07/03/2026
बहुमत र दुई तिहाइ भनेको के हो? जानी राखौँ ॥
(१) बहुमत (Simple Majority) भनेको के हो?
= कुल सांसदको ५०% भन्दा १ जना बढी भए बहुमत मानिन्छ। संघीय प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष (१६५) र समानुपातिक (११०) गरी कुल सांसद संख्या २७५ रहेको छ।
• बहुमत = १३८ जना वा सोभन्दा बढी
बहुमतले निम्न काम गर्न सक्छ:
• सरकार गठन
• प्रधानमन्त्री चयन
• साधारण कानून पास
• बजेट पारित etc
छोटकरीमा, सरकार चलाउन बहुमत काफी हुन्छ।
⸻
(२) दुई-तिहाइ बहुमत (Two-Thirds Majority) भनेको के हो?
= कुल सांसदको २/३ (लगभग ६६.६%) समर्थन हुनु भनेको दुई-तिहाइ बहुमत हो।
प्रतिनिधि सभामा:
२७५ × २/३ = १८४ जना सांसद
• १८४ जना वा सोभन्दा बढी भए दुई-तिहाइ बहुमत मानिन्छ।
दुई-तिहाइ बहुमतले निम्न कार्य गर्न सक्छ:
• संविधान संशोधन
• संघीय संरचना, प्रदेश सिमाना जस्ता गम्भीर राष्ट्रिय निर्णय
• शक्ति सन्तुलन बदल्ने कानुनी व्यवस्था
• राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानन्यायाधीश लगायत उच्च पदाधिकारीमाथि महाभियोग लगाउने निर्णय etc
