31/08/2023
Dankbaar dat ik voor de familie de condoleance en de dag van afscheid voor hun mocht vastleggen.
Stil staan en stilstaan
Begin 50 is Lidy en bij haar is ALS gediagnosticeerd. Na de eerste schok veert zij met bewonderenswaardige snelheid op en leeft het leven maximaal. Alle dingen die zij, in de tientalen jaren die voor haar hadden moeten liggen, nog had willen doen, die onderneemt ze.
Met haar man, kinderen en kleinkinderen geniet ze zoveel mogelijk.
Haar conditie neemt snel af en de tijd die haar rest wordt rap korter. Zo kom ik in beeld. Zij hebben een rustplaats uitgezocht op de natuurbegraafplaats en nu willen zij het afscheid voorbereiden.
Op een zonnige ochtend schuif ik bij haar en haar man aan de tafel. We drinken koffie en hebben een leuk gesprek over van alles en nog wat en natuurlijk over haar wensen. Spreken is moeilijk maar al typend op haar iPad kan zij haar wensen goed kenbaar maken en haar vrolijke ogen en dikke lach vertellen de rest. Ik ben onder de indruk van deze vrouw.
Aan het eind van het gesprek geef ik aan dat zij er rustig over na kunnen denken en als zij tot de conclusie komen dat ik misschien toch niet bij hen pas dat ze dat kunnen laten weten, dan zal ik de aantekeningen in de papierversnipperaar doen. Zij steekt haar vinger in de lucht, typt wat op haar iPad en die vertelt: ”Nee hoor, jij gaat het doen, ik ga met jou in zee”. Lidy weet precies wat zij wil.
Ik kom een keer terug en maak kennis met het gezin. We maken een opzetje voor een kaart, bespreken hoe we de dag van afscheid kunnen laten verlopen en hoe we de dienst invullen. Een schoonzoon vertelt het levensverhaal, de dochters vertellen alle drie over hun moeder en er zijn nog een paar sprekers. Er zijn foto’s, er is muziek en ik stel voor dat we een film over haar leven laten maken, op muziek naar keuze, waarin foto’s en bewegende beelden aaneengesmeed worden tot een prachtig verhaal. De familie wil er wel drie laten maken en het worden stuk voor stuk meesterwerken!
Een andere schoonzoon maakt samen met de echtgenoot de uitvaartkist, we bedenken een aandenken om mee te geven: groeipapier met daarop een groet van Lidy aan iedereen. Als je het papier in de aarde legt en water geeft, groeien er bloemetjes…
In de week van afscheid sluiten de gelederen zich. De familie richt een grote ruimte bij huis in en er komt een grote tent. Dagelijks kom ik over de vloer en ik ben onder de indruk van de saamhorigheid en liefde die hier de boventoon voert. Het is fijn dat er veel helpende handen zijn en dat de familie af en toe even rust kan pakken en stil kan staan.
Op de dag van de uitvaart schijnt de zon en na een prachtige herinneringsdienst gaan we met iedereen in een stoet op weg naar de natuurbegraafplaats. Ik loop voor de rouwauto uit. De uitvaartfotograaf schiet foto na foto en rijdt voor ons uit. Ik kijk achterom en val stil: de rij auto’s langs het weiland, de zon, de mensen uit de buurt die stil langs de kant staan… Ik laat de stoet halt houden en maan de fotograaf om vooral de tijd te nemen. Ik vraag de familie om uit te stappen, achterom te kijken en dit moment in zich op te nemen.
Stilstaan bij de grootsheid van het moment.
fotocredits: Jennet Haar
