19/10/2026
So eto na nga.
Para sa akin, ang usapin ng pustahan sa mga paliga ng barangay, lalo na sa mga liga na pinangangasiwaan ng Sangguniang Kabataan (SK), ay hindi lang tungkol sa sugal. Usapin din ito ng layunin ng paliga, responsibilidad ng mga organizer, at impluwensiya nito sa mga kabataan.
Ito ang pananaw ko sa iba't ibang anggulo.
1. Nawawala ang tunay na layunin ng paliga.
Ang paliga ng barangay, lalo na ang SK League, ay dapat maging paraan upang mahikayat ang mga kabataan na maglaro ng sports, magkaroon ng disiplina, matutong makipagtulungan, at umiwas sa masasamang bisyo.
Kapag mas naging sentro ang pustahan kaysa sa mismong laro, may posibilidad na mawala ang diwa ng sportsmanship. Imbes na suportahan ang mga manlalaro, nagiging mas interesado ang ilan sa kung sino ang mananalo dahil may nakataya silang pera.
2. May panganib na maapektuhan ang mga kabataan.
Hindi naman lahat ng nanonood o tumataya ay nagiging sugarol. Pero kapag naging normal na bahagi ng paliga ang pustahan, maaari nitong itanim sa isip ng kabataan na katanggap-tanggap na paraan ng pagkita ng pera ang pagsusugal.
Maaari rin itong magdulot ng:
Pagkakautang dahil sa sunod-sunod na pagkatalo.
Alitan sa pagitan ng magkakaibigan o magkakabarangay.
Hinala ng pandaraya o pag-aayos ng resulta ng laro.
Pagkakaroon ng interes sa sugal sa halip na sa mismong sports.
3. Ano naman ang responsibilidad ng SK?
Sa palagay ko, mahalagang malinaw ang hangganan sa pagitan ng isang paliga bilang programang pangkabataan at ng pustahan bilang aktibidad ng mga manonood.
Hindi awtomatikong nangangahulugang kasali o sangkot ang SK sa pustahan dahil lamang may mga taong tumataya sa paligid ng court. Pero kung ang pustahan ay hayagang isinasagawa sa mismong event, mahalagang alamin kung ano ang alam ng organizers, kung may pahintulot o pakikilahok sila, at kung anong mga patakaran ang nalalabag.
Mayroon ding legal na aspeto rito: sa Pilipinas, maaaring pumasok sa mga batas laban sa ilegal na sugal ang mga pustahang walang kaukulang awtorisasyon. Ang eksaktong legal na pananagutan ay nakadepende sa uri ng pustahan at sa aktuwal na pagkakasangkot ng mga tao.
4. Paano ito dapat tugunan?
Hindi kailangang agad ipatigil ang buong paliga dahil lamang may mga taong nagpupustahan. Mas makabubuting magkaroon ng malinaw at pare-parehong patakaran ang mga organizer:
Ipagbawal ang ilegal na pustahan sa loob ng venue.
Ipaalam sa mga manlalaro, manonood, at opisyal ang mga patakaran.
Iwasan ang anumang pagkakasangkot ng pondo ng SK sa hindi awtorisadong sugal.
Kumilos kapag may ebidensiya ng pandaraya, pamimilit, o ilegal na pagsusugal.
Pero may isang mahalagang tanong dito: Kung ang pustahan ay nangyayari sa isang paliga ng SK, sino ang dapat managot kung nagiging talamak na ito—ang mga taong tumataya, ang mga organizer, o ang mga opisyal na may tungkuling tiyakin na maayos ang aktibidad?
Para sa akin, dapat suriin ang pananagutan batay sa aktuwal na papel at kilos ng bawat isa, hindi sa posisyon lamang nila.
Ang mga pustahan ba sa inyong paliga ng SK ay (1) mga taong nagpupustahan lang sa gilid ng court gamit ang sarili nilang pera, o (2) may mga organizer o opisyal na mismo na nakikilahok, nagpapahintulot, o kumikita sa pustahan?
Magkaiba kasi ang usapin ng dalawang sitwasyong iyan, lalo na pagdating sa responsibilidad at posibleng paglabag sa batas.
K. Tnx. Bye! 😁
