Kraktram Foto

Kraktram Foto Fotografia komunikacyjna... i nie tylko. Kraków... i nie tylko.

Linia "8" po raz pierwszy pojawiła się na krakowskich torach jesienią 1934, gdy połączyła Salwator z nowo wybudowanym od...
01/09/2026

Linia "8" po raz pierwszy pojawiła się na krakowskich torach jesienią 1934, gdy połączyła Salwator z nowo wybudowanym odcinkiem trasy do Cmentarza Rakowickiego. Już w 1936 połączono ją z linią "2".
W sierpniu 1939 wyjechała na ulice po raz kolejny: tym razem spod Wawelu, ul. Św. Gertrudy, Westerplatte, Lubicz do ul. Mogilskiej. Linię zlikwidowano w dniu wybuchu II wojny światowej lub kilka dni później.
Trzecia odsłona "ósemki" łączy się właśnie z okresem okupacji hitlerowskiej. Linia powstała w 1941 jako "nur fur Deutsche" - tylko dla Niemców... Kursowała z budowanej przez okupanta dzielnicy mieszkaniowej przy ul. Królewskiej (która wówczas przyjęła miano Reichstrasse), a kończyła trasę w rejonie ul. Mogilskiej. Zawieszono jej kursy pod koniec 1944 lub z początkiem 1945.
Po raz kolejny uruchomiono ją w październiku 1946, po odbudowie Mostu Piłsudskiego. Połączyła Łagiewniki z Bronowicami przez Kalwaryjską, Krakowską, Pl. Wszystkich Świętych, Podwale, Karmelicką, Królewską. I w zasadzie do dzisiaj jej trasa uległa niewielkim tylko modyfikacjom. Wydłużano ją dwukrotnie: w 1950 roku do Borku Fałęckiego, a w 1975 roku do Osiedla Widok (później Nowe Bronowice, obecnie Bronowice Małe). Jesienią 1998 roku doszło jeszcze do korekty trasy w rejonie Borku Fałęckiego - w związku z budową centrum handlowego Zakopianka torowisko tramwajowe uzyskało obecny przebieg.
Wspomnieć jeszcze należy, iż w ramach zmian tras po uruchomieniu linii na Czerwone Maki (17.11.2012) przesunięto "ósemkę" na Cichy Kącik. Niefortunną zmianę cofnięto z końcem sierpnia 2013, gdy "8" wróciła na Bronowice Małe.

Wspomnieć jeszcze należy, iż "ósemka" była jedną z linii najdłużej obsługiwanych wagonami N, kursowały na niej składy N+ND+ND. Dopiero w 1988 linię opanowały potrójniaki 105Na, a od stycznia 1999 zestawy 2x105Na. Od pierwszych lat nowego stulecia coraz śmielej poczynały tu sobie Bombardiery NGT6. Obecnie linia jest domeną Bombardierów NGT8 i Stadlerów Lajkonik.

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne.

Na zdjęciu widzimy skład potrójny 905+903+904 na przystanku Filharmonia, ul. Franciszkańska, 25 maja 1998 roku.

W ramach Krakowska Linia Muzealna atrakcją dnia była dziś linia "15" łącząca jak za dawnych, dobrych lat Cichy Kącik z P...
23/08/2026

W ramach Krakowska Linia Muzealna atrakcją dnia była dziś linia "15" łącząca jak za dawnych, dobrych lat Cichy Kącik z Pleszowem. Pośród trzech brygad spotkać można było 102Na nr 183 z Tramwajów Śląskich, Bejines 3G nr 610 z Poznania i nasze 102Na nr 210 + 102NaD nr 155.

Linia "7". Jej rodowód sięga okresu przedwojennego, choć wówczas była to raczej linia specjalna. W okresie Wszystkich Św...
20/08/2026

Linia "7". Jej rodowód sięga okresu przedwojennego, choć wówczas była to raczej linia specjalna. W okresie Wszystkich Świętych uruchamiano ją w latach 1927 (lub 1929 - 1939 (lub 1940) jako linię łączącą Podgórze (Bonarkę, czyli dzisiejszy rejon Ronda Matecznego, a od 1936 Rynek Podgórski) z ul. Rakowicką (do roku 1934 do Topolowej, po wybudowaniu trasy do Cmentarza dojeżdżała już pod jego bramę).
Po II wojnie pojawiła się na 1 listopada 1945 na trasie spod Wawelu do Cmentarza. Od grudnia 1945 uruchomiono ją jako linię stałą w Podgórzu odciętym od lewobrzeżnego Krakowa na skutek wysadzenia w powietrze III Mostu - łączyła dzisiejsze Łagiewniki (końcówkę zwano wówczas Borek Fałęcki) z Placem Zgody (dziś Plac Bohaterów Getta).
Po odbudowie Mostu marszałka Piłsudskiego (który wkrótce otrzymał nazwę Tadeusza Kościuszki) jesienią 1946 roku linię "7" skierowano na trasę Łagiewniki - Kalwaryjska - Krakowska - Poczta Główna - Dworzec Główny - Cmentarz Rakowicki.
Niedługo utrzymała się na tej trasie, jako że w grudniu 1947 otwarto pierwszy odcinek od dawna wyczekiwanej trasy na Grzegórzki. Z tą dzielnicą "siódemka" związała swój los na wiele dekad. Pierwsza jej trasa w tym wydaniu łączyła Dworzec Towarowy przez Rynek Główny do ul. Rzeźniczej. W 1948 wydłużono trasę w ul. Grzegórzeckiej do Zakładów Zieleniewskiego. Od 1952 w związku z wycofaniem ruchu tramwajowego w obrębie Rynku trasa linii wiodła przez Basztową i Westerplatte.
W 1966 roku rozpoczęło się wydłużanie związane z budową nowej trasy łączącej Kraków z Nową Hutą przez ulicę Nowogrzegórzecką (szybko nazwano ją Aleją Pokoju). Najpierw końcówka znajdowała się na wysokości Francesco Nullo, a od końca 1968 roku już na pętli Dąbie.
Na tej trasie (Dworzec Towarowy - Dw. Główny - Poczta Gł - Grzegórzecka - Al. Pokoju - Dąbie) "siódemka" kursowała aż do listopada 1984 roku. Wówczas wydłużono ją do nowo wybudowanej pętli Os. ###-lecia PRL (dziś Krowodrza Górka).
Od połowy lat 80. zaczęły się też zmiany w obsadzie taborowej: poczciwe eNki zastąpione zostały najpierw wagonami 102N/Na, a potem składami 105Na, w końcu ok. 1989-90 rozgościły się na "7" zestawy norymberskie T4+B4.
Od 3 stycznia 1999 roku linię skierowano przez Podwale, Straszewskiego i Plac Wszystkich Świętych, obsadzając ponownie 102-jkami, których kasacje wkrótce wymusiły obsadę w postaci solowych 105Na.
Tak zaczął się schyłek tej linii. W kolejnych latach często ją zawieszano. Ostatni raz pojawiła się na objazdowej trasie w marcu 2007r. Potem zawieszono ją w związku z przebudową Ronda Mogilskiego.
Gdy wróciła (od 30.05.2009r.) łączyła Dworzec Towarowy z Kurdwanowem przez Dw. Główny, Starowiślną, Wielicką, a kursowały na niej Bombardiery NGT6. W sierpniu 2011 wydłużono ją do Krowodrzy Górki, a od 17.11.2012r. zlikwidowano.
Jeszcze w 2014 pojawiła się na chwilę jako dodatek na trasie Dworzec Towarowy - Dw. Główny - Rondo Mogilskie - Mały Płaszów (od 2015r: Dąbie). W styczniu 2018 roku ostatecznie zniknęła z krakowskich torów.
Według aktualnych planów ma już wkrótce znów pojawić się na ulicach i to z przytupem: zastąpi dotychczasową linię "50".

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne / archiwum rodzinne.

Wpis obrazuje wagon 102Na nr 286 na ulicy Grzegórzeckiej, 4 sierpnia 1999 roku.

Dziś na Krakowska Linia Muzealna kursował prawdziwy rodzynek. Wagon Maximum jest przedstawicielem serii 50 pojazdów wypr...
16/08/2026

Dziś na Krakowska Linia Muzealna kursował prawdziwy rodzynek.
Wagon Maximum jest przedstawicielem serii 50 pojazdów wyprodukowanych w 1901 roku przez firmę Faklenried w Hamburgu dla BSEG Breslau. Pudło wozu oparto na dwóch 2-osiowych wózkach, przy czym koła w wózku miały różną średnicę. Konstrukcja taka pozwoliła na stworzenie pojazdu, w którym jednocześnie mogło podróżować 80 pasażerów, z czego 28 na miejscach siedzących.
Pod koniec lat 20. ub. wieku wagony zmodernizowano w zakładach Linke Hoffman, upodabniając zewnętrznie do produkowanej przez tę firmę serii Standard.
Po wojnie w polskim już Wrocławiu służyło 26 tego typu wagonów, w 1949 roku wszystkie trafiły do Warszawy.
Jakimś cudem jeden wagon znaleziono po latach jako altankę w podwrocławskiej miejscowości. Był właściwie wrakiem. Do 2014 pudło niszczało w hali zajezdni na Popowicach, aż postanowiono je odbudować. Łatwo powiedzieć, trudno zrobić. Blisko osiem lat z pietyzmem kawałek po kawałku odtwarzano feniksa z popiołu. Chylę czoła przed pracą Klub Sympatyków Transportu Miejskiego, bo efekt jest po prostu spektakularny.
Most Powstańców Śląskich, 16 sierpnia 2026 roku.

Bardzo przepraszam, za dłuższą niż planowałem przerwę w opowieści o krakowskich liniach tramwajowych, spodziewałem się g...
15/08/2026

Bardzo przepraszam, za dłuższą niż planowałem przerwę w opowieści o krakowskich liniach tramwajowych, spodziewałem się gładszego powrotu z urlopu.
Nie przedłużając, przed Państwem linia nr "6": pierwsza z krakowskich linii uruchomiona już jako normalnotorowa. Ruszyła w styczniu 1913 roku na trasę Dworzec Zwierzyniecki (czyli dzisiejsze skrzyżowanie Alei Krasińskiego ze Zwierzyniecką) - Franciszkańska - Poczta Główna - Starowiślna - III Most.
Od lutego 1917 roku kursowała na Salwator, ale przez Wiślną, Rynek Główny, Mały Rynek i Sienną. W kolejnych latach wydłużono ją przez III Most, Lwowską, Limanowskiego do Rynku Podgórskiego. W 1925 wydłużono ją do końcówki Bonarka zlokalizowanej w rejonie dzisiejszego Ronda Matecznego. W latach 1935 - 1936 kursowała znów w relacji Salwator - Rynek Podgórski, a między 1936 a 1938 z Salwatora na Rynek Główny.
Wraz z otwarciem odcinka do ul. Wielickiej (grudzień 1938) "szóstkę" ponownie wydłużono. Zniszczenie III Mostu w styczniu 1945 przez wycofujące się wojska niemieckie sprawiło, że "6" ponownie kursowała tylko na lewym brzegu Wisły. W 1947r po odbudowie mostu linia wróciła na poprzednią trasę, na której utrzymała się niemal do końca 1959, przy czym od czerwca 1952 kursowała już Franciszkańską i Dominikańską, z pominięciem Rynku Głównego, z którego wycofywano wówczas ruch tramwajowy. Od listopada 1959 do końca 1960 kursowała już przez Św. Gertrudy (wówczas Ludwika Waryńskiego), Stradomską i Krakowską.
Z końcem 1960, wraz z postępem budowy trasy do Prokocimia, "szóstkę" wydłużono do dzisiejszego przystanku Kabel, a 8 marca 1965 roku trafiła na pętlę Prokocim.
23 grudnia 1978 wraz z otwarciem trasy na Nowy Bieżanów skierowano tam "6", jako że kursowały na niej jeszcze składy N+ND, dopiero oddanie podstacji w pierwszych dniach kwietnia 1979 pozwoliło na skierowanie tam linii "3" i "9" obsługiwanych taborem nowocześniejszym, a "6" ponownie skrócono do Prokocimia. Wagony N na tej linii kursowały do 1984r., potem przez kilka miesięcy zawitały na niej Stodwójki, by w końcu przejęły ją składy 2x 105Na.
Na trasie Salwator - Franciszkańska - Krakowska - Wielicka - Prokocim linia "6" utrzymała się do 2000 roku. 1 października 2000 roku była jedną z linii, które otwierały trasę wzdłuż Nowosądeckiej i Witosa do pętli oznaczonej jako Kurdwanów. Był to czas, kiedy "szóstka" kursowała co 10 minut, a z czasem pojawiały się na niej NGT6.
Jesienią 2005 numer linii zmieniono na "36", taki był wówczas dziwny pomysł, by na Kurdwanów kursowały linie o osobnej numeracji (3x). "Szóstka" wróciła 31 sierpnia 2007r.
Z biegiem lat relacja "6" traciła na znaczeniu. Z Kurdwanowa ostatecznie zniknęła w sierpniu 2022 wraz z otwarciem Trasy Łagiewnickiej. Od tej pory kursuje w relacji Cichy Kącik - Mały Płaszów, przy czym z uwagi na liczne remonty torowisk większość czasu jest zawieszona (włączona do trasy linii "76").

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne.

Wpis obrazuje zdjęcie składu 615+614 na pętli Prokocim, 21 lipca 2000 roku.

Wczoraj miałem przyjemność odwiedzić Gdynię. Nasze Miasto z Morza obchodzi w tym roku 100-lecie nadania praw miejskich. ...
07/08/2026

Wczoraj miałem przyjemność odwiedzić Gdynię. Nasze Miasto z Morza obchodzi w tym roku 100-lecie nadania praw miejskich. Pośród prezentów Gdynia otrzymała wpis na Listę Światowego Dziedzictwa Unesco za swój niepowtarzalny, modernistyczny układ urbanistyczny.
A wczoraj załapałem się na prezentację nowych Solarisów Trollino 12M. Na zdjęciu widzimy 6 spośród 9 nowych pojazdów. Oby dobrze służyły!
Pozdrowienia, Droga Gdynia 😍

Ps.: Dzięki, Marcin Gromadzki Public Transport Consulting

W ramach kraktramowego urlopu pierwsze w tym roku spotkanie z gdańskimi tramwajami. I od razu spotkanie ze Swingiem, któ...
27/07/2026

W ramach kraktramowego urlopu pierwsze w tym roku spotkanie z gdańskimi tramwajami. I od razu spotkanie ze Swingiem, który dopiero co wrócił po NG wykonanej przez Saatz.
Malowanie, jak już kiedyś pisałem, jest świetne, ale do ściany czołowej / tylnej mam ambiwalentny stosunek. Niby to nowoczesne, ale z drugiej strony Swingi lubię za ten ich lekko przyciężkawy wygląd przekarmionej gąsienicy. Dlatego chyba bardziej podobała mi się wersja dotychczasowa.
Pesa 120NaG 1031 skręca z Chłopskiej w Pomorską, 27 lipca 2026 roku.

Drodzy, rozpocząłem urlop Anno Domini 2026. Tym sposobem do wpisów dotyczących historii linii tramwajowych w Krakowie wr...
24/07/2026

Drodzy, rozpocząłem urlop Anno Domini 2026. Tym sposobem do wpisów dotyczących historii linii tramwajowych w Krakowie wrócimy za dwa tygodnie.
Na pocieszenie fotka z Torunia. Pesa 122NbT Duo nr 314 (rok produkcji 2015) w towarzystwie Solarisa 12 Electric nr 720 (rok produkcji 2026).
ul. Kraszewskiego, 24 lipca 2026r.

Przed Państwem linia nr "5".Uruchomiona jako wąskotorowa jesienią 1902r. łączyła Dworzec Zwierzyniecki (dzisiejsze skrzy...
15/07/2026

Przed Państwem linia nr "5".
Uruchomiona jako wąskotorowa jesienią 1902r. łączyła Dworzec Zwierzyniecki (dzisiejsze skrzyżowanie Alei Krasińskiego ze Zwierzyniecką) przez Wiślną, Rynek, Sławkowską z Długą. W 1913 roku przebudowano na normalnotorową trasę w ul. Zwierzynieckiej i ostatecznie pod koniec tego roku "piątka" ruszyła na trasę Dw. Zwierzyniecki - Pl. Wszystkich Świętych - Poczta Główna - Dworzec Główny - Lubicz - Topolowa.
W 1917r. przedłużono trasę do Salwatora, a w 1934r. do ul. Mogilskiej (rejon dzisiejszego Ronda Mogilskiego).
W 1949r. doszło do kolejnego przedłużenia wzdłuż ul. Mogilskiej do rzeki Białuchy.
Do prawdziwej rewolucji doszło 7 listopada 1952r. Trasę z Salwatora do Ronda przejęła linia nr "2", a nowa "5" ruszyła z Ronda w 8,5km trasę do Nowej Huty. Była to pierwsza linia tramwajowa, która połączyła Kraków z budowanym nowym miastem - symbolem nowych czasów i nowego reżimu. Pierwotna pętla znajdowała się w pobliżu bazy Straży Pożarnej Kombinatu na rogu dzisiejszych ulic Ujastek i Mrozowej.
W 1955r. przedłużono trasę do Walcowni. We wrześniu 1964r. przedłużono linię z Ronda do Dworca Wschodniego. W 1968 trasa została ponownie zmieniona na odcinku nowohuckim i tak "piątka" trafiła na Wzgórza Krzesławickie. Z końcem 1969r. pożegnała się z Placem Centralnym i Kombinatem - odtąd kursowała przez Kocmyrzowską. W roku 1980 dokonano korekty, prowadząc trasę przez Rakowicką i Lubicz zamiast przez Modrzewskiego (ob. Lubomirskiego). 8.11.1986 roku zamknięto ruch do Dworca Wschodniego, a "5" przejęła fragment trasy "25" - odtąd łączyła Wzgórza Krzesławickie z Os. ###-lecia PRL (dziś Krowodrza Górka). Między sierpniem 2007r. a kwietniem 2008r. skrócono ją do Dworca Towarowego, by potem ponownie wydłużyć. Ostatnia zmiana trasy nastąpiła z końcem maja 2009r. - wówczas "piątka" pojechała przez tunel.
Również pod względem taboru "piątka" miała swoje ciekawostki: była jedną z pierwszych linii, na których zadomowiły się wagony 102N/Na. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku przejęły ją składy T4+B4. W czasach współczesnych był krótki okres, gdy można było spotkać NGT6. Obecnie to głównie EU8N, GT8S i N8S.

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne.

Na zdjęciu wagon 102Na nr 281 na pętli Wzgórza Krzesławickie, 9 lipca 1999 roku.

Linia "4" zaczynała karierę w Krakowie jako linia wąskotorowa. Od czasu uruchomienia jesienią 1902r. jej trasa odznaczał...
09/07/2026

Linia "4" zaczynała karierę w Krakowie jako linia wąskotorowa. Od czasu uruchomienia jesienią 1902r. jej trasa odznaczała się stabilnością: łączyła Rynek Gł przez Szewską, Podwale, Piłsudskiego (wówczas Wolską), 3 Maja do Parku Jordana. Dopiero w 1937 wydłużono ją do Cichego Kącika, która to końcówka zwała się pierwotnie Małe Błonia. W lipcu 1948r. skrócono trasę naszej bohaterki do relacji Uniwersytet - Małe Błonia. W lutym 1952 roku waskotorową "czwórkę" zastąpiła linia "2", a po kolejnych kilku miesiącach "0".
Linia nr "4" wróciła na ulice już następnego dnia (1 marca 1952r.) i już jako normalnotorowa w relacji Bronowice - Rondo przez Podwale, Franciszkańską, Pocztę Główną i Dworzec Główny. W maju 1953 roku wraz z domknięciem torowisk na I obwodnicy "4" skierowano przez Dunajewskiego (ówcześnie 1 Maja) i Basztową. Z tą trasą związała się już na stałe. Później już tylko ją wydłużano: w styczniu 1964r. do Wieczystej, a we wrześniu tego samego roku do Walcowni, co uczyniło z niej jedno z najważniejszych połączeń w mieście. Linia była tak obciążona, że w 1974r. zaczęto obsługiwać ją pociągami złożonymi z ukrotnionych "Stodwójek". W 1980 roku przedłużono ją z Bronowic do Osiedla Widok (dziś Bronowice Małe).
Od 1 lipca 1983 roku "czwórkę" obsługiwano składami 3 x 105Na, które w Krakowie otrzymały wdzięczne przezwisko "ufo"
W latach 1983 - 84 jeszcze była skrócona do pętli przy Rydla, ale potem wróciła na Os. Widok, którą to pętlę w 1985 przemianowano na Nowe Bronowice. Od 2 stycznia 1999 roku "czwórka" pożegnała się z Walcownią - skierowano ją do Wzgórz Krzesławickich.
Z tą samą datą z "4" zniknęły "uffoki". Na kilkanaście miesięcy zadomowiły się składy GT6+B4, potem znów wróciły zestawy potrójne 105Na. Ostatecznie dopiero dostawy "Krakowiaków" produkcji Pesy spowodowały wycofanie potrójniaków i objęcie "czwórki" obsługą niskopodłogową. Niestety po wielomiesięcznej modernizacji trasy na Wzgórza Krzesławickie Pesy zastąpiono mniej pojemnymi "Lajkonikami".
Wpis uzupełnia zdjęcie składu 493+494+495 oczekującego na odjazd z Walcowni, 1 lipca 1998 roku.

Adres

Kraków

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Kraktram Foto umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij

Kategoria