20/10/2021
Van de honderden mensen die vanaf 2015 dagelijks op de stranden van Le**os aankwamen tot de beruchte pushbacks van nu, de Duitse Anna heeft het allemaal voor haar ogen zien gebeuren.
Dit voorjaar op Le**os vertelde Anna mij hoe ze eerder die maand getuige was van een pushback: “Ik woon met mijn gezin in een klein dorpje met uitzicht op zee. Het was vroeg in de morgen toen ik vanaf ons balkon een boot aan land zag komen. Volgepakt met mensen, ongeveer twintig en even zoveel baby’s en peuters. Hulporganisaties hadden al telefonisch contact gehad om de groep te komen halen en naar één van de registratielocaties op het eiland te brengen. Van mijn buren, die buiten hun schapen aan het hoeden waren, hoorde ik later dat zij de vluchtelingen van de kust omhoog zagen klauterden. Vanaf ons balkon hoorde ik ondertussen het geluid van auto’s. Het was een rij zwarte jeeps die met grote vaart het zandpad opreed richting de kust. In het dorp weten we allemaal dat die jeeps van de geheime politie zijn. Later hoorde ik van de hulpdiensten dat dát het moment was dat ze het contact met de groep verloren.”
“Ook al zien we niet wat de geheime politie doet, we weten het uit de verhalen van overlevenden van de pushbacks. Met geweld nemen ze de spullen van de vluchtelingen af en voeren ze af. Ze worden op een patrouilleschip gezet. Eenmaal op zee, worden ze onder schot gehouden en gedwongen om op reddingsvlotten over te stappen. Zonder eten en drinken en zonder telefoons. Zo worden ze aan hun lot overgelaten.”
Anna zucht even voordat ze verder gaat. “Godzijdank is deze groep met kleine kinderen uiteindelijk opgepikt door de Turkse kustwacht en aan land gebracht, maar het gebeurt vaak dat mensen verdrinken. Het erge is dat de Griekse regering blijft beweren dat dit niet gebeurt, terwijl wij hier met regelmaat getuige van zijn. Toch kunnen we niets doen. Mensen die willen helpen zijn bang om gearresteerd of bedreigd te worden. En journalisten die erover willen berichten zijn bang om hun vergunning te verliezen.”
Juriste Marion, die voor de organisatie Legal Centre Lesvos werkt, hoort vergelijkbare verhalen van overlevenden. “Vluchtelingen hebben een officieel recht om asiel aan te vragen zodra ze aan land komen. Dat maakt dat pushbacks criminele acties zijn. Het is schokkend dat Frontex, een EU-agentschap betaald door Europees belastinggeld, het Griekse beleid indirect steunt. Het schendt daarmee bovendien de eigen EU-wetgeving. We hebben tot nu toe geen direct bewijs dat Frontex betrokken is bij pushbacks. Zij wijzen naar de Griekse kustwacht. Maar Frontex is aanwezig in de havens en monitort de kust met meerdere schepen. Op die manier valideren zij wat de Griekse kustwacht doet.”
