Jaka jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/108014685436295/

Kraktram Foto

Strona główna
Polska
Kraków
Kraktram Foto

Wskazówki dojazdu

Fotografia komunikacyjna... i nie tylko. Kraków... i nie tylko.

05/11/2026

Nowa Huta powstała z początku jako odrębne miasto. Do Krakowa włączono ją 17 marca 1951 roku. Przez wiele kolejnych lat zachowywała pewną odrębność, jej mieszkańcy, wsiadając do tramwaju jadącego w kierunku starej części miasta, mówili: "jadę do Krakowa".
Odrębność Nowej Huty podkreślały także tak zwane linie wewnątrzdzielnicowe.
Najstarszą z nich była "14", która po raz pierwszy wyjechała na trasę z okazji Święta Pracy w 1954 roku. Połączyła Kombinat przez Plac Centralny z końcówką Bieńczyce I zlokalizowaną w Alei Rewolucji Październikowej (dziś gen. Andersa) w rejonie dzisiejszego Ronda Kocmyrzowskiego.
Stopniowo ją wydłużano. W styczniu 1955 roku pojechała do Koksochemii, lecz już we wrześniu 1955 zmieniono jej trasę (końcówką stała się Walcownia).
W grudniu 1958 roku wróciła na trasę do Koksochemii, a od 1 kwietnia 1962 roku wydłużono ją do Cementowni (ob. Pleszów), początkowo tylko w godzinach szczytu.
Pod koniec grudnia 1964 roku przedłużono trasę w Bieńczycach do wysokości ówczesnego osiedla XX-lecia PRL (dziś Os. Albertyńskie), końcówka nazywała się Bieńczyce II. Niedługo doszło do kolejnego wydłużenia: z końcem listopada 1966r. wybudowano odcinek wzdłuż ul. Broniewskiego (początkowo bez pętli, którą oddano w lipcu 1967r.)
W kwietniu 1967 przebudowano trasę do Cementowni: tory poprowadzono wzdłuż ul. Igołomskiej, likwidując odcinek wewnątrz Kombinatu.
W styczniu 1976 roku otwarto linię do Osiedla Piastów, gdzie wydłużono naszą bohaterkę.
Od stycznia 1981 roku linia kursowała z Os. Piastów przez Rondo Kocmyrzowskie i następnie przez Kocmyrzowską, Wiadukty, Ujastek, Kombinat i dalej do Cementowni. Trasa była dość okrężna i cieszyła się coraz to mniejszą popularnością. Już od czerwca 1984r. kursowała tylko w dni powszednie w godzinach szczytu oraz w weekendy (kursy w weekendy wycofano z rozkładu z początkiem 1986 roku). Linię zaczęto też zawieszać w okresie wakacyjnym.
Ostatecznie zrezygnowano z tego połączenia 15 czerwca 1991 roku.
"Czternastka" powróciła oczywiście na ulice Krakowa, ale... no właśnie już nie tylko Nowej Huty, ale i starego Krakowa. To jednak zupełnie inna historia, która warta jest opowiedzenia w następnym poście.

Wpis obrazuje zdjęcie wagonu zabytkowego N nr 20 podczas okolicznościowego przejazdu po Nowej Hucie z okazji 50-lecia uruchomienia linii "14", ul. Igołomska, 1 maja 2004 roku.

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne / archiwum rodzinne.

01/11/2026

Przewiało mnie parę dni temu, więc w tym roku na Wszystkich Świętych musiałem zrezygnować i z wieczornego spaceru na cmentarz i z focenia. Sięgnę więc do dawnych zasobów i przedstawię zdjęcie zrobione 1 listopada 2001 roku na Wiaduktach.
Można by rzec, że wszystko przemija, bo widoczny na zdjęciu przystanek już nie istnieje, a układ torowy prezentuje się całkiem inaczej. Linię "95" dawno zastąpiła "85", od tego roku najwyraźniej w nowej odsłonie. A z uffoka 923+924+925 do dziś służą dwa pierwsze wagony. Połączone z dawnym 850 pojawiły się nawet na tegorocznym "83", prezentując już niestety dość słaby stan techniczny.

28/10/2026

Dziś o "trzynastce", czy raczej jak powiemy w Krakowie "czynastce". Przed II wojną światową w Krakowie nie było potrzeby sięgać po ten numer, ale ciekawostką jest, że w Warszawie czy Lwowie świadomie ominięto nr "13", uznając, że jest pechowy. W Warszawie linia o takim numerze pojawiła się dopiero w 1946 roku.
Ale wróćmy pod Wawel: linia o uchodzącym za pechowy numer po raz pierwszy wyjechała na trasę 1 stycznia 1954 i połączyła Dworzec Towarowy z końcówką Wielicka zlokalizowaną przy zbiegu z ulicą Prokocimską. Trasa wiodła ulicami Długą, Basztową, Westerplatte, Stardomską, Krakowską i Limanowskiego.
W listopadzie 1959 roku linię skierowano przez ówczesną ul. Bohaterów Stalingradu (Starowiślna), a w ostatnim dniu 1960 roku przedłużono do Dworca Płaszów. Dokładnie rok później dokonano kolejnej korekty trasy: od Poczty Głównej pojechała przez Pl. Wiosny Ludów (ob. Wszystkich Świętych), Straszewskiego, Karmelicką, 18 stycznia (ob. Królewska), Bronowicką do Bronowic.
Od października 1971 roku trasę wydłużono do pętli w Prokocimiu.
Mniej więcej w tym samym czasie z "13stki" zniknęły wagony dwuosiowe - jej trasa wiodła przez Most Powstańców Śląskich, po którym mogły kursować tylko nowoczesne wozy. Przez kilka pierwszych lat były to 102jki, a od 1976 składy 2x105N - tym samym "13" stała się domeną nowohuckiej zajezdni. Podgórze wróciło na "trzynastkę" ok. 1982-83.
Trasa Prokocim - Bronowice okazała się trwała. Z małą zmianą w lipcu 1979r. (przebito wówczas połączenie Pl. Bohaterów Getta z Limanowskiego w obecnym przebiegu i zrezygnowano z ruchu w ul. Lwowskiej) przetrwała do lata 1996r.
W wakacje 1996 roku trwała wielka przebudowa początkowego odcinka ul. Wielickiej i gdy z końcem sierpnia tramwaje wróciły na Prokocim i Nowy Bieżanów "trzynastka" otrzymała nową trasę: Nowy Bieżanów - Nowe Bronowice (dziś Bronowice Małe) przez Westerplatte, Basztową, Dunajewskiego. Jednocześnie jej obsługę zapewniały odtąd uffoki (zestawy trójwagonowe 105Na), zabrane z "trójki". Linia "13" była w tym okresie jedną z najważniejszych w Krakowie. Połączenie było na tyle lubiane przez pasażerów, że dopiero 17 listopada 2012 roku doszło do kolejnej zmiany trasy: nadal łączyła Nw. Bieżanów z Bronowicami Małymi, ale przez Limanowskiego, Krakowską, Stradomską, Pl. Wszystkich Świętych i Straszewskiego.
Ostatniej korekty dokonano w listopadzie 2015 roku, skracając linię do pętli Bronowice.

Na zdjęciu widzimy skład potrójny 786+788+789 odjeżdżający z przystanku Prokocim, zlokalizowanego przy pętli, która przez piętnaście lat była końcówką "13stki", ul. Wielicka, 9 kwietnia 2002 roku.

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne / archiwum rodzinne.

25/10/2026

Minionej nocy wskazówki zegarów cofnęły się o godzinę. A dziś na Kraktramie cofniemy się znacznie bardziej, bo aż o 22 lata: do 25 października 2004 roku.
Nieco okrężną drogą wracałem wówczas z pracy i na Rondzie Kocmyrzowskim udało mi się zrobić całkiem udaną serię fotek. Pośród przejeżdżających składów nawinął się 457+458 pochodzący z 1981 roku. Przez wiele lat kursował w składzie potrójnym z 459 i jako jeden z zaledwie czterech zestawów 3x105Na z pierwszych dostaw (1979 - 1981) pozostał w Krakowie i przeszedł NG (lipiec 1992r.). Z biegiem lat jego stan pogarszał się i tu widzimy go już w stanie... no cóż... delikatnie pisząc nienajlepszym. Mimo tego, gdy w sierpniu 2006 roku zakończył pracę w Krakowie, trafił do Tramwajów Śląskich.

22/10/2026

Dokładnie 4 lata Kraktram powrócił do internetu po latach niebytu.
Czego się wtedy spodziewałem? Tego, że starczy mi czasu i zapału, by w miarę regularnie coś tu wrzucać. I przede wszystkim tego, że kogoś zainteresują moje zdjęcia i opowieści o komunikacji zbiorowej.
Dziś jest Was, Drodzy, ze mną 1135. Wszystkim i każdemu z osobna bardzo dziękuję. Każdy lajk, komentarz, udostępnienie są dla mnie zachętą do dalszego publikowania. Dziękuję zwłaszcza tym, którzy poprawiają moje pomyłki czy nieścisłości - zawsze wtedy wiem, że ktoś przeczytał :)
Mam nadzieję na wiele dalszych wspólnych postów. Nieustająco zapraszam do komentowania czy lajkowania.

A urodzinową "czwórkę" obsługuje widoczny na zdjęciu zestaw GT6 163 (ex VAG Nürnberg 340) z doczepą B4 502 (ex 1515), mijający wjazd do Zajezdni Nowa Huta, ul. Ujastek, 21 lipca 2000 roku.

19/10/2026

"Dwunastka" po raz pierwszy wyjechała 1 marca 1952 roku na trasę z Bronowic do Rakowic przez Straszewskiego, Franciszkańską, Pocztę Gł. i Dworzec Gł.
Od maja do lipca 1953r kursowała przez 1 Maja (dzisiejsza Dunajewskiego i Basztową), pod koniec lipca 1953r. na nieco ponad miesiąc trafiła na trasę (niemal-) okólną: Rakowice - Dworzec - Poczta - Franciszkańska - Straszewskiego - 1 Maja - Basztowa - Dworzec - Rakowice.
Pod koniec sierpnia 1953 powróciła do pierwotnego przebiegu do Bronowic przez Franciszkańską.
W sylwestra 1961 roku ponownie skierowano "12" przez 1 Maja i Basztową i tak już zostało na dłużej. Jesienią 1975 roku wydłużono linię po nowej trasie od pętli przy ul. Rydla do Osiedla Widok. Jeszcze w latach 1980 - 1983 skrócono ją do Bronowice, a potem wróciła na Osiedle Widok, która to końcówka wkrótce zmieniła nazwę na Bronowice Nowe.
W latach 80. ub. wieku linia stała się połączeniem na tyle istotnym, że najpierw pojawiły się na niej eNki z dwiema doczepami, a potem składy 2x102N/Na i 3x105Na (bodaj 1985 - jeśli ktoś ma bliższe dane, chętnie usłyszę weryfikację).
Z biegiem lat 90. "dwunastka" traciła na ważności. Do Bronowic kierowano kolejno dodatkowe linie "44" (Nw. Bronowice - Pl. Centralny) a potem "40" (Nw. Bronowice - Os. Piastów). W końcu od września 1996 roku do Nw. Bronowic przez Dworzec Gł. skierowano obsługiwaną odtąd uffokami "13". I tak realizowane "dwunastką" połączenie z Cmentarzem Rakowickim ustępowało dalej kursującym liniom.
Ostateczny sztych "12-stce" zadała przebudowa skrzyżowania Rakowickiej z Lubomirskiego w ramach realizacji kolejnego etapu tunelu pod Dworcem Głównym - od 4 listopada 1998 roku linię zawieszono.
Powróciła jeszcze od 2 stycznia 1999r. - oficjalnie w relacji Bronowice - Pl. Wszystkich Św. - Poczta Gł. - Cmentarz Rakowicki, choć z uwagi na wciąż zamkniętą Rakowicką aż do 29 października 1999r. kończyła na Wieczystej. Do Cmentarza dotarła na kilka dni w okresie Wszystkich Świętych, by od 3 listopada 1999 roku zniknąć z ulic.
Wróciła 31 sierpnia 2007 roku na trasie Bronowice Nowe - Basztowa - Pawia - Os. Krowodrza Górka. Od 5 maja 2008 roku skrócono ją do Dworca Towarowego, a od 1 marca 2010 roku zniknęła z ulic.
Jeszcze na chwilę pojawiła się w okresie 30 listopada 2011 - 16 listopada 2012 na trasie Ruczaj - Kapelanka - Most Grunwaldzki - Dietla - Starowiślna - Westerplatte - Lubicz - Mogilska - Wieczysta. Od 17 listopada 2012 roku "12" zastąpiła linia oznaczono jako "52".
Dopiero 26 września 2026 roku los się odwrócił i "52" ponownie wróciło do numeru "12" - na trasie Czerwone Maki - Kapelanka - Dietla - Starowiślna - Westerplatte - Mogilska - Meissnera - Dobrego Pasterza - Bohomolca - Srebrnych Orłów - Osiedle Piastów.

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne.

Ilustrację postu stanowi skład 936+937+938 uchwycony na przystanku Teatr Bagatela, 31 października 1997 roku.

15/10/2026

Jesień, ta złota, polska jesień z barwnymi liściami, powoli opadającymi z drzew. A w tym jesiennym anturażu tramwaj w jesieni życia: wrocławski wagon 102Na 2044 przemierza ul. Osobowicką, 30 października 2001 roku.

12/10/2026

Linię nr "11" uruchomiono 1 marca 1952 roku w relacji Bronowice - Łagiewniki przez Karmelicką, Straszewskiego, Franciszkańską, Krakowską, Pstrowskiego (dziś: Kalwaryjską).
Z dniem 1 maja 1953 roku "11" wycofano ją z Bronowic, pojechała wówczas z Borku Fałęckiego przez Limanowskiego, Starowiślną (wówczas: Bohaterów Stalingradu) i od Poczty Głównej z powrotem przez Św. Gertrudy (wtedy: Waryńskiego), Krakowską do Borku.
Po ledwie tygodniu znów skrócono ją do Łagiewnik, ale za to od Poczty Głównej kursowała przez Westerplatte i Lubicz do Cmentarza Rakowickiego. Od kwietnia 1954 roku skrócono ją do Matecznego i tak kursowała do 1965r.
W kwietniu 1965 roku znów wróciła do Łagiewnik.
Latem 1972 roku skierowano "jedenastkę" przez Dietla, Grzegórzecką i Al. Powstańców Warszawy, co ciekawe w tej wersji od Ronda Mogilskiego do Rakowickiej jechała przez ul. Modrzewskiego (dziś już nieistniejące torowisko wzdłuż ul. Lubomirskiego). Od grudnia 1972 roku zamknięcie Mostu Powstańców Śląskich sprawiło, że "11" pojechała przez Most Piłsudskiego (wówczas: Most Kościuszki). Dodatkowo znów przetrasowano ją przez Pocztę Gł. i Dworzec Gł.
W lipcu 1974 roku i od grudnia 1974 do maja 1976 roku jeździła w wydłużonej wersji do Borku Fałęckiego.
Od 4 maja 1976 roku, skrócona znów do Łagiewnik, ponownie pojechała przez Grzegórzecką i Rondo Mogilskie, jednak do Rakowickiej już przez Lubicz. W grudniu 1981 roku "jedenastkę" ponownie skierowano przez Limanowskiego, Pl. Bohaterów Getta i Bohaterów Stalingradu.
Na tej trasie przetrwała do jesieni 1998 roku. Wówczas zawieszono ją w związku z kolejnym etapem prac nad tunelem pod ul. Lubomirskiego (przebudowywano między innymi tarczę skrzyżowania z Rakowicką). Wróciła na trasę dopiero we wrześniu 2000 roku. W okresie przebudowy Ronda Mogilskiego ponownie zniknęła z ulic (2006-07, później kursowała na Dąbie), by na stałą trasę powrócić dopiero w październiku 2008r.
18 listopada 2010 roku "jedenastka" pożegnała się z trasą do Cmentarza Rakowickiego, wiązało się to z uruchomieniem odcinka do Małego Płaszowa. Przez kolejne dwa lata jej trasa wiodła z Łagiewnik przez Podgórze, Starowiślną, Grzegórzecką i Most Kotlarski do pętli przy ul. Lipskiej.
Wraz z otwarciem linii do Czerwonych Maków (17.11.2012r) skierowano tam "11", przy czym kursowała przez Kapelankę i Most Grunwaldzki. Od 31 sierpnia 2015 roku ponownie kursowała przez Podgórze, za to od ul. Limanowskiego pojechała przez Wielicką i Estakadę nad Dworcem w Płaszowie.
Z końcem sierpnia 2022 roku skierowano ją na obecną trasę: Czerwone Maki - Łagiewniki - Trasa Łagiewnicka - Nowosądecka - Wielicka - Estakada - Lipska - Mały Płaszów.

Przy pisaniu niniejszego postu korzystałem z:
a) J. Koźmic, J. Osman - Kronika krakowskich linii tramwajowych 1882-2007;
b) J. Kołodziej - Krakowskie tramwaje;
c) notatki własne.

Wpis ilustruje wagon GT6 nr 193 sunący ul. Rakowicką, z którą "jedenastka" była związana przez większą część historii, 10 lipca 2010 roku.

08/10/2026

Zdarzyło się 24 lata temu...
Wówczas był to całkiem jeszcze zwykły obrazek.
Ikarus 280.26 DK579 (rok prod.: 1989, ex 24579) obsługujący linię "184" opuszcza przystanek Halszki i wjeżdża w ul. Stojałowskiego.
Kilka lat później Ikarusy zniknęły z ulic Krakowa, ten konkretny uchował się do 2007r. A linii "184" na Kurdwanowie też już nie uświadczymy.

Adres

Kraków

Strona internetowa

facebook.com

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Kraktram Foto opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.