06/05/2026
Với thói quen chia sẻ bài viết về trang cá nhân chế độ “only me”, tôi thường tìm thấy chính mình trong quá khứ nhờ phần Memories của Facebook. Ở đấy, những bài viết của anh Nhật, chị Chi cứ thi thoảng lại xuất hiện. Nó nhắc nhớ tôi về những ngày đôi mươi, những ngày tôi nằm dài cả ngày trên giường hay ngồi hàng giờ trên thư viện, đọc ngấu nghiến từng trang tản văn của những tác giả trẻ thời bấy giờ. Những người đã nhen nhóm nên niềm yêu thích viết lách trong tôi.
Bẵng đi một thời gian, tôi chẳng còn thấy những tác giả mà tôi dõi theo còn viết lách nữa. Họ biến mất khỏi mạng xã hội, không một lời từ. Những bài viết thưa thớt dần, rồi dừng hẳn. Lắm lúc, khi Facebook nhắc lại bài viết cũ, tôi liền bấm ngay vào trang cá nhân của họ. Nhưng rồi chỉ vài phút sau, trong lòng lại có một nỗi buồn man mác vì phát hiện ra suốt từ năm này qua năm khác, họ vẫn chẳng cập nhật gì thêm.
Là một người viết, tôi đồng cảm sâu sắc nỗi niềm này. Cái cảm giác ngồi hàng giờ trước máy tính nhưng tay lại chẳng thể gõ nên được điều gì có tâm hồn. Tôi cũng từng viết blog, có followers, và rồi nhanh chóng bỏ quên niềm yêu thích ấy vì cơm áo gạo tiền, vì những biến cố tiếp diễn, và cả vì những ước mơ khác lớn hơn. Cái trang blog nhỏ của tôi, thế mà cũng khoảng 5000 người theo dõi, rồi dần dà, khi tôi không còn viết gì nữa, những người ở đây cũng lẳng lặng unfollow trang. Chà, nhắc mới nhớ, tôi đã quên mất rằng mình đã từng vỡ oà như thế nào khi blog của mình có 100 người theo dõi đầu tiên đấy!
Độ vài tháng một lần, tôi thường mở lại blog, đọc lại những bài viết cũ của chính mình. Có những bài tôi biết mình sẽ giữ mãi, có những bài tôi thẳng tay xoá sạch. Trong những khoảnh khắc đó tôi giật mình nhận ra, thì ra mục đích cùng tận nhất của việc viết lách, là để tôi có thể đọc lại chính mình. Lần theo những điều tôi đã viết, tôi tìm thấy một cô bé 8 tuổi tìm tới nhà anh Huy trong một chiều hè, mượn về tập “Dưới bóng Hoàng Lan” của Thạch Lam. Dưới gốc cây Thị già, trên chiếc võng cũ nhà ông Thu, tôi ngồi đọc một mạch cho tới khi trời chập tối, từ Gió lạnh đầu mùa, Nhà mẹ Lê, Hai đứa trẻ, cho đến phần cuối của cuốn sách là Hà Nội băm sáu phố phường. Đó là lần đầu tiên, tôi thấy mình bị cuốn đi hoàn toàn bởi câu chữ.
Tiếp tục đọc thêm, tôi cũng tìm thấy thêm một tôi của thời cấp 2, mỗi sáng thứ 2 lại háo hức tới Bưu điện nhận báo Hoa Học Trò. Ngày đó trong ngôi làng nhỏ, chỉ có tôi và Thảo là 2 đứa trẻ duy nhất đặt báo với chị thủ thư. Nhờ đọc báo Hoa Học Trò mà tôi biết đến anh Minh Nhật, người mà đến sau này, đã nuôi dưỡng cho tôi niềm yêu viết lách ngày càng to lớn.
Lục tìm thêm ký ức qua những câu chữ tôi viết và bài viết tôi share, tôi thấy mình của những năm chênh vênh 20, may mắn gặp được chị Mai Chi qua những trang “5 múi giờ, 10 tiếng bay và một cái khép mi”. Sau cuốn sách về nước Pháp đầu tiên mà tôi đọc - “Nếu em không phải một giấc mơ” của Marc Levy vào năm học lớp 5 (vẫn là mượn từ tủ sách của anh Huy), kể từ đó, tôi vẫn luôn dành niềm thương mến cho đất nước này. Nhờ ngôn từ, mà chị Chi đã trở thành người khơi lại ký ức trong tôi về một thành phố mà mình chưa từng đặt chân tới. Nơi cách tôi 5 tiếng vào mùa hè và 6 tiếng vào mùa đông, nơi mà ở đó người ta đi tìm tự do và nương nhờ vào một cái khép mi để nghĩ về gia đình, nghĩ về quê hương mà vững vàng bước tiếp.
Càng đi sâu hơn, tôi càng thấy mình khôn lớn. Thế rồi, tôi bật khóc ngon lành sau khi đã tua ngược những lát cắt ngẫu nhiên về cuộc đời mình. Hoá ra việc đọc và viết, nó vẫn dung dưỡng tôi mỗi ngày như thế. Như cái cách mà một cô bé ngồi trong phòng thi học sinh giỏi Văn năm lớp 8, vừa phân tích bài thơ Quê Hương của Tế Hanh, vừa lấy tay lau nước mắt và quệt nước mũi vì xúc động với chính từng câu chữ của chính mình. Bài thi đó là vòng loại chọn thí sinh đi thi học sinh giỏi Tỉnh, và tôi đã đạt điểm cao nhất. Cũng là bài văn duy nhất mà cho tới tận bây giờ, tôi vẫn nhớ rõ mình đã viết những gì. Để rồi đến năm Nhất đại học, tôi viết tiếp câu chuyện cho bài thơ đó bằng một hoạt cảnh mình đạo diễn trước hàng ngàn sinh viên. Mở đầu bằng câu thơ tôi thuộc nằm lòng - “Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới”.
Hoá ra, dù cuộc đời có nhiễu loạn đến nhường nào, ta vẫn lắng nghe được tim mình còn rung cảm trước sự đẹp đẽ của ngôn từ. Ta vẫn thấy sống mũi cay cay khi khép mi lại và nghĩ về những ngày hè miên viễn. Ta vẫn thấy lồng ngực thổn thức khi đọc được một bức thư tay. Ta vẫn thấy lòng hân hoan khi hôm nay, nhà văn yêu thích của ta đã bắt đầu sáng tác trở lại.
Hơn bất cứ điều kỳ diệu lớn lao nào, hôm nay, tôi thấy mình thật dũng cảm vì đã có thể bắt đầu viết lại, xoá đi, và viết lại, rồi đặt dấu chấm hết cho đoạn suy nghĩ đã thành hình, rõ chữ.
—
Aus, 07.05.2026
Đi Trên Mây
