31/01/2026
58% ของช่างภาพกำลัง “เสียงานให้ AI”
ผลสำรวจจาก AOP สัญญาณอันตราย
ของวงการภาพถ่ายยุค Generative AI
ผลสำรวจล่าสุดจาก Association of Photographers (AOP) สมาคมวิชาชีพช่างภาพในสหราชอาณาจักร เปิดตัวเลขที่น่าสนใจโดยพบว่า 58% ของช่างภาพยอมรับว่าสูญเสียงานให้กับ Generative AI โดยตรง ไม่ใช่แค่กระแส ไม่ใช่แค่ความกลัว แต่คือผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงในเชิงอาชีพ การสำรวจครั้งนี้มีสมาชิก AOP ตอบแบบสอบถามราว 600 คน จากทั้งหมดประมาณ 3,000 คน แม้ภาพรวมรายได้เฉลี่ยจะดูเหมือน “เพิ่มขึ้น” ประมาณ 10% ต่อปี แต่ตัวเลขเชิงลึกกลับสะท้อนภาพตรงข้ามอย่างชัดเจน
งานจ้างถ่ายภาพ (commissioned work) มีจำนวนลดลงอย่างต่อเนื่อง, จำนวนภาพที่ถูกเผยแพร่บนเว็บไซต์ของช่างภาพลดลงถึง 46% อันเนื่องมาจากความกังวลเรื่องการนำภาพไปใช้เทรน AI และ งานภาพที่ถูกว่าจ้างและนำไปใช้งานในเชิงลิขสิทธิ์ (licensed commissioned images) ลดลงถึง 65%
AOP วิเคราะห์ว่าสาเหตุสำคัญมาจากความกังวลเรื่อง การถูกขูดข้อมูล (illegal scraping) หรือการที่ภาพถ่ายถูกนำไปใช้ฝึก AI โดยไม่ได้รับอนุญาต ทำให้ช่างภาพจำนวนมากเลือกที่จะ “ลดการเผยแพร่งาน” เพื่อป้องกันตัวเอง แทนที่จะใช้เว็บไซต์เป็น Portfolio เหมือนที่ผ่านมา
ยิ่งไปกว่านั้นนั้นคือ เกือบ 2 ใน 3 ของสมาชิก AOP ระบุชัดว่า งานของพวกเขาที่หายไป ถูกแทนที่ด้วยบริการ Generative AI โดยตรง เมื่อเทียบกับผลสำรวจในปี 2025 มูลค่าความเสียหายรวมถูกประเมินอยู่ที่ประมาณ 1.012 ล้านปอนด์ (ราว 43 ล้านบาท) หรือเฉลี่ย 34,900 ปอนด์ (1.5 ล้านบาท) ต่อคน
ช่างภาพรายหนึ่งให้สัมภาษณ์ว่า “รายได้รวมของธุรกิจลดลงมากกว่า 60% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว” ซึ่งสะท้อนว่าปัญหานี้ไม่ใช่แค่ ‘โอกาสหาย’ แต่คือ ‘โครงสร้างรายได้กำลังพัง’ นอกจากเรื่องของรายได้และโอกาสแล้ว การสำรวจในครั้งนี้ยังได้สอบถามถึงประเด็นอื่น ๆ เพิ่มเติมด้วยอาทิ
98.4% ต้องการค่าชดเชย จากการนำผลงานไปใช้ฝึก AI ในอดีต
100% (จากแบบสอบถาม) ต้องการความโปร่งใส จากบริษัทเทคโนโลยีในการฝึกโมเดล AI
85.3% ต้องการระบบแบบ Opt-In (เจ้าของสิทธิ์ต้อง “อนุญาตก่อน”) แทน Opt-Out
89.9% ไม่ต้องการให้ภาพของตนถูกใช้เป็นข้อมูลฝึก Machine Learning
และ 96.1% เห็นว่าควรมีการบังคับติดป้ายกำกับ (labeling) งานที่สร้างโดย AI อย่างชัดเจน
ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นพร้อมกับการที่ AOP ร่วมกับองค์กรสร้างสรรค์อีก 4 แห่งในอังกฤษ ได้แก่ Society of Musicians, Society of Authors, Equity และ Association of Illustrators จัดทำรายงานชื่อ “Brave New World? Justice for Creators in the Age of Generative AI” และเดินหน้าล็อบบี้รัฐสภาอังกฤษให้เกิดการออกกฏหมายคุ้มครองครีเอเตอร์อย่างจริงจัง โดยหนึ่งในถ้อยแถลงที่แรงที่สุดจาก AOP คือการนิยาม Generative AI ว่าเป็น “การขโมยครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ (the greatest act of theft in modern history)” พร้อมอธิบายภาพรวมว่า
“สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือการทำลายล้างเชิงดิจิทัล เงียบ มองไม่เห็น และเกิดขึ้นทั่วโลก รายได้ที่หดตัว การขโมยทรัพย์สินทางปัญญา การถ่ายโอนมูลค่า IP ไปสู่ทุนผูกขาดข้ามชาติ และการทำซ้ำทางดิจิทัลที่ทำให้ ‘สไตล์’ และ ‘อัตลักษณ์’ ของครีเอเตอร์ตกอยู่ในความเสี่ยง”
เรื่องความสามารถของ AI ในปัจจุบันไม่มีใครกังขา แต่คำถามสำคัญที่สุดในตอนนี้คือการตั้งคำถามถึง สิทธิ์ในผลงาน, โครงสร้างรายได้ของอาชีพสร้างสรรค์ และ อนาคตของคำว่า “เจ้าของผลงาน” และถ้าวงการสร้างสรรค์ไม่ออกแบบกลไกคุ้มครองใหม่อย่างจริงจัง Generative AI อาจไม่ใช่แค่เครื่องมือ แต่อาจกลายเป็น โครงสร้างอุตสาหกรรมใหม่ ที่อาจส่งผลต่อครีเอเตอร์ทำให้ไม่มีที่ยืนในระบบอีกต่อไป
ที่มา: PetaPixel
ภาพ: Los Mu***os Crew, Pexels
