14/08/2026
🐦 De putter: van distelzaad tot wereldberoemd schilderij
De putter, ook wel distelvink genoemd, is een van de kleurrijkste vogels die je in Nederland kunt tegenkomen. Met zijn rode gezicht, zwart-witte kop en opvallende gele vleugelstrepen is hij gemakkelijk te herkennen.
Maar wist je dat achter de naam ‘putter’ een bijzonder verhaal schuilgaat?
Vroeger werden putters als kooivogel bij mensen thuis gehouden. Ze waren geliefd vanwege hun kleuren en zang, maar konden ook worden geleerd om kunstjes uit te voeren. Een bekend kunstje was het omhoogtrekken van een piepklein emmertje aan een kettinkje om bij drinkwater te komen: de vogel ging als het ware zelf water ‘putten’. Hieraan dankt de putter waarschijnlijk zijn Nederlandse naam.
Het kunstje was vooral een curiositeit en een vorm van huiselijk vermaak voor de eigenaar, het gezin en bezoekers. Geen groot openbaar spektakel dus, maar een bijzonder kunstje van een vogel die destijds als huisdier werd gehouden.
En juist zo’n geketende putter werd in 1654 vereeuwigd door de Nederlandse schilder Carel Fabritius. Op zijn beroemde schilderij Het puttertje zien we het vogeltje op zijn zitstok, met het kettinkje waarmee hij is vastgemaakt duidelijk zichtbaar. Het kleine schilderij groeide eeuwen later uit tot een van de bekendste werken uit de Nederlandse schilderkunst en is tegenwoordig te zien in het Mauritshuis in Den Haag.
De andere naam van de vogel, distelvink, brengt ons weer terug naar de natuur. Putters zijn echte zaadeters en zitten graag op distels en andere zaaddragende planten. Met hun fijne, spitse snavel peuteren ze behendig de zaden eruit. 🌿
Van een klein vogeltje dat ooit bij mensen thuis water leerde putten tot hoofdrolspeler op een wereldberoemd schilderij… best een bijzonder verhaal voor zo’n kleurrijke verschijning. 📸🎨
2e afbeelding: Carel Fabritius, Het puttertje, 1654, Mauritshuis, Den Haag