanmalarına sebep olduk.
Yine 40 yıl önce Yozgat il ve ilçelerinde bulunan otomotiv sektöründeki bayilikleri bir bir yok ettik kapanmalarına sebep olduk.
Bildiğim kadarıyla Renault, Tofaş, Fiat, Lada, Ford bayiliği bunlara bağlı olarak servisleri hele de traktör bayilikleri adına tüm Anadolu’ya hitap eden Massey Ferguson, Ford, Isuzu bayilikleri bir bir yok edildiler.
Toprak sanayide Çorum’dan sonra ilimizde yapılan tuğla fabrikaları kiremit fabrikaları da bir birinin ardına kapandı.
Her tuğla fabrikasında yüzlerce binlerce insanımız gencimiz istihdam ediliyorlardı. Sanayi kaybetmekle kalmadı zorlamayla yapılan organize sanayinde de kepenkler indirildi, kapanmayla karşı karşıya kaldı ve birçoğu kapandı.
En son Yozgat Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren işletmelerden Erensan Basınçlı Kaplar Sanayi için de üretimi durdurma kararı alındı.
Bununla da kalınmadı bırakın kendimizi yenileyip geliştirmeyi elimizde olanları bir bir yok ettik.
Maalesef Türkiye’deki bir numara olan mercimeğimizi ekemez biçemez satamaz olduk. Sebzecilik, meyvecilik alt yapıları olmadığından kurumaya yok olmaya terk edildi. Tarım İl Müdürlüğü’nde 500’ün üstünde insan masa başında istihdam ederken bunların hiç birini yapamadık hayvancılığımız dibe vurdu.
Ahir kelam; sonunda olan oldu Yozgat’ın nüfusu dibe vurdu. Birileri ellerine kına yaksın diyorum, Vesselam…
