07/08/2026
📍 หมุดสำรวจไม่ระบุ Datum ใช้ NCDC แทนได้หรือไม่? ความเข้าใจที่ถูกต้องสำหรับงาน GIS และงานสำรวจ
ในการทำงานด้าน GIS, GNSS และงานสำรวจรังวัด หลายคนอาจพบปัญหาว่า หมุดหลักฐาน (Geodetic Control Point) หรือข้อมูลพิกัดที่ได้รับ ไม่มีการระบุ Datum ทำให้เกิดคำถามว่า
"สามารถใช้ NCDC แทน Datum ได้หรือไม่?"
คำตอบคือ "ไม่สามารถใช้แทนได้" เนื่องจาก Datum และ NCDC เป็นคนละองค์ประกอบของระบบพิกัด แม้ว่าทั้งสองจะเกี่ยวข้องกันก็ตาม
Datum คืออะไร?
Geodetic Datum คือ กรอบอ้างอิงทางภูมิศาสตร์ (Geodetic Reference Frame) ที่ใช้กำหนดตำแหน่งบนพื้นผิวโลก โดยอาศัยแบบจำลองรูปร่างโลก (Reference Ellipsoid) และระบบพิกัดที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน
ตัวอย่าง Datum ที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย ได้แก่
- WGS84 (World Geodetic System 1984) ใช้เป็นมาตรฐานสากลสำหรับระบบ GNSS เช่น GPS
- TGM2017 (Thai Geodetic Datum 2017) ซึ่งเป็นกรอบอ้างอิงทางภูมิศาสตร์ของประเทศไทย พัฒนาเพื่อรองรับงานสำรวจและงานวิศวกรรมที่ต้องการความแม่นยำสูง
Datum เปรียบเสมือน "จุดอ้างอิง" ที่ทำให้ทุกคนสามารถระบุตำแหน่งเดียวกันบนโลกได้อย่างถูกต้อง
🚩หมุดหลักฐาน (Control Point) จำเป็นต้องระบุ Datum บน Plate หรือไม่?
คำตอบคือ ⭐ไม่จำเป็น⭐
หมุดหลักฐานส่วนใหญ่จะสลักเพียง
- หมายเลขหมุด (Station ID)
- ชื่อหมุด
- หน่วยงานผู้จัดทำ
- ปีที่ติดตั้ง
ส่วนข้อมูลที่สำคัญ เช่น
- Datum
- Coordinate Reference System (CRS)
- Epoch
- ค่าพิกัด
- Accuracy
มักจัดเก็บอยู่ใน
- Station Description
- Control Sheet
- Metadata
- ฐานข้อมูลของหน่วยงานผู้ดูแล
ดังนั้น หากบน Plate ไม่มีคำว่า WGS84 หรือ TGM2017 ไม่ได้หมายความว่าหมุดไม่มี Datum เพียงแต่ต้องค้นหาข้อมูลจากเอกสารอ้างอิงที่เกี่ยวข้อง
NCDC คืออะไร?
NCDC (National CORS Data Center) คือศูนย์บริหารข้อมูลจากโครงข่ายสถานีอ้างอิง GNSS แบบถาวร (Continuously Operating Reference Stations: CORS)
หน้าที่หลักของ NCDC ได้แก่
- ให้บริการข้อมูล RINEX สำหรับการประมวลผล GNSS
- ให้บริการ Network RTK
- สนับสนุนการคำนวณตำแหน่งที่มีความแม่นยำสูง
- เชื่อมโยงผู้ใช้งานเข้ากับกรอบอ้างอิงพิกัดของประเทศ
กล่าวคือ NCDC เป็น ผู้ให้บริการข้อมูลอ้างอิง ไม่ใช่ Datum
ถ้าหมุดหรือข้อมูลไม่ระบุ Datum สามารถใช้ NCDC แทนได้หรือไม่?
คำตอบคือ "ไม่ได้" เนื่องจาก
- Datum คือกรอบอ้างอิงทางภูมิศาสตร์
- NCDC คือศูนย์ให้บริการข้อมูลจากโครงข่าย CORS
NCDC ไม่สามารถบอกได้ว่าข้อมูลเดิมถูกสร้างขึ้นบน Datum ใด หากไม่มีข้อมูลประกอบ
ดังนั้น หากได้รับไฟล์ GIS, CAD หรือข้อมูลพิกัดที่ไม่ระบุ Datum การกำหนดเป็น WGS84, TGM2017 หรือ Datum อื่น ๆ โดยการคาดเดา ถือเป็นแนวปฏิบัติที่ไม่ถูกต้อง และอาจทำให้ตำแหน่งคลาดเคลื่อนได้หลายเมตร
👉แนวทางปฏิบัติที่ถูกต้อง เมื่อไม่ทราบ Datum ของข้อมูล ควรดำเนินการตามลำดับดังนี้
✅ตรวจสอบ Metadata หรือ Station Description
✅ตรวจสอบ Coordinate Reference System (CRS)
✅ตรวจสอบ EPSG Code
✅ตรวจสอบรายงานการสำรวจ (Survey Report)
✅สอบถามหน่วยงานเจ้าของข้อมูล
✅หากเป็นการสำรวจใหม่ จึงใช้บริการจาก NCDC เพื่อประมวลผลพิกัดตาม Datum ที่ต้องการ
🌐 ทำไม Datum จึงสำคัญ?
หากใช้ Datum ไม่ถูกต้อง อาจเกิดผลกระทบ เช่น
- ข้อมูล GIS ซ้อนทับกันผิดตำแหน่ง
- ภาพถ่ายดาวเทียมไม่ตรงกับข้อมูลภาคสนาม
- ค่าพิกัดคลาดเคลื่อนตั้งแต่ระดับเมตรจนถึงหลายสิบเมตร
- เกิดความผิดพลาดในการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ (Spatial Analysis)
- ส่งผลกระทบต่อการออกแบบโครงสร้างพื้นฐานและงานวิศวกรรม
🗺 ข้อคิดสำหรับนักสำรวจและนัก GIS
"หากไม่ทราบ Datum ของข้อมูล อย่าคาดเดา และอย่าใช้ NCDC เป็นตัวแทนของ Datum แต่ควรตรวจสอบเอกสารอ้างอิงหรือ Metadata ก่อนทุกครั้ง เพราะความถูกต้องของ Datum คือรากฐานของความถูกต้องของข้อมูลเชิงพื้นที่ทั้งหมด"
☎️ โทร: 094-885-4080
🌐 เว็บไซต์: uavtechnologythailand.netlify.app
📍 บริษัท ยูเอวี เทคโนโลยี (ประเทศไทย) จำกัด (สำนักงานใหญ่)
#งานสำรวจ #ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ #ภูมิสารสนเทศ #ความรู้GIS