Fundacja Pasaże Pamięci

29/08/2026

🎉 Trzy, dwa, jeden… Start! Ruszyliśmy z próbami do spektaklu “Frieda - matka jerzyków”! 🎭

👉 Wyłoniony w trakcie otwartego naboru zespół zaczął wspólną pracę. Cieszymy się, że jest z nami aż 15 pasjonatek i pasjonatów teatru, Tomaszowa, historii i… ornitologii. 🐦

Co wyniknie z tego spotkania? Efekt może Was (ale i nas) zaskoczyć. Dopiero stawiamy pierwsze kroki, czyli przełamujemy lody, poznajemy się i budujemy relacje w zespole. 🤝

🎤 Jak poszło pierwsze spotkanie? Śpiewająco! Na początek Katarzyna Rychlik poprowadziła z zespołem próbę wokalną.

🎶 Chyba możemy już zdradzić, że w spektaklu pojawią się elementy muzyczne. Na razie osłuchiwaliśmy się z zaproponowanymi utworami, pomału poznawaliśmy linię melodyczną i tekst. Kasia zaproponowała też kilka przydatnych ćwiczeń wokalnych, które pomogły nie tylko w rozgrzewce, ale przede wszystkim w utrwalaniu usłyszanych pierwszy raz melodii. Nasze głosy popracowały naprawdę intensywnie. A to dopiero początek!

Praca z głosem to tylko jedno z wielu wyzwań, które czekają nas w najbliższych tygodniach. Będzie się działo! 🤩

tekst i zdjęcia: Joanna Królikowska

18/08/2026

Całkiem niedawno odbył się kolejny zjazd grupy łódzko-świętokrzyskiej Sieci Forum Dialogu. Tym razem lokalni aktywiści spotkali się we Wrocławiu i poznawali jego żydowskie historie. Spotkaliśmy się z Ulą Rybicką Żydoteka, która oprowadziła nas po Wrocławiu oraz z Prof. Joanną Degler wokół Jej książki „Kol isze”. W książce tej pojawia się między innymi Bronka Baum. Bronka pochodziła z tomaszowskiej rodziny chasydzkiej i pisała Dziennik tuż przed I wojną światową oraz w trakcie wojny. Fragmenty jej dziennika oraz sama Bronka pojawiły się w spektaklu „Strajk 1905”.

Zdjęcia: Jessica Szczepańska

06/08/2026

Czy słyszeliście może o Fundusz Zdolni? To niezwykłe stowarzyszenie zrzeszające naukowców, popularyzatorów, artystów, badaczy i studentów, które organizuje nieodpłatne warsztaty, obozy i staże naukowe dla najzdolniejszych uczniów z całej Polski.
Właśnie odbywa się w naszej nieodległej Spale wakacyjny obóz wielodyscyplinarny dla uzdolnionej młodzieży z całej Polski. O Spale, Tomaszowie i Inowłodzu opowiadała młodzieży dr Justyna Biernat. Dziękujemy za zaproszenie – zaangażowanie i entuzjazm młodzieży przerosły nasze najśmielsze oczekiwania!

18/07/2026

Szelest lodowego zawiniątka przenosi mnie do mojego utraconego dzieciństwa, wspominała Rena Margulies-Chernoff w swojej książce „Tailors of Tomaszow”. Jej tata prowadził przed wojną w Tomaszowie Paryski Zakład Krawiecki Tres Chic przy Antoniego 21 – tam dorastała, a wspomniane lody Pingwin kupowała nieopodal przy skrzyżowaniu Antoniego i Mościckiego u sprzedawcy z białym wózkiem na kółkach.
Jej tata krawiec Abram Margulies oraz wujek Józef Tenenbaum, tomaszowscy krawcy żydowscy, którzy naukę krawiectwa pobierali we Francji są bohaterami projektu „FotoGraffia” Centrum Kultury. Mural przedstawiający krawców znajduje się przy Krzyżowej. Kiedy wybierałam bohaterów do projektu, kontaktowałam się z Allanem – synem Reny i współautorem książki „Tailors of Tomaszow”. Dzięki niemu wspomnienia oraz rodzinne fotografie Margulies’ów znalazły się w książce mojego autorstwa „Miejski Wielogłos/Urban Polyphony”, przewodniku po pięciu muralach.
Wizyta Allana i jego rodziny w Tomaszowie była wyjątkowa z uwagi na współtworzenie projektu. Spacerowaliśmy śladami wspomnień jego mamy, z którą był tu w latach 90-tych. Bardzo cenne były dla mnie rozmowy z Allanem o formach pamięci i edukacji o Holokauście – Allan Chernoff to wieloletni korespondent CNN oraz CNBC i NBC News w Nowym Jorku. Jest zaangażowany w zachowanie pamięci o Zagładzie. Cieszę się, że mogłam się podzielić moim doświadczeniem na polu pedagogicznym oraz zakresem badań naukowych, jakie prowadzę wokół tomaszowskich Żydów.

07/07/2026

Jak więc będą wyglądały jerzyki? Właściwie jak się one poruszają i jakie wydają dźwięki? Nasze spotkanie eksperckie skupiło się przede wszystkim na ptasich wątkach. Paweł Pstrokoński objaśniał pozostałym najistotniejsze cechy jerzyków, Ania Jędraszczyk poszukiwała inspiracji dla kostiumów jerzyków, Kasia Rychlik notowała uwagi dotyczące ptasiej melodyjności, a Joasia Królikowska miała już pierwsze propozycje związane z… programem teatralnym. Otóż tak, powstanie dwujęzyczny program teatralny dzięki nowemu dofinansowaniu!
Cieszymy się i powoli nabieramy rozpędu w pracach nad spektaklem 😊

06/07/2026

Bardzo się cieszymy, że do naszego zespołu eksperckiego w spektaklu Frieda, matka jerzyków dołączyła Kasia Rychlik – wokalistka, pedagożka muzyczna, psycholożka. W naszym projekcie zajmie się prowadzeniem wokalnym zespołu aktorskiego, a to oznacza, że nieodłącznym elementem przedstawienia będzie muzyka.
Poszerzenie zespołu jest możliwe dzięki kolejnemu dofinansowaniu, jakie otrzymała Justyna Biernat. Jest to minigrant przyznany z ramienia Żydowskiego Muzeum Galicja. Projekt „Building a Network of Holocaust Educators in Poland” jest realizowany we współpracy i dzięki wsparciu finansowemu Konsulatu Generalnego USA w Krakowie.
A to wcale nie są wszystkie niespodzianki w ramach projektu, który wciąż się rozbudowuje!

03/07/2026

Ruszyliśmy! 🌿🌱🍀☘️

Za nami spacer śladami Friedy Bornstein, bohaterki naszego nadchodzącego spektaklu. Zanim przystąpimy do prób, musimy dobrze poznać historię Bornsteinów i losy Friedy, dlatego Justyna Biernat - reżyserka spektaklu - zabrała zespół aktorski na wędrówkę po starym Tomaszowie 😊

Wszystkie fotografie wykonał Mateusz Majka, dziękujemy! 📸

Podczas spaceru tradycyjnie już czerpaliśmy z bogatych zbiorów kolekcjonerskich Pana Jerzego Pawlika i Wiesława Strzeleckiego. Projekt jest owocem licznych kwerend badawczych Justyny Biernat i Pawła Pstrokońskiego. To dzięki łączeniu rozproszonych materiałów źródłowych możemy odtworzyć historię tomaszowskiej ornitolożki.

19/06/2026

Spójrzcie na te kilka kadrów z minionego weekendu. Ogólnopolska Konferencja Sieci Forum Dialogu. To wielkie święto aktywistów i aktywistek, działających na rzecz dziedzictwa żydowskiego. Gościem specjalnym tegorocznego spotkania był dr Leon Weintraub, łódzki Ocalały który w tym roku skończył 100 lat i przyleciał do nas ze Szwecji, gdzie na co dzień mieszka.
Podczas konferencji odbyło się wiele rozmów i paneli dyskusyjnych. Dr Justyna Biernat opowiedziała o spektaklu „Halinka”.
To niezwykły czas budowania relacji, o czym przekonanie się całkiem niedługo. Nadchodzi piękne spotkanie Tomaszów-Bydgoszcz wokół łączącej ich historii żydowskiej. Kto wie jakiej? 😊

28/05/2026

24/05/2026