24/06/2025
ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ:
ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1661 ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਾਰ ਜੱਟ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਭੱਲਣ ਬਰਾਰ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜ:
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਧਰੀ ਕਪੂਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕਿਲਾ ਵਰਤਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਦਦ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸੀ।
ਪਛਤਾਵਾ ਅਤੇ ਮਦਦ:
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਧਰੀ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਨਕਾਰ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ) ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਵੰਸ਼ਜ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਵੰਡ:
ਚੌਧਰੀ ਕਪੂਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਸੁਖੀਆ, ਸੇਮਾ ਅਤੇ ਮੁਖੀਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ — ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ — ਨੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਬਣੇ।
ਬਾਅਦ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ:
ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਲੈ ਲਿਆ। 1847 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
⸻
