Φωτογραφική Ομάδα Θεσσαλονίκης-UMBRA Photography Group Thessaloniki-UMBRA

02/06/2026

03 – 04/06/2026, Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο – είσοδος ελεύθερη
• έκθεση φωτογραφίας σε συνεργασία με μέλη της φωτογραφικής ομάδας Θεσσαλονίκης UMBRA και δημιουργιών από τις δράσεις της NAOMI σήμερα
• ημερίδα με ερευνητές, οργανώσεις και εκπροσώπους φορέων για την κατάσταση των προσφύγων και των δικαιούχων διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα και την Ευρώπη,
• zero-waste εργαστήρια για σχολεία,
• ανταλλακτικό παζάρι ρούχων σε συνεργασία με την οργάνωση Crossroads Community και παρουσιάσεις φορέων κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας: Fashion Revolution, Οράτια, Incommon
• καθώς και επίδειξη μόδας (slow fashion) με δημιουργίες από την Ακαδημία Ραπτικής και τις συλλογές του τμήματος Παραγωγής NAOMI.
Η NAOMI, Οικουμενικό Εργαστήριο Προσφύγων ξεκίνησε τη δράση της το 2011 και από το 2016 λειτουργεί ως ελληνικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός (ΑΜΚΕ). Μέσα από το κοινωνικό της έργο, την Ακαδημία Ραπτικής, το εργαστήριο Παραγωγής και το Casa Base, δημιουργεί ασφαλείς χώρους εκπαίδευσης, στήριξης, ενδυνάμωσης, κι έκφρασης, αναδεικνύοντας πρακτικές κοινωνικής συμπερίληψης παράλληλα με δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος.
Πληροφορίες: Αγγελική Γαβριέλλα Σαμψωνίδου 6948983632
NAOMI – Οικουμενικό Εργαστήριο Προσφύγων
«10 Χρόνια NAOMI: Τρεις ημέρες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την κοινωνική συμπερίληψη και τη βιώσιμη μόδα στη Θεσσαλονίκη»

29/05/2026

H Φωτογραφικής Ομάδα Θεσσαλονίκης UMBRA (με λήψεις από τα μέλη μας: Vasilis Karkatselis , Νίκης Καρκατσέλη, Καρμι Κο Κατερίνας Μπάτζιου, Ioannis Pomakis και Δημήτρη Συμεωνίδη) στηρίζει και συμμετέχει στην φωτογραφική έκθεση που θα λάβει χώρα στις επετειακές εκδηλώσεις της NAOMI-Οικουμενικό Εργαστήριο Προσφύγων που θα πραγματοποιηθούν από τις 2 έως τις 4 Ιουνίου στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο - είσοδος ελεύθερη

27/05/2026

Σήμερα, 27 Μαΐου 2026, συμπληρώνονται ακριβώς 63 χρόνια από την ημέρα που ο Γρηγόρης Λαμπράκης, ο μαραθωνοδρόμος της ειρήνης και βουλευτής της ΕΔΑ, άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης. Εκατό ώρες μετά το θανάσιμο χτύπημα που δέχθηκε από το παρακρατικό τρίκυκλο, ο θάνατός του τον μετέτρεψε σε ένα διαχρονικό και οικουμενικό σύμβολο του δημοκρατικού αγώνα.

Η ζωή του Γρηγόρη Λαμπράκη νοηματοδοτήθηκε από τη συνεχή και ανιδιοτελή προσφορά του στο κοινωνικό σύνολο. Γεννημένος το 1912 σε μια φτωχή αγροτική οικογένεια στην Κερασίτσα Αρκαδίας, αναδείχθηκε σε έναν κορυφαίο επιστήμονα και «σαμαρείτη» γυναικολόγο, ο οποίος συχνά περιέθαλπε και χειρουργούσε δωρεάν τους άπορους ασθενείς του, πληρώνοντας ακόμα και τα έξοδα μετακίνησής τους.

Παράλληλα, ως ένας σπουδαίος αθλητής και Βαλκανιονίκης στο άλμα εις μήκος, δεν παρέλειπε ποτέ να συνδέει τα ιδεώδη του αθλητικού στίβου με την επιτακτική ανάγκη για φιλία και συνεργασία όλων των λαών. Το επιστέγασμα της πολιτικής του δράσης και της πίστης του στον παγκόσμιο αφοπλισμό ήρθε τον Απρίλιο του 1963, κατά την 1η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης. Τότε, αψηφώντας την κρατική τρομοκρατία και τις απαγορεύσεις της αστυνομίας, ο Λαμπράκης βάδισε ολομόναχος τη διαδρομή κρατώντας το λάβαρο της ειρήνης, υψώνοντας το ανάστημά του απέναντι στον φόβο.

Ο θάνατός του το βράδυ της 22ας Μαΐου 1963 αποκάλυψε με τον πιο φρικτό τρόπο το σκοτεινό πρόσωπο της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Καθώς αποχωρούσε από φιλειρηνική εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, δέχθηκε θανάσιμη επίθεση από τους ακροδεξιούς Σπύρο Γκοτζαμάνη και Μανώλη Εμμανουηλίδη, οι οποίοι επέβαιναν σε τρίκυκλο και έδρασαν υπό την ανοχή και την καθοδήγηση των επίσημων Σωμάτων Ασφαλείας.

Η δολοφονία του οδήγησε σε μια πρωτοφανή θεσμική κρίση που γκρέμισε την επίφαση νομιμότητας του κράτους της Δεξιάς, με τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή να αναρωτιέται οργισμένος «Ποιος κυβερνά επιτέλους αυτή τη χώρα;», γεγονός που επίσπευσε και την πτώση της κυβέρνησής του. Πάνω από όλα, όμως, ο θάνατός του γέννησε ένα τεράστιο κίνημα. Η παλλαϊκή κηδεία του μετατράπηκε σε ένα ποτάμι δημοκρατικής διαμαρτυρίας και οδήγησε στην ίδρυση της «Νεολαίας Λαμπράκη», αφυπνίζοντας χιλιάδες νέους. Το σύνθημα «Ο Λαμπράκης Ζει» (που συμπυκνώθηκε στο γράμμα «Ζ») έγινε παγκόσμια κραυγή διεκδίκησης.

Σήμερα, στην Ελλάδα και την Ευρώπη του 2026, η παρακαταθήκη του Γρηγόρη Λαμπράκη είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Σε μια εποχή όπου η διεθνής κοινότητα δοκιμάζεται ξανά από τον παραλογισμό των ενόπλων συρράξεων, τον παγκόσμιο μιλιταρισμό και την άνοδο ακροδεξιών μορφωμάτων, το μήνυμα του Λαμπράκη για διεθνή ύφεση, αποπυρηνικοποίηση και αλληλεγγύη των λαών αποτελεί έναν κρίσιμο οδικό χάρτη. Παράλληλα, για τη σύγχρονη Ελλάδα, η ιστορία της συγκάλυψης της δολοφονίας του και ο αγώνας γενναίων δικαστικών – όπως ο ανακριτής Χρήστος Σαρτζετάκης και ο εισαγγελέας Παύλος Δελαπόρτας – υπενθυμίζουν πως η λειτουργία της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης, η διαφάνεια και η προστασία των δημοκρατικών θεσμών από τις παρεμβάσεις του εκάστοτε «βαθέος κράτους» απαιτούν συνεχή και ανυποχώρητη επαγρύπνηση.

Η πολιτική αυτή δολοφονία συγκλόνισε βαθιά τον πνευματικό κόσμο, εμπνέοντας σπουδαίους καλλιτέχνες να μετουσιώσουν τη θυσία του σε μνημειώδη έργα τέχνης, εξασφαλίζοντας την ιστορική του αθανασία:

Βασίλης Βασιλικός: Συνέγραψε το 1966 το εμβληματικό πολιτικό μυθιστόρημα «Ζ» (όπου το γράμμα προφέρεται ως το ρήμα «Ζει»), βασισμένο στο υλικό της ανάκρισης και στα πραγματικά γεγονότα της δολοφονίας.

Κώστας Γαβράς: Σκηνοθέτησε το 1969 τη διεθνούς φήμης, βραβευμένη με Όσκαρ ταινία «Ζ» (με τον Ιβ Μοντάν στον ρόλο του Λαμπράκη), η οποία μετέτρεψε την ελληνική τραγωδία σε ένα παγκόσμιο σύμβολο του αντιφασιστικού και αντιδικτατορικού αγώνα.

Μίκης Θεοδωράκης: Υπέγραψε την αξεπέραστη μουσική της ταινίας «Ζ». Επίσης, το τραγούδι «Το γελαστό παιδί» (σε στίχους Μπρένταν Μπίαν / Βασίλη Ρώτα) ταυτίστηκε απόλυτα με τον Λαμπράκη και έγινε ο ύμνος των αγώνων της νεολαίας. Επιπρόσθετα, συνέθεσε την άνοιξη του 1963 το τραγούδι «Ο καβαλάρης τ' ουρανού», αφιερώνοντάς το ειδικά στη μνήμη του αγωνιστή.

Α. Τάσσος (Αναστάσιος Αλεβίζος): Ο κορυφαίος χαράκτης φιλοτέχνησε το 1963 τη συγκλονιστική ξυλογραφία «Ο σκοτωμένος γλάρος», η οποία ήταν ρητά αφιερωμένη στη δολοφονία του βουλευτή.

Βασίλης Δωρόπουλος: Ο διακεκριμένος γλύπτης φιλοτέχνησε το ορειχάλκινο «Μνημείο Γρηγόρη Λαμπράκη» στη Θεσσαλονίκη, στο σημείο ακριβώς όπου δέχθηκε το δολοφονικό χτύπημα. Το γλυπτό αναπαριστά δύο χέρια υψωμένα στον ουρανό, ένα κεφάλι και ένα περιστέρι της ειρήνης.

Δήμος Θέος και Φώτος Λαμπρινός: Αποτύπωσαν την τεταμένη ατμόσφαιρα εκείνων των ημερών γυρίζοντας το ιστορικό ντοκιμαντέρ «Εκατό ώρες του Μάη», αμέσως μετά την επίθεση. (επισυνάπτεται το λινκ)

Ο Γρηγόρης Λαμπράκης υπήρξε το μεγαλύτερο θύμα του φανατισμού, αλλά η μνήμη του νίκησε τον θάνατο. Σήμερα, 63 χρόνια μετά, το γελαστό παιδί της ειρήνης μάς οδηγεί ακόμα.

(Επιμέλεια κειμένου: Βασίλης Καλλίας για την UMBRA)

Σκηνοθεσία : Δήμου Θέου & Φώτου ΛαμπρινούΜοντάζ-Ντεκουπάζ: Δήμου Θ...

16/05/2026

Έλενα Γανδά – «Της απουσίας και της μνήμης»: Η φωτογραφική μετουσίωση των αποτυπωμάτων της ζωής

(ένα μικρό γενέθλιο αφιέρωμα εν είδει δώρου από τη Φωτογραφική Ομάδα UMBRA)

«Μετουσίωση εικόνων καρφιτσωμένων στο νου από παλιά, μνήμες από απόντες ανθρώπους, τόπους κι αντικείμενα και κληροδοτημένα απομεινάρια ζωής σε μια δεύτερη ζωή, μπερδεύονται γλυκά...»
— Έλενα Γανδά

Η φωτογραφική πράξη, από τη φύση της, κουβαλά μια εγγενή οντολογική αντίφαση: είναι το μέσο που αποτυπώνει με ακρίβεια το παρόν, την ίδια στιγμή που το μετατρέπει ακαριαία σε παρελθόν. Στο πρότζεκτ της Έλενας Γανδά, «Της απουσίας και της μνήμης», η αντίφαση αυτή ξεπερνιέται μέσα από μια βαθιά προσωπική καλλιτεχνική πράξη. Όπως σημειώνει και η ίδια, η φωτογραφία της δεν επιδιώκει την καταγραφή, αλλά μια μετουσίωση. Μέσα από 20 οπτικά κάδρα, η δημιουργός παίρνει τα θραύσματα του χθες και τους χαρίζει μια δεύτερη, αιώνια ζωή.

Η Αλχημεία της Μετουσίωσης: Μια δεύτερη ζωή για τα απομεινάρια του χρόνου

Η λέξη «μετουσίωση» εμπεριέχει την έννοια της ριζικής αλλαγής, της μεταμόρφωσης της ύλης σε πνεύμα. Η Έλενα Γανδά στρέφει τον φακό της σε «κληροδοτημένα απομεινάρια ζωής», σε αντικείμενα, γωνιές και λεπτομέρειες που οι περισσότεροι θα προσπερνούσαν ή θα απέφευγαν να κοιτάξουν βαθιά . Στα χέρια της, όμως, αυτά τα υλικά στοιχεία απεκδύονται την καθημερινή τους χρησιμότητα και μεταμορφώνονται σε αγώγιμους φορείς συναισθήματος και νοήματος.

Η φθορά των υλικών και το φως που γλιστρά πάνω στις επιφάνειες δεν μαρτυρούν κάποιου είδους εγκατάλειψη, αλλά ακτινοβολούν μια «δεύτερη ζωή». Το κάθε αντικείμενο μοιάζει να υπάρχει ως μια γέφυρα ανάμεσα σε ένα τότε και σε ένα τώρα, ένας ζωντανός μάρτυρας μιας παρουσίας που έχει μετατοπιστεί αλλά δεν έχει εξαφανιστεί.

Άνθρωποι, Τόποι, Αντικείμενα: Το «γλυκό μπέρδεμα» της μνήμης

Στο φωτογραφικό σύμπαν αυτού του πρότζεκτ, οι μνήμες δεν είναι ταξινομημένες σε αυστηρά, ψυχρά συρτάρια, υπάρχουν στον χώρο, σαν να κατοικούνται ακόμα. Κι έτσι όλα «μπερδεύονται γλυκά» σε μια παράλληλη χωροχρονική διάσταση. Οι απόντες άνθρωποι αποκτούν ξανά φωνή μέσα από τους τόπους που κατοίκησαν και τα αντικείμενα που άγγιξαν. Υπάρχει μια διάχυτη, εσωτερική ζεστασιά σε αυτή τη διαδικασία: η απουσία δεν γίνεται τρομακτική, αλλά μελαγχολική, με μια γλυκιά θαλπωρή. Σαν να γνωρίζεις, να νιώθεις την παρουσία, τις δονήσεις αλλά να μην μπορείς να δεις. Πόση αλήθεια του χρόνου μπορεί να στριμωχτεί σε δυο ανοικτά μάτια;

Οι εικόνες της Έλενας λειτουργούν ως «εικόνες καρφιτσωμένες στο νου από παλιά». Η προσέγγισή της είναι αυστηρά υπαινικτική και ελλειπτική, σαν τη δομή των ίδιων των αναμνήσεών μας, οι οποίες σπάνια είναι καθαρές και γραμμικές. Καλούν τον θεατή να γίνει συνδημιουργός, να ανασύρει τις δικές του «καρφιτσωμένες εικόνες» και να συμπληρώσει τα κενά με τα δικά του βιώματα, αναγνωρίζοντας μια βαθιά, πανανθρώπινη οικειότητα. Την οικειότητα του να βρίσκεσαι σε έναν τόπο μνήμης.

Η Εικαστική Γλώσσα της Σκιάς

Η Έλενα Γανδά δουλεύοντας αριστοτεχνικά με τη σκιά, το ημίφως και τις ενδιάμεσες τονικότητες καταφέρνει να συνθέσει μια εικαστική γλώσσα που χαρακτηρίζεται από μια χαμηλόφωνη, εσωτερική ένταση. Αποφεύγοντας τις κραυγές, οι συνθέσεις της διακρίνονται για τη γεωμετρική τους καθαρότητα και την ποιητική τους ευαισθησία. Εκεί όπου οι σκιές κρύβουν όσα αχνοφεγγίζουν στη λήθη, το φως αποκαλύπτει την αδιαμφισβήτητη καθαρή ουσία των πραγμάτων. Κάθε κάδρο είναι μια σπουδή πάνω στη σιωπή, μια πρόσκληση να επιβραδύνουμε το βλέμμα μας και να συνειδητοποιήσουμε ότι όλοι έχουμε μέσα μας έναν τόπο που περάσαμε, γευτήκαμε, υπήρξαμε κάπως, κάποιοι, μάλλον άλλοι, και δεν μπορούμε να επιστρέψουμε.

Το πρότζεκτ «Της απουσίας και της μνήμης» μας υπενθυμίζει ότι η φωτογραφία, στην ανώτερη μορφή της, είναι μια πράξη αντίστασης στη λήθη. Είναι ο δικός μας τρόπος να διασώζουμε ό,τι ο χρόνος νομοτελειακά προσπαθεί να σβήσει αλλά στο τέλος να αγαπήσουμε και να εξιλεώσουμε την απουσία, την απώλεια, τον ίδιο τον χρόνο.

Έλενα, σήμερα που έχεις τα γενέθλιά σου, σου ευχόμαστε από καρδιάς χρόνια πολλά, γεμάτα υγεία και έμπνευση! Σου ευχόμαστε να συνεχίσεις να κοιτάζεις τον κόσμο με αυτή την ξεχωριστή, διεισδυτική ποιητική ματιά, να μετατρέπεις τις σκιές σε υψηλή τέχνη και να μας χαρίζεις έργα που μας συγκινούν και μας εξελίσσουν.

Χρόνια Πολλά και δημιουργικά!

ΥΓ. μπορείτε να επισκεφτείτε τον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε όλοκληρο το πρότζεκτ https://elena-ganda.wixsite.com/elena-ganda/tis-apoysias-kai-tis-mnimis

επιμέλεια κειμένου Vasilis Kallias για την UMBRA