27/03/2026
ශ්රී ලංකාවේ ආරක්ෂිත මුහුදු බෙල්ලන් (The Protected Seashells of Sri Lanka) 🇱🇰🐚
ශ්රී ලංකාව වටා ඇති සාගර කලාපය ඉතා ඉහළ ජෛව විවිධත්වයකින් යුක්තයි. එහෙත් අලංකාරය නිසාම මිනිසුන් විසින් සිදුකරන අධික ලෙස එකතු කිරීම් සහ පරිසර පද්ධති විනාශ වීම හේතුවෙන් මේ වන විට බෙල්ලන් විශේෂ රැසක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව තිබේ.
ශ්රී ලංකාවේ සාගර ජෛව විවිධත්වය රැකගැනීම සඳහා, වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥා පනත (FFPO) යටතේ නීත්යානුකූලව ආරක්ෂා කර ඇති බෙල්ලන් විශේෂ පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු මෙන්න:
ආරක්ෂිත විශේෂ ලැයිස්තුව:
1. හක් බෙල්ලා (Triton's trumpet)
විද්යාත්මක නාමය: Charonia tritonis
කොරල් පර ආශ්රිතව වසන අතර, කොරල් කා දමන 'කටු ඔටුනු' පසැඟිල්ලන් (Crown-of-thorns starfish) ගොදුරු කරගන්නා දුර්ලභ විශේෂයකි.
2. මහ මස් බෙල්ලා (Tridacna clam)
විද්යාත්මක නාමය: Tridacna maxima
කොරල් පර ආසන්නයේ ගල් සිදුරුවල තදින් ඇලී ජීවත් වේ. Tridacna ගණයම ශ්රී ලංකාව තුළ ආරක්ෂිත වේ. Tridacna ගණයේ ශ්රී ලංකාවේ හමුවන එකම විශේෂය මෙයයි.
3. අරාබි ටිබියා (Arabian tibia)
විද්යාත්මක නාමය: Tibia insulae (හෝ Tibia insulaechorab)
ගැඹුරු මුහුදේ වැලි සහිත පතුලෙහි ජීවත් වන දුර්ලභ විශේෂයකි.
4. ලිස්ටර්ස්ගේ බෙල්ලා (Lister's conch)
විද්යාත්මක නාමය: Strombus listeri
ගැඹුරු මුහුදේ වසන ඉතා දුර්ලභ බෙල්ලෙකි.
5. සුමට මකුළු බෙල්ලා (Smooth spider conch)
විද්යාත්මක නාමය: Lambis lambis
නොගැඹුරු කොරල් පර සීමාවේ වැලි සහ ගල් අතර ජීවත් වෙමින් පාසි ආහාරයට ගනී. ඉතා බහුලව දැකිය හැක.
6. චිරාග්රා මකුළු බෙල්ලා (Chiragra spider conch)
විද්යාත්මක නාමය: Harpago chiragra (syn: Lambis chiragra)
නොගැඹුරු කොරල් පර සීමාවේ වැලි සහ ගල් අතර වසන මොවුන් පාසි ආහාරයට ගනී.
7. කොටි කවඩියා (Tiger cowrie)
විද්යාත්මක නාමය: Cypraea tigris
නොගැඹුරු ගල් පර සහ කොරල් අතර වසන අතර දැන් දුර්ලභ වී ඇත.
8. මවුල් කවඩියා (Mole cowrie)
විද්යාත්මක නාමය: Cypraea talpa
සිලින්ඩරාකාර හැඩැති මොවුන් නොගැඹුරු දියේ කොරල් අතර ජීවත් වේ.
9. සිතියම් කවඩියා (Map cowrie)
විද්යාත්මක නාමය: Cypraea mappa
කටුව මත ඇති සිතියමක මහාද්වීප වැනි කළු ලප නිසා මෙම නම ලැබී ඇත. දුර්ලභ විශේෂයකි.
10. සිදුරු කවඩියා (Eyed cowrie)
විද්යාත්මක නාමය: Cypraea argus
සිලින්ඩරාකාර හැඩැති මොවුන් නොගැඹුරු කොරල් පර ආශ්රිතව වසන දුර්ලභ විශේෂයකි.
11. බුල්මවුත් හෙල්මට් බෙල්ලා (Bullmouth helmet)
විද්යාත්මක නාමය: Cypraecassis rufa
වැලි සහිත පතුලෙහි ජීවත් වෙමින් මුහුදු ඉකිරියන් සහ පන්හිඳාවන් ආහාරයට ගනී. දුර්ලභයි.
12. ලංකා සිතියම්බෙල්ලා (Horned helmet)
විද්යාත්මක නාමය: Cassis cornuta
බෙල්ලාගේ කටුව විවෘත වන ස්ථානය ලංකා සිතියමේ හැඩයට සමාන බැවින් මෙම නම ලැබී ඇත. බරින් වැඩි විශාල බෙල්ලෙකි.
13. රෝස මල් මියුරෙක්ස් බෙල්ලා (Rose branch murex)
විද්යාත්මක නාමය: Chicoreus palmarosae
ගල් පර ආශ්රිතව වසන මොවුන් අනෙකුත් බෙල්ලන්ගේ කටු විද ආහාරයට ගන්නා මාංශ භක්ෂක විශේෂයකි.
මූලාශ්රය: 2008 වසරේදී පරිසර හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති අමාත්යාංශයේ ජෛව විවිධත්ව ලේකම් කාර්යාලය විසින් නිකුත් කරන ලද "The Protected Seashells of Sri Lanka" පෝස්ටරය ඇසුරිනි.
♡ ⎙ㅤ ⌲
ˡᶦᵏᵉ ˢᵃᵛᵉ ˢʰᵃʳᵉ
#පරිසර_සමාගම
