14/05/2026
ग्यास्ट्रिक (Gastritis) को समस्या हुँदा खानपानमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ। सही खानेकुराले पेटको जलन कम गर्न मद्दत गर्छ भने गलत खानेकुराले समस्या थप बल्झाउन सक्छ।
ग्यास्ट्रिक हुँदा के खाने र के नखाने भन्ने बारेमा सामान्य जानकारी तल दिइएको छ:
१. के खाने? (Pathya)
हल्का र पचाउन सजिलो खानेकुरा: जाउलो, उसिनेको मुंगको दाल, र नरम भात।
तरकारीहरू: लौका, घिरौँला, काँक्रो, र हरियो सागसब्जी (धेरै मसला नहाली पकाएको)।
फलफूल: पाकेको केरा, मेवा, र स्याउ (बोक्रा निकालेर)। यी फलफूलले पेटको अम्लीयपन (acidity) लाई कम गर्न मद्दत गर्छन्।
प्रोबायोटिक्स: ताजा दही वा मोही पिउनाले पेटमा राम्रो ब्याक्टेरिया बढ्छ र पाचन प्रक्रिया सुधारिन्छ।
पानी: प्रशस्त मात्रामा मनतातो पानी पिउने। नरिवलको पानी पनि निकै फाइदाजनक हुन्छ।
२. के नखाने? (Apathya)
अमिलो र पिरो: कागती, अमिलो अचार, धेरै खुर्सानी, र गरम मसला हालिएका खानेकुराहरू।
तारेको र चिल्लो खानेकुरा: समोसा, पकौडा, र धेरै तेलमा पाकेका मासुका परिकार।
क्याफिन र सुर्तीजन्य पदार्थ: चिया, कफी, चुरोट, र रक्सीले पेटको भित्री तह (lining) लाई थप बिगार्न सक्छ।
ग्यास बढाउने तरकारी: काउली, बन्दागोभी, र धेरै गेडागुडी (जस्तै: मासको दाल) जसले पेट फुलाउन सक्छ।
जंक फुड: चाउचाउ, कुरकुरे, र बट्टामा राखिएका (processed) खानेकुराहरू।
केही उपयोगी सुझावहरू:
थोरै-थोरै खाइरहने: एकै पटक धेरै खानु भन्दा दिनमा ५–६ पटक थोरै-थोरै खाने बानी बसाल्नुहोस्।
खाली पेट नबस्ने: बिहान उठ्ने बित्तिकै केही हल्का खानेकुरा वा पानी खानुहोस्। लामो समयसम्म भोकै बस्दा ग्यास धेरै जम्मा हुन्छ।
खाना राम्ररी चपाउने: हतारमा नखाई खानालाई मुखमै राम्ररी चपाएर मात्र निल्ने गर्नुहोस्।
नोट: यदि ग्यास्ट्रिकको समस्या धेरै गम्भीर छ, दिसा कालो आउँछ वा धेरै वान्ता हुन्छ भने तुरुन्त चिकित्सकसँग परामर्श लिनु उचित हुन्छ।
