16/08/2026
Pałac Goldstandów w Zaborowie to eklektyczna rezydencja wzniesiona w latach 1901–1903 dla warszawskiego bankiera i finansisty Leona Feliksa Goldstanda oraz jego żony Zofii z Karnkowskich.
Budowla, zaprojektowana przez cenioną spółkę architektoniczną Franka Lilpopa i Karola Jankowskiego, łączy elementy baroku i klasycystycznego stylu, nawiązując do osiemnastowiecznych polskich siedzib wiejskich.
Pierwotnie dobra te należały do rodziny Zaborowskich, a następnie przeszły w ręce rodu Izbińskich.
Pałac Goldstandów powstał bezpośrednio w miejscu dawnego, skromniejszego dworu rodziny Izbińskich.
W XIX wieku we wcześniejszym dworku bywała m.in. znana pisarka Klementyna z Tańskich Hoffmanowa.
Bogaty finansista Leon Goldstand szukał prestiżowej, podmiejskiej siedziby i wykupił dobra zaborowskie w 1897 roku. Chciał w ten sposób podkreślić status materialny i zniwelować brak arystokratycznego rodowodu.
Po śmierci fundatora Leona Goldstanda, pałac odziedziczyła jego córka, Janina Górska. Wraz z mężem zarządzała majątkiem i mieszkała w rezydencji przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego.
We wrześniu 1939 roku, po wybuchu wojny, Janina Górska uciekła z Polski i przedostała się do Anglii. Opuszczony obiekt został zajęty przez Niemców – w czasie okupacji stacjonowały w nim wojska niemieckie, co uchroniło same mury przed całkowitym wyburzeniem, choć wnętrza zostały częściowo rozgrabione.
Po 1945 roku pałac został upaństwowiony na mocy dekretu o reformie rolnej i przechodził skrajne etapy użytkowania.
W pierwszym okresie powojennym w pałacu ulokowano biura miejscowego Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR). Brak dbałości doprowadził obiekt do dewastacji – w zabytkowej oranżerii urządzono m.in. skład nawozów sztucznych.
W 1968 roku zniszczony budynek i otaczający go park przejęło Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich (SDP).
Po kilku latach gruntownego remontu, w 1974 roku oficjalnie otwarto tam Dom Pracy Twórczej / „Dom Dziennikarza”. Pałac stał się modnym ośrodkiem spotkań elit medialnych i kulturalnych PRL.
Po likwidacji koncernu RSW „Prasa-Książka-Ruch”, komisja likwidacyjna w 1990 roku podzieliła obiekt pomiędzy dwie organizacje: Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich oraz Stowarzyszenie Dziennikarzy RP. Niedługo później obiekt odkupiła prywatna rodzina Borzewskich, do której należy on do dziś.
Dzięki unikalnej architekturze i bliskości Warszawy, pałac w Zaborowie wielokrotnie służył filmowcom jako naturalna scenografia, nagrywano tam zdjęcia do filmów:
- Kariera Nikodema Dyzmy (serial, 1980):
Pałac odegrał swoją najsłynniejszą rolę – filmowe Koborowo, czyli rodową i luksusową posiadłość Ponimirskich, w której bywał grany przez Romana Wilhelmiego Dyzma.
- Lalka (serial, 1977):
Rezydencja pojawia się w odcinku „Wiejskie rozrywki” jako malowniczy pałac Prezesowej Zasławskiej w Zasławku.
- Doktor Murek (serial, 1979):
Wnętrza i fasada budynku posłużyły jako rezydencja wpływowego dyrektora Czabana.
- Moi rodzice rozwodzą się (film, 1938):
Przedwojenna produkcja, w której pałac Goldstandów na krótkie momenty „zagrał” fasadę majątku w Rudosławicach, należącego do rodziców Krysi.
- Belle Epoque (serial, 2017):
Kostiumowa produkcja kryminalna stacji TVN również wykorzystała tutejsze eklektyczne wnętrza do odtworzenia klimatu początków XX wieku,
W lipcu 2026 roku w Pałacu Goldstandów realizowane były zdjęcia do nowej, dużej produkcji Netflixa – kultowego serialu (6 odcinkowego) historycznego/kostiumowego Lalka, którego akcja osadzona jest na przełomie XIX i XX wieku.
