20/07/2026
Yeşilyuva- Rapın 🏚️⛰️❤️
"Şırnak'ın Uludere ilçesine bağlı Yeşilyuva Mahallesi, yöre halkı arasındaki adıyla Rapîn, köklü bir geçmişe ve doğayla iç içe bir kültürel mirasa sahiptir.
Bölgenin Kökeni: Şırnak ve çevresinin tarihi M.Ö. 3000'li yıllara kadar dayanır.
Sarp ve dağlık bir coğrafyada konumlanan Rapîn/Yeşilyuva, Uludere'nin Irak sınırına yakın ve zorlu doğa koşullarına sahip bölgelerinden biri olarak yüzyıllardır yerleşim yeri olma özelliğini korumuştur.
Kültürel doku: Yöredeki geleneksel ev yapıları, tarım, hayvancılık ve köy yaşantısı geçmişten günümüze nesilden nesile aktarılmıştır.
Köy halkı, bölgenin kadim Kürt kültürünü ve geleneklerini sürdürme konusunda önemli bir role sahiptir.
Doğal Yaşam: Etrafı dağlar ve doğal güzelliklerle çevrili olan bu yerleşim yeri, aynı zamanda bölge tarihinde önemli bir iz ve yerel hafıza niteliği taşır."
İlk Çağlardan Günümüze: Bölgenin köklü tarihi M.Ö. 3000’li yıllara, Tunç Dönemi'ne kadar uzanır.
Urartular, Medler, Persler, Romalılar, Sasaniler ve Selçuklular gibi çok sayıda büyük medeniyet bu topraklarda hüküm sürmüştür. 1534 yılında ise Osmanlı Devleti topraklarına katılmıştır.
Kadim Kuleler (Dirheler): Yakın dönem arkeolojik yüzey araştırmalarında, dağ eteklerindeki nehir vadilerine konumlandırılmış ve bölgede "Dirhe" olarak adlandırılan iki katlı, kule benzeri taş yapılar tespit edilmiştir.
Bu yapılar, Rapîn ve çevresinin antik çağlarda stratejik bir savunma ve geçiş güzergâhı olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Hafıza ve Geri Dönüş: 1990'lı yıllarda bölgedeki güvenlik gerekçeli boşaltmalar nedeniyle derin sessizliğe gömülen mahalle ve köyler, toprağa duyulan büyük bağlılık sayesinde yerel halkın hatıralarını saklamaya devam etmiştir. Bugün eski taş evler, geçmişin izlerini taşıyan açık hava müzesi gibidir.🏔️
Coğrafi Yapısı ve İklimi: Rapîn (Yeşilyuva), Doğu Anadolu coğrafyasının en engebeli ve görkemli noktalarından birinde yer alır.
Sarp ve Dik Dağlar: Mahallenin çevresi, 3200 metreye kadar ulaşan yükseltileriyle Kel Mehmet Dağı (Kêla Meme) ve Haftanîn Dağları gibi heybetli zirvelerle çevrilidir.
Akarsular ve Vadiler: Derin nehir vadilerinin yardığı bu coğrafya, özellikle kış aylarında yoğun kar yağışı aldığından tarihi dönemlerde birincil ulaşım ağı olarak nehir yataklarını kullanmak zorunda kalmıştır.
Zengin Yaylalar: Bölge; Suwar, Meydan, Serhe ve Elcan gibi meşe ormanlarıyla bezeli, buz gibi su kaynaklarına sahip yüksek rakımlı yaylalara ev sahipliği yapar."
"🌾 Kültür, Yaşam ve Gelenekler: Rapîn’de yaşam, doğrudan doğanın sunduğu şartlar ve kadim Goyan (Goyî) aşireti gelenekleri ekseninde şekillenmiştir.
Geleneksel Mimarî: Mahallenin eski yerleşim dokusunda, işlenmemiş iri taşlardan harçsız veya az harçla yapılan, kalın duvarlı toprak damlı taş evler öne çıkar.
Bu evler yazın serin, kışın ise sıcak tutma özelliğine sahiptir.
Goyan Kültürü ve Yaylacılık: Bölge halkının en temel geçim kaynağı küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve sınırlı tarımdır. Bahar aylarının gelmesiyle birlikte köylüler, "Zozan" adı verilen yüksek yaylalara göç ederler.
Yayla yaşamı; peynir yapımı, yün eğirme ve geleneksel çadır hayatıyla kültürel bağları canlı tutar.
Giyim Kuşam ve El Sanatları: Kadınların giydiği parlak renkli fistanlar (fistanê kurdî) ve erkeklerin yöresel şal-şapik kıyafetleri, düğünlerde ve bayramlarda kültürel kimliğin en büyük sembolüdür. Ayrıca koyun yününden dokunan kök boyalı rengârenk kilimler yörenin en meşhur el sanatlarındandır.
Dayanışma (Ziyafet ve Şevbêrk): Kış aylarının çok çetin geçtiği Rapîn'de, uzun kış gecelerinde komşuların bir araya geldiği "Şevbêrk" (gece oturmaları) geleneği vardır. Bu gecelerde dengbêjler (halk ozanları) kilamlar söyler, eski destanlar ve hikâyeler anlatılarak sözlü kültür korunur."
