10/08/2024
Fluwelen handschoenen
Hoe pijnlijk ook, Laurentien zal stap terug moeten doen (Trouw, commentaar, 10.8.)
Ambtenaren die schuldig waren aan het toeslagenschandaal lapten Grondwet en ambtseed aan de laars, duldden geen tegenspraak. Ze werken daar nu nog gewoon. Dat is ontluisterend. Je kunt de oplossing van de problemen die zij veroorzaakten natuurlijk niet aan hen overlaten. Toch gebeurt dat wel. Het zijn woorden van Renske Leijten en Eva González Pérez (Buitenhof 12.5).
Zeker niet uit te sluiten is dat juist die ambtenaren, al dan niet op instigatie van hun leidinggevenden, alsnog hun gram of ‘gelijk’ proberen te halen door met onbewezen aantijgingen de media op te zoeken. Gefrustreerd als ze zijn omdat Laurentien juist dat doet wat Oranjes, gelet op hun status, bij uitstek kunnen doen, maar waar zij niet van gediend zijn: als breekijzer fungeren, gerechtigheid afdwingen. Dat lukt niet met fluwelen handschoenen.
Dat je in situaties waarin veel op het spel staat, op tegenstand kunt rekenen, kan geen verrassing zijn. Een onbewezen beschuldiging mag niet automatisch een reden zijn om, met een beroep op de ministeriële verantwoordelijkheid voor de leden van het Koninklijk Huis, Laurentien nu te dwingen een stap terug te doen. Dan zou je ambtenaren die bewezen hebben hun rechtsstatelijk kompas kwijt te zijn vrij spel geven.
Dat de ministeriële verantwoordelijkheid terugtred van Laurentien onvermijdelijk maakt lijkt, anders dan Trouw suggereert, geen wet van Meden en Perzen. Het is, zo valt te destilleren uit ‘Onze Constitutie’ (p. 342), het standaardwerk van Wim Voerman, een lastige kwestie . Zeker geen ‘alles-of-niets’ aangelegenheid. De tekst van de Grondwet geeft in een geval als dit ruimte voor proportionele weging. Zoals die er ook was toen Pieter van Vollenhove voorzitter werd van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.
Een politieke afweging waarbij ook de belangen van de gedupeerden betrokken kunnen worden. Zij hebben belang bij waar Laurentien zich voor inzet en voor staat: gerechtigheid. Minister-president Dick Schoof zou de kans op een toekomstig afbreukrisico voor lief kunnen nemen.
Gerechtigheid kost altijd moeite, maar is wel wat waard.
