25/07/2026
W przedwojennych Kielcach nazwa "ELEKTRIT" kojarzyła się z luksusem, nowoczesnością i najwyższą jakością dźwięku. Warto wyjaśnić najważniejszą kwestię historyczną: Elektrit nie posiadał fabryki w Kielcach, ale odbiorniki tej marki były tu niezwykle popularne i obecne w domach zamożniejszych kielczan. Skąd pochodził Elektrit? Towarzystwo Radiotechniczne „Elektrit” powstało w Wilnie w 1925 roku. Była to największa i najbardziej zaawansowana fabryka radioodbiorników w II Rzeczypospolitej (zatrudniająca ponad 1100 osób i produkująca dziesiątki tysięcy aparatów rocznie). Produkty Elektritu wygrywały międzynarodowe targi i były eksportowane do wielu krajów Europy oraz świata. W latach 30. XX wieku w Kielcach – podobnie jak w innych miastach wojewódzkich trwała radiofuzja. W Kielcach odbiorniki Elektrit można było kupić w prywatnych składach artykułów elektrotechnicznych i radiowych (m.in. w punktach zlokalizowanych wzdłuż reprezentacyjnej ulicy Sienkiewicza i w rynku). Ponieważ luksusowe modele (np. Opera, Majestic, Kadet czy Allegro) kosztowały od 200 do nawet 1000 złotych (co stanowiło kilkugazowe pensje), dystrybutorzy w Kielcach sprzedawali je często na raty. Obok marek takich jak Telefunken czy Philips, posiadanie w kieleckim salonie eleganckiego, drewnianego radia marki Elektrit było wyznacznikiem wysokiego statusu społecznego. Sprzedaż aparatów radiowych, pokazowych zestawów i akcesoriów (w tym marek takich jak Elektrit czy Philips) często organizowały również lokalne składnice przy elektrowni miejskiej oraz prywatni instalatorzy radiowi, którzy zajmowali się montażem anten na dachach kieleckich kamienic. . Gdzie dzisiaj w Kielcach można zobaczyć Elektrity? Choć wrzesień 1939 roku zakończył historię fabryki w Wilnie (została zdemontowana i wywieziona przez ZSRR), w samych Kielcach pamięć o tych urządzeniach wciąż jest żywa: Kolekcja Radia Kielce: Rozgłośnia posiada bogaty zbiór zabytkowych radioodbiorników (w tym przekazaną w latach 90. znaną kolekcję Stanisława i Wojciecha Gajerskich). Wystawy muzealne: Przedwojenne aparaty Elektritu bywają prezentowane na wystawach czasowych i stałych, m.in. w Muzeum Historii Kielc oraz w Ośrodku Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej (OMPiO) przy ul. Zamkowej.
FOTO-INFO : Archiwalne fotografie n/n autora zostały wykonane w latach 30-tych XX w. na obecnej ulicy Sienkiewicza.
