Nietypowy Krk

Nietypowy Krk Pokazuję rzeczy, które tak rzadko dostrzegamy

Cafe Gallery Zakopianka (ul. Św. Marka 34a)Wybudowana 1836-1837Zapewne nie jeden raz przechodziliście obok tego budynku....
21/08/2021

Cafe Gallery Zakopianka (ul. Św. Marka 34a)
Wybudowana 1836-1837

Zapewne nie jeden raz przechodziliście obok tego budynku. Jest niewątpliwie ładny. A czy mieliście okazję być w środku? Ja - niestety nie. I niewiadomo czy owa możliwość się jeszcze kiedyś nadarzy. Kawiarnia zawiesiła działalność w marcu 2020 z wiadomych wszystkim przyczyn, a w październiku tegoż roku całkowicie opuściła lokal. Z najszczerszymi chęciami oddania hołdu temu miejscu, spróbuje odsłonić zawiłą historię Zakopianki.

Ten budynek uważa się za jeden z najlepszych przykładów neoklasycyzmu w Krakowie. Finalny projekt został stworzony przez Feliksa Radwańskiego, a projekty początkowe przypisuję się Sebastianowi Sierakowskiemu. Mianowicie to on jako pierwszy podjął się próby wcielenia w życie koncepcji nowicjuszowskiej kawiarni plantacyjnej.

“Geneza budynku, który jest siedzibą kawiarni, związana była z pomysłami zapewnienia wygody krakowianom na świeżo wytyczonych Plantach. Początkowo miała to być altana, służąca spacerowiczom jako miejsce schronienia przed deszczem, z czasem zaplanowano, że będzie częścią zespołu przechadzkowego, na wzór foksalu, czyli ogródka rozrywkowego. Miano serwować w niej kawę, orszady i napoje chłodzące, pojawiały się także pomysły organizowania tam koncertów”

Powyższy kawałek został wypożyczony z Wikipedii. Postanowiłam nie stosować na nim swoje umiejętności copywritingowe i po prostu wkleić go tu. Wizja, powstająca w głowie po jego przeczytaniu jest piękna. Gorący letni wieczór. Damy z koronkowanymi parasolami i wachlarzami leniwo siedzą w cieniu plant, popijając swoją orszadę. Ich kawalerzy w gustownych garniturach w miedzyczasie nonszalancko przewracają strony gazet.

Za swoje niemalże 200 lat istnienia, kawiarnia zdążyła być cukiernią, domem mieszkaniowym, tanią jadłodajnia o wymownej nazwie Zakopane, świetlicą Zarządu Zieleni Miejskiej, salonem gier zręcznościowych i nawet włoską pizzerią. Miała również i lepsze czasy. Prawdziwy rozkwit jej nastąpił za czasów Wojciecha Janikowskiego, który po 1890 roku, otworzył tam filię letnią swojej firmy z Krzysztoforów. Odmienione miejsce słyneło pod prostą nazwą - “kawiarnia Janikowskiego”. Tu spotykała się ówczesna bohema - aktorzy Teatru Miejskiego (teraz Teatr Słowackiego) wpadali tu po spektaklach, a dziennikarzy pobliskich Czasu, Głosu Narodu, a także Nowej Reformy przychodzili na znakomite lody i kawę mrożoną. Przesiadywali tu również Żeleński, Wyspiański i zapewne Przybyszewski.

Niektóre materiały zaczerpnęłam z poniższych stron:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cafe_Gallery_Zakopianka
https://gazetakrakowska.pl/krakow-miasto-po-24-latach-wypowiedzialo-umowe-na-cafe-zakopianka-przy-plantach-jak-sie-zmieni-to-historyczne-miejsce/ar/c3-15112674
http://fotopolska.eu/
Oraz książki "Kawa i ciastko o każdej porze" Krzysztofa Jakubowskiego.

Kamienica (św. Gertrudy 11 - Sarego 2)Mam chyba szczęście do znajdowania kamienic z ciekawą historią. Chociaż, może nie ...
21/08/2021

Kamienica (św. Gertrudy 11 - Sarego 2)

Mam chyba szczęście do znajdowania kamienic z ciekawą historią. Chociaż, może nie będę umniejszać swego wrodzonego talentu do takich rzeczy. Wybór mój padł tym razem na wydawałoby się niczym nie słynący budynek. Na takie kamienice raczej nie zwraca się uwagi, nie pozostają długo w pamięci. Nie mniej jednak pewnie kojarzycie ją z Instagramu Nietypowego.

Historię tego domu tworzą ludzie, a nie dom sam w sobie. Szukając jego starych zdjęć, trafiłam na jedno, które urzekło moje serce. Właśnie ono spowodowało to, że spędziłam parę godzin przed ekranem laptopa w poszukiwaniach informacji.

“październik 1933, Ślub Salo Wieselberga i panny Wohl.
Stella Wohl z ojcem, Arturem Aronem Wohl wychodzą z bramy kamienicy przy obecnej ul. Józefa Sarego 2.” - tak było podpisane. Zabieram was dziś na prawdziwe żydowskie wesele z 1933 roku.

Artur Aron Wohl był właścicielem Domu Bankowego A. Holzer, siedziba którego mieściła się właśnie tej kamienice przy św. Gertrudy. Bank powstał w 1863 roku w Krakowie.

Wybrańcem Stelli okazał się Salo Wieselberg. Pan młody urodził się w Kołomyi (teraźniejsze miasto na Ukrainie). Po ślubie zakochani (mam nadzieję, że tak faktycznie było) wyruszyli do Francji, skąd potem popłynęli do Nowego Jorku statkiem o cudnej nazwie “Majestic”. Niestety ich szczęście nie trwało długo - Salo zmarł wkrótce po wojnie w 1948. Stella przeżyła męża o równe 40 lat.

http://www.krakowski-kazimierz.pl/zydowski_slub_rok_1933_/
http://www.jewish.krakow.pl/ludzie/190-stella-wohl-i-salo-wieselberg
https://polska-org.pl/8683266,foto.html
https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/k/512-krakow/103-handel-przemysl-uslugi/139255-holzer-dom-bankowy-w-krakowie
http://fotopolska.eu/
Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kamienica (Studencka 1 - Podwale 4) Wybudowana - 1912 Ten budynek definitywnie wyróżnia się na tle innych. Wygląda troc...
11/07/2021

Kamienica (Studencka 1 - Podwale 4)
Wybudowana - 1912

Ten budynek definitywnie wyróżnia się na tle innych. Wygląda trochę jak zamek. Ciekawe czy Teodor Hoffman przy jego projektowaniu właśnie próbował do tego nawiązać?

Kamienica wydaje mi się być przykładem stylu neoromanistycznego z elementami bizantyjskimi. Chociaż mądrzy ludzie piszą w Internetach, że to neorenesans albo eklektyzm. Prawda pewnie jak zawsze jest gdzieś po środku.

Abstrahując od tematu danej kamienicy, cały czas próbuję wgłębić się w temat architektury, żeby móc poszpanować zdobytą wiedzą. No wiecie, słowo eklektyzm samo w sobie mówi o poziomie. Na razie, jednak jestem na tyle zielona w tym temacie, że lepiej mi nie ufać.

Nie mniej jednak mam coś ciekawszego do opowiedzenia. Na miejscu tej kamienicy stała kiedyś Baszta Kościuszkowska - brama wjazdowa do ogrodu dworu Wodzickich. Posesja ta ciągnęła się od Krupniczej do Kapucyńskiej (zwizualizowałam to na mapce, żeby łatwiej można było wyobrazić sobie rozmiary majątku). Ulica Studencka pojawiła się tam dopiero w 1893 roku, kiedy Józef Rettinger (ostatni właściciel dworu) postanowił wyburzyć swoją posiadłość i poprowadzić jej środkiem ulicę. Brama stała w swoim miejscu, aż do 1909 roku kiedy została obrócona w gruzy w ciągu jednej nocy.

Historia mówi że winowajcą był późniejszy prezydent Krakowa - Jan Kanty Fedorowicz. Co prawda wątpię, że on sam rozbierał bramę. Podejrzewa się, że panu Fedorowiczu bardzo zależało na gruncie dla budowy dochodowego domu czynszowego. Można go całkiem zrozumieć - pożytku z takiego domu napewno było więcej niż z bramy.

Niektóre materiały zaczerpnęłam z następujących stronek:
http://bankfoto.info
http://fotopolska.eu

Hotel Royal, ul. Św.GertrudyPrzejezdzając 18-stką obok przystanku tramwajowego Wawel, pewnie niejednokrotnie Państwa uwa...
17/06/2021

Hotel Royal, ul. Św.Gertrudy

Przejezdzając 18-stką obok przystanku tramwajowego Wawel, pewnie niejednokrotnie Państwa uwagę przykuwał majestatyczny budynek o bogatej nazwie "Hotel Royal". Przyznam się, że zawsze rzucałam okiem na niego jak wracałam z centrum do swojego ukochanego blokowiska na Ruczaju.

Po tylu latach w końcu weszłam na Wikipedię i dowiedziałam się, że Hotel „Royal” tak naprawdę składa się z czterech osobnych kamienic. A żeby było jeszcze ciekawiej przed II wojną światową każda z nich była osobnym hotelem. Niezłe, co nie? Nazwy niewątpliwie były dobrane z szykownym gustem: Royal (bud.26), Union (bud.27), City (bud.28) i Garnizonowy (bud.29). Chociaż Garnizonowy chyba jakoś nie do końca się wpisuje w Royal Union City. Dopiero po po generalnym remoncie w 1987 roku, obiekt połączono w jeden kompleks hotelowy pod nazwą Hotel „Royal” z 120 miejscami noclegowymi.

Niestety nie udało mi się znaleść informacji o tym kto zaprojektował te budynki, ani kiedy dokładnie. Odgrzebałam kilka archiwalnych zdjęć na stronce: fotopolska.eu, na których jest przedstawiona najstarsza kamienica, zbudowana w stylu secesyjnym.

Przy tejże kamienicy znajduję się restauracja hotelowa "Pod Wawelem" z tarasem, przypominającym statek. Polecam wpaść tam kiedyś na sznycla. Jest naprawdę przepyszny.

17/06/2021

Witam Państwa serdecznie!

Jeżeli mieliście okazję znaleść się na tej stronce, to mogę założyć się na obwarzanka, że lubicie Kraków.

Nie mniej jednak, powinnam odrazu uprzejmie uprzedzić: nie znajdziecie tu zdjęć Mariackiego z jego odbiciem w kałuży. Jak sugeruje sama nazwa tej strony, pokazuję Kraków nietypowy dla turystów i bardziej codzienny dla mieszkańców.

Znajdziecie tu ciekawostki o rozsypujących się starych kamienicach i miejscach, na które by nigdy nie zwróciliście uwagi. Czasami lubię dzielić się śmiesznymi historiami krakowskimi, ale jak wiadomo z zachowaniem pewnych manier. Proszę także wybaczyć mi nadużywanie ironii i moją pretensjonalność.

Z poważaniem,
N.

Adres

Kraków

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Nietypowy Krk umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij

Kategoria