21/04/2025
𝐀𝐩𝐫𝐢𝐥 21/22
ၵူႊပီႊ ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ တေႃႇထိုင် ဝၢႆးလိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ ၵၢင်ႁၢဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၼႄပၼ် လွင်ႈႁၢင်ႈလီ — The April Lyrids ဢၼ်ပဵၼ် ၾူၼ်လၢဝ်ယွတ်ႇ ဢၼ်လႆႈပႂ်ႉတူၺ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 2,700 ပီႊလိူဝ်လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈသုင်သုတ်း ႁိမ်းႁွမ်း လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 21 ဝၼ်း တေႃႇထိုင် 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လၢဝ်ယွတ်ႇ Lyrids ၼႆႉ ၼႄပၼ် လွင်ႈၼႄ ၵၢင်ႁၢဝ် ဢၼ်ႁၢင်ႈလီ ဢၼ်မီး လၢဝ်ယွတ်ႇ 15 တေႃႇ 20 လုၵ်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ် တႂ်ႈၵၢင်ႁၢဝ် ဢၼ်လပ်းသိင်ႇ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵမ်းၵမ်း ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၵွႆး မၼ်းပဵၼ် လၢဝ်ယွတ်ႇ ဢၼ်လႅင်း ဢၼ်ၶၢႆႉၵႂႃႇဝႆးဝႆးၼၼ်ႉသေ ၵႆႉၵႆႉ ၵိုတ်းဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်လႅင်း ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်း သွင်သီႇၸူဝ်ႈမူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈငႃႇလႄႈပိုၼ်း
လၢဝ်ယွတ်ႇ Lyrids ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵျူဝ်ႇလၢဝ် C/1861 G1 Thatcher ဢၼ်ပဵၼ် ၵျူဝ်ႇလၢဝ် ဢၼ်မီးၶၢဝ်းယၢဝ်းသေ ပၼ်ႇႁွပ်ႈ လႅတ်ႇ မွၵ်ႈ 415 ပီႊလႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်း ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၵျူဝ်ႇလၢဝ် ၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ - မၢင်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇယႂ်ႇလိူဝ် မၢၵ်ႇသၢႆး - မႆႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပဵဝ်လူမ်းႁဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆလႅင်း လႅင်းမႃး။
ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်တႄႉ လွင်ႈလၢဝ်ယွတ်ႇၼႆႉ လႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ BC 687 တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈလၢဝ်ယွတ်ႇ ဢၼ်လႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉ ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်းၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ် ၶႄႇမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ် လႆႈမၢႆတွင်း လွင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းလီတူၺ်း
ၶမ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ၼမ် - လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 21–22
ၶၢဝ်းယၢမ်းလီ - ဝၢႆးၵၢင်ၶမ်ႈ ပိူင်လူင်မၼ်း မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် ၵၢင်ၼႂ် လၢႆၸူဝ်ႈမူင်း
တီႈလႂ်တေလႆႈတူၺ်း - လၢဝ်ယွတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႉတီႈ ၸုမ်းလၢဝ် Lyra ဢၼ်မီးႁိမ်းလၢဝ် Vega ဢၼ်လႅင်းလႅင်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးသေတႃႉ မၼ်းၸၢင်ႈလႅင်းလႅင်း ၸွမ်းၵၢင်ႁၢဝ်တင်းမူတ်း။
ဢၼ်တေလႆႈမုင်ႈမွင်း
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸုမ်း Lyrids ၶဝ် ဢမ်ႇၵႆႉမိူၼ်ၵၼ်တင်း ႁႅင်းထၢတ်ႈ Perseids ၶၢဝ်းမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်း Geminids လိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင် ဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူႈလၢႆသိပ်းပီႊၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈပႂ်ႉတူၺ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ဢၢမ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လၢဝ်ယွတ်ႇ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းလႂ် 100 လုၵ်ႈ။
ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၵၢမ်ႇလီ လႆႈယူႇတႂ်ႈ ၵၢင်ႁၢဝ် ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း လပ်းသိင်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉၸိုင် ၼွၼ်းၶိုၼ်းသေ တူၺ်းၶိုၼ်ႈသေ ႁႂ်ႈၸၵျႃႇဝလႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းဝူၼ်ႉၶိုၼ်း လွင်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢၼ်ယဵၼ်သီႇသီႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ။ ✨
