28/06/2026
Parafia św. Bartłomieja Apostoła w Pawłowicach w gminie Teresin.
Parafia została erygowana prawdopodobnie w XIII wieku.
Obecny, murowany kościół w stylu klasycystycznym wzniesiono w latach 1802–1805 z fundacji ówczesnego właściciela Pawłowic, Józefa Rusieckiego.
Pierwsza, prawdopodobnie drewniana świątynia powstała tu jeszcze w pierwszej połowie XIV wieku, około 1326 roku.
Do rozwoju parafii przyczynił się Stanisław Pawłowski herbu Pierzchała (ok.1390 – 1439), pochodzący z Pawłowic lub Gnatowic. Był synem podsędka sochaczewskiego Mroczka z Gnatowic i Paprotni oraz Anny. Rodzinną parafię w Pawłowicach Stanisław Pawłowski objął przed 1414 rokiem. W 1425 roku został biskupem płockim. Jako administrator diecezji przyczynił się do utworzenia nowych parafii. Jego brat Abraham z Gnatowic, stolnik sochaczewski, nabył w 1435 roku Szymanów od księcia Ziemowita V. Kiedy stary drewniany kościół popadał w ruinę, w 1598 roku wzniesiono na tym samym miejscu nową drewnianą świątynię. Znajdowała się tu także kaplica Bieniewskich, nowych właścicieli Pawłowic. Do Pawłowic należały m.in. Seroki i Maszna. Po rodzinie Pawłowskich i Bieniewskich kolejnymi właścicielami okolicznych dóbr byli m.in. Seroccy, Paskowscy, Lisieccy, Prussowie i Holewowie. Parafia należała wtedy, tak jak i dziś, do dekanatu błońskiego.
W kolejnych stuleciach kościoły ulegały zniszczeniom. W połowie XVIII wieku (w latach 1739 lub 1759) kolejny drewniany obiekt wzniósł Walenty Łuszczewski, starosta sochaczewski.
Obecny kościół murowany pochodzi z lat 1802 – 1805. Jego fundatorem był Józef Rusiecki, właściciel Pawłowic.
Kościół wzniesiono na planie prostokąta. Elewacja nawiązuje do awangardowego nurtu klasycyzmu. Na uwagę zasługuje ołtarz główny klasycystyczny z 1810 roku, z późnogotyckim krucyfiksem z I połowy XVI wieku.
W Pawłowicach znajduje się też namalowany w 1905 roku przez Józefa Chełmońskiego obraz „Męczeństwo św. Bartłomieja”, patrona parafii. Na miejscowym cmentarzu spoczywa ojciec znanego malarza, Józef Adam Chełmoński.
Tu pochowani są również pierwsi franciszkańscy zakonnicy z Niepokalanowa oraz żołnierze polegli w obronie ojczyzny w okresie II wojny światowej.
Pod koniec XIX wieku przy kościele w Pawłowicach powstała szkoła parafialna, przeniesiona później do Serok.
W 1894 roku kościół przeszedł gruntowny remont wieży, a po II wojnie światowej był wielokrotnie odnawiany.
Najważniejsze zabytki wewnątrz kościoła:
- Obraz „Męczeństwo św. Bartłomieja” (1905 r.) – niezwykły zabytek pędzla słynnego polskiego malarza Józefa Chełmońskiego. Artysta namalował go specjalnie dla tutejszej świątyni.
- Klasycystyczny ołtarz główny – pochodzący z 1810 roku.
- Późnogotycki krucyfiks – umieszczony w ołtarzu głównym, datowany na I połowę XVI wieku.
- Obrazy i rzeźby – w świątyni znajdują się również inne zabytkowe elementy wyposażenia, w tym wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz figury świętych.
- Przy kościele znajduje się zabytkowy cmentarz, na którym spoczywa m.in. ojciec malarza, Józef Chełmoński senior.
Jeśli podobają się Państwu publikowane materiały, tu właśnie jest możliwość drobnego wsparcia twórcy, a tym samym współuczestniczenia w realizacji kolejnych publikacji.
https://buycoffee.to/lesznokampinos-okiemdrona