12/01/2026
සුද්දට පිස්සු වැටුණු රොඩී කෙල්ලගේ ප්රේම වෘතාන්තය: ගල්කිස්ස හෝටලය යට සැඟවුණු "ලොවීනා" ගේ සහ "King Tom" ගේ අසම්මත ආදර අන්දරය ❤️🏰
අද අපි යන්නේ ලංකාවේ ප්රේමවන්තයින්ගේ පාරාදීසයක් වුණු තැනකට. ඒ තමයි ගල්කිස්ස හෝටලය (Mount Lavinia Hotel). සවසට ඉර බැස යන හැටි බලන්න, වෙඩින් එකක් ගන්න, නැත්නම් නිවාඩුවක් ගත කරන්න අද මේ හෝටලයට එන දහස් ගණන් මිනිස්සු අතරින් කීයෙන් කී දෙනාද දන්නේ මේ මහා මන්දිරය ගොඩනැගුණේ ලේ රත් වෙන අසම්මත ආදර කතාවක් මත කියලා? මේක නිකම්ම ආදර කතාවක් නෙවෙයි; බලලෝභී බ්රිතාන්ය ආණ්ඩුකාරවරයෙක් සහ සමාජයෙන් කොන් කරපු රොඩී කෙල්ලක් අතර ඇතිවුණු ත්රාසජනක ආදර කතාවක්.
කවුද මේ "King Tom"? (Sir Thomas Maitland)
කතාව පටන් ගන්නේ 1805 අවුරුද්දේ. බ්රිතාන්ය යටත් විජිත පාලන සමය. ලංකාවේ දෙවන ආණ්ඩුකාරවරයා විදිහට පත්වෙලා එනවා "සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ්" (Sir Thomas Maitland). මෙයා නිකම්ම සුද්දෙක් නෙවෙයි, හරිම අමුතු චරිතයක්. බොහොම තද පාලකයෙක් වුණු නිසාම එයාට මිනිස්සු "King Tom" කියලා අන්වර්ථ නමකුත් පටබැඳලා තිබුණා. කොළඹ කොටුව ඇතුලේ තිබුණු නිල නිවසේ රස්නය දරාගන්න බැරි වුණු මේට්ලන්ඩ්, තමන්ට විවේක ගන්න පුළුවන් නිස්කලංක තැනක් මුහුදු වෙරළ අද්දර හෙව්වා. අන්තිමේදී එයාගේ ඇස ගැටුණේ ගල්කිස්ස ප්රදේශයේ (Galkissa) මුහුදට නෙරා ගිය ගල් කන්දක්.
දෛවෝපගත හමුවීම සහ රොඩී නළඟන
මේ අලුත් නිවහනට ගොඩවැදුණු ආණ්ඩුකාරතුමා පිළිගන්න ලොකු සාදයක් පැවැත්වුණා. සුද්දන්ගේ විනෝදය වෙනුවෙන් එදා නැටුම් කණ්ඩායමක් ගෙන්වලා තිබුණා. ඒ අතර හිටියා ඇස් අදහාගන්න බැරි තරම් ලස්සන තරුණියක්. ඇගේ නම "ලොවීනා අපොන්සු" (Lovina Aponsu).
ලොවීනා අයිති වුණේ එකල සමාජයේ පහත් යැයි සම්මත "රොඩී" කුලයට. පෘතුගීසි සහ සිංහල මිශ්ර සම්භවයක් තිබුණු ඇය හරිම දඟකාරයි. ඒ කාලේ නීතිය අනුව රොඩී කුලයේ කාන්තාවන්ට උඩුකය වසන්න (To cover the upper body) අවසර තිබුණේ නැහැ. ඒ නිසා ඇය හිටියේ උඩුකය නිරුවත්වයි. මේට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ ඇස් නතර වුණේ ලොවීනා ළඟ. බලපරාක්රමය පතුරවපු ආණ්ඩුකාරයා, සමාජය විසින් "අස්පර්ශණීයයි" (Untouchable) කියලා කොන් කරපු රොඩී කෙල්ලට හිතින් වහ වැටුණා. 😍🔥
වයින් ගබඩාවේ සිට ළිඳ ළඟට කැපූ රහස් උමග (The Secret Tunnel)
මේ ආදරේ ලේසි පහසු එකක් වුණේ නෑ. බ්රිතාන්ය ආණ්ඩුවේ ලොක්කෙක්, රොඩී කෙල්ලෙක් එක්ක සම්බන්ධයක් පවත්වනවා කියන එක ඒ කාලේ හැටියට මරණ දඬුවම ලැබෙන තරම් වරදක් වෙන්න තිබුණා. ඒත් මේට්ලන්ඩ් නිකම්ම මනුස්සයෙක් නෙවෙයිනේ. එයා තමන්ගේ බලය පාවිච්චි කරලා අපූරු වැඩක් කළා.
එයා තමන්ගේ මන්දිරය හදනකොටම කාටත් හොරා රහස් සැලැස්මක් ක්රියාත්මක කළා. මන්දිරයේ වයින් ගබඩාවේ (Wine Cellar) ඉඳන් පොළොව යටින් දීර්ඝ උමගක් හෑරුවා. මේ උමග කෙළවර වුණේ මන්දිරයට ටිකක් ඈතින් තිබුණු ලොවීනාගේ ගෙවත්තේ පිහිටි ළිඳක් ළඟින්! 🚇💏
අවුරුදු 6ක් තිස්සේ, රාත්රී අඳුර වැටුණම ලොවීනා මේ උමග දිගේ රහසිගතව ආණ්ඩුකාර මන්දිරයට ආවා. එළියේ ලෝකයට රහසක් වුණත්, මේ ගල් මන්දිරය ඇතුලේ ඒ දෙන්නා රජෙක් සහ රැජිනක් වගේ ආදරයෙන් ජීවත් වුණා.
කතාවේ අවසානය සහ "මවුන්ට් ලැවීනියා" නම හැදුණු හැටි
කොච්චර ආදරේ කළත් හැම ලස්සන කතාවකටම දුක හිතෙන අවසානයක් තියෙනවා. 1811 දී සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ්ට හදිසියේම ලංකාවෙන් යන්න සිද්ධ වුණා (සමහරු කියන්නේ අසනීප තත්ත්වයක් නිසා කියලා, තවත් සමහරු කියන්නේ මේ සම්බන්ධය ගැන එංගලන්ත රජයට ආරංචි වෙලා දඬුවම් මාරුවක් ලැබුණා කියලා).
යන්න කලින් එයා තමන්ගේ පණ වගේ ආදරේ කරපු ලොවීනාට අත්තිඩිය ප්රදේශයෙන් විශාල ඉඩමක් තෑගි කළා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, තමන් ආසාවෙන් හදපු මේ මන්දිරයට එයා නම තිබ්බේ "Mount Lavinia House" කියලා. තමන්ගේ පෙම්වතියගේ නම සදාකාලික කරන්න ඔහුට ඕන වුණා. අදටත් අපි "ගල්කිස්ස" ට ඉංග්රීසියෙන් "Mount Lavinia" කියන්නේ ඒ ආදරේ නිසා.
මේට්ලන්ඩ් කවදාවත් විවාහ වුණේ නෑ. එයා 1824 දී මෝල්ටා (Malta) දූපතේදී තනිකඩයෙක් විදිහටම මිය ගියා. ලොවීනා ගැන පස්සේ කාලෙක ලොකු විස්තරයක් හොයාගන්න නැතත්, ඇයත් මේට්ලන්ඩ් සිහි කරමින්ම ජීවිතේ ගෙවන්න ඇති කියලා විශ්වාස කරනවා. 💔😢
අදටත් ඉතිරිව ඇති සාක්ෂි
ඔබ අදටත් ගල්කිස්ස හෝටලයට ගියොත්, හෝටලයේ ඇතුල් දොරටුව ළඟ "Lady Lavinia" ගේ පිළිරුවක් දකින්න පුළුවන්. ඒ වගේම හෝටලය ඇතුලේ ඒ ඓතිහාසික රහස් උමගේ දොරටුව තාමත් සුරක්ෂිතව තියෙනවා. ලොකුම පුදුමේ කියන්නේ අවුරුදු 200කට කලින් 'රොඩියෝ' කියලා පන්නගත්ත මිනිස්සුන්ගේ නමින් අද මේ නගරයම බැබළෙන එකයි.
ආයේ දවසක ගල්කිස්ස හෝටලයට ගිහින් තේ එකක් බොන ගමන්, ඒ මහා සාගරය දිහා බලාගෙන මේ ආදර කතාව පොඩ්ඩක් මතක් කරලා බලන්න. කුල මල, ජාති භේද, දේශසීමා මේ හැමදේම පරදවපු ආදරයක් මේ බිමේ තිබුණා කියලා ඔබට දැනේවි. ✨🌊
By Tharanga Gamage.
