21/08/2026
Και όμως, η Κούβα αντέχει!
Στεκόταν έξω από το μικρό μαγαζάκι, στην κεντρική πλατεία της Santa Clara, από όπου έβγαινα με ένα σάντουιτς στο χέρι. Τα βλέμματά μας συναντήθηκαν. Καθώς πέρασα από μπροστά του δεν μου μίλησε, αντίθετα χαμήλωσε το βλέμμα του.
Απομακρύνθηκα μόνο 4-5 βήματα και κοντοστάθηκα. Γύρισα προς το μέρος του και τον παρατήρησα καλύτερα. Ήταν ένας ευθυτενής, αδύνατος 60άρης. Τον πλησίασα και τον ρώτησα αν πεινάει. Με το κεφάλι, μου έγνεψε καταφατικά. Έτεινα προς το μέρος του το χέρι μου που κρατούσε το σάντουιτς. Τα μάτια του λαμπύρισαν, πήρε το σάντουιτς, με ευχαρίστησε αποκαλώντας με αδελφό και απομακρύνθηκε. Με το βλέμμα μου τον ακολούθησα διακριτικά. Στην γωνία του τετραγώνου τον είδα να κόβει το σάντουιτς στη μέση και να προσφέρει το μισό σε έναν άλλο συμπολίτη μας.
Κάποια ώρα προμεσημβρινή, περπατώντας στην οδό Maceo, πέρναγα τυχαία έξω από γνωστό ιδιωτικό εστιατόριο της πόλης. Από μακριά είχα ήδη δει μια μεγάλη ουρά ανθρώπων στο πεζοδρόμιο όπου βρίσκεται η είσοδος του εστιατορίου. Όταν πλησίασα αρκετά, κοντοστάθηκα να δω τι συμβαίνει. Η απορία μου λύθηκε πολύ γρήγορα. Δύο εργαζόμενοι βγήκαν από το εστιατόριο και άρχισαν να μοιράζουν μικρές σακούλες με φαγητό στον κόσμο. Ρώτησα μια γιαγιά, από αυτούς που περίμεναν στο πεζοδρόμιο. Εδώ και καιρό -μου είπε- το ιδιωτικό εστιατόριο πριν από την ώρα που αρχίζει να δέχεται πελάτες, έχει καθιερώσει να προσφέρει μαγειρεμένο ρύζι με φασόλια σε συμπολίτες μας που το έχουν ανάγκη.
Γωνία Bruno Zayas και José Martí, βρέχει. Προτεραιότητα έχουν τα οχήματα επί της οδού Martí. Από την Martí έρχεται πολυτελές ιδιωτικό αυτοκίνητο. Από την Zayas, από την μεριά της πλατείας, κατεβαίνει με φόρα ποδήλατο φορτωμένο με δύο μεγάλα κοφίνια. Το φρενάρισμα με το πόδι στην μπροστινή ρόδα του ποδηλάτου δεν ήταν αποτελεσματικό. Το ποδήλατο παραβίασε την προτεραιότητα και βγήκε στη Martí, το SUV φρενάρισε, αλλά δεν ήταν αρκετό. Ο δρόμος γέμισε με φασόλια και ρύζι. Ο ποδηλάτης απελπισμένος κοίταγε μια τη χυμένη πραμάτεια του στο δρόμο, μια την εμφανώς στραπατσαρισμένη ρόδα του ποδηλάτου του. Ο οδηγός του αυτοκινήτου κατεβαίνει, τον ρωτά αν χρειάζεται ιατρική βοήθεια. Τον ρωτά και για την αξία του χυμένου στο δρόμο εμπορεύματος. Βγάζει από τη τσέπη και δίνει χρήματα στον ποδηλάτη. Από το απέναντι γυμναστήριο ήδη έχουν βγει 3-4 νεαροί και με όποια διαθέσιμα εργαλεία επιδιορθώνουν το ποδήλατο.
Το νέο μεταδόθηκε αστραπιαία σε όλη τη γειτονιά. Στο φαρμακείο ήρθαν φάρμακα! Γρήγορα έγινε ουρά μεγάλη, ο ήλιος καυτός, ηλικιωμένοι στρυμωγμένοι κάτω από το λιγοστό ίσκιο στο απέναντι πεζοδρόμιο. Στην ουρά και η Lydia, η γειτόνισσά μου, συνταξιούχος γιατρός, με συμμετοχή σε αποστολές κουβανών γιατρών στο εξωτερικό. Με φωνάζει, πλησιάζω, με ρωτάει -όπως κάνει πάντα- αν έχω φαγητό και αφού τη διαβεβαιώ και καθησυχάζει, αρχίζει να μου μιλάει για το πόσο καλύτερα ήταν τα πράματα όταν ζούσε ο Fidel. Έφτασε η σειρά της, μπαίνει στο φαρμακείο. Σε λίγο βγαίνει κρατώντας δυο κουτιά φάρμακα στο χέρι και την ακούω να φωνάζει αν κάποιος από όσους ήταν ακόμα στην ουρά περιμένει για να πάρει το τάδε φάρμακο. Μια γιαγιά απαντά καταφατικά, η Lydia την πλησιάζει και της δίνει το ένα κουτί. Όπως μου εξήγησε μετά, ήταν τα τελευταία δύο κουτιά με το συγκεκριμένο φάρμακο που είχε το φαρμακείο.
Αυτή η βαθιά ριζωμένη συλλογική συνείδηση της κουβανικής κοινωνίας είναι αυτό που επεξηγεί κατά πολύ την επί δεκαετίες ανθεκτικότητα αυτού του λαού.
Οι εγκληματικές αμερικανικές κυρώσεις καθημερινά βυθίζουν για πολλές ώρες ολόκληρο το νησί στο σκοτάδι, δημιουργούν τεράστια προβλήματα σε όλα τα επίπεδα δραστηριοτήτων και καθημερινότητας, καθιστούν τη ζωή όλων μας εδώ όλο και πιο δύσκολη.
Και όμως, η Κούβα αντέχει! Τα σχέδια που επεξεργάζονται τα αμερικανικά think tank δεν μπορούν να αποτιμήσουν, και ούτε βέβαια να σβήσουν, αυτή την φλόγα της κοινωνικής αλληλεγγύης που διαπερνά ολόκληρο τον κουβανικό λαό, ανεξάρτητα από τις όποιες διαφορετικές οπτικές του σε σχέση με τα ζητήματα της χώρας.
Αυτός ο μικρός λαός με την απέραντη ανθρωπιά, με τις πάμπολλες αποστολές γιατρών στις πιο σκοτεινές γωνιές του κόσμου, έχει αναπτύξει τεράστιο αίσθημα τόσο διεθνιστικής, όσο και κοινωνικής αλληλεγγύης.
Και βεβαίως αυτή η συλλογική συνείδηση συνιστά κοινωνικό αποτύπωμα της σοσιαλιστικής πορείας και κουλτούρας της χώρας. Χώρα, την οποία επί δεκαετίες καθοδηγούσε ένας μοναδικός άνθρωπος που γεννήθηκε σαν σήμερα πριν από ακριβώς 100 χρόνια, στις 13 Αυγούστου του 1926, ο Fidel Castro.
¡Hasta la victoria siempre, Comandante!
¡Solidaridad con Cuba!
Aνταπόκριση από την Κούβα του καθηγητή Takis Politis
