31/05/2026
NHỮNG CHUYỆN KHÔNG ĐÂU
Năm 1988 bố tôi có mua lại của ông Nghi miếng đất ven bãi sông Hồng. Chỗ ấy tầm đến 180 mét vuông, có một căn nhà và vườn trước, vườn sau y hệt nhà ở quê. Đến năm 1990 tôi đổ đất tràn ra dìa sông, làm thêm được một miếng đất nhỏ, dựng căn nhà cấp 4 mái xi măng.
Đầu tiên thì chẳng ai nghĩ chuyển đổ đất ven sông san bằng để làm nhà. Vì có một nhà vỡ nợ, họ ở đâu dạt về ven chân cầu Chương Dương đổ mấy xe đất làm cái chòi bằng tre lá ở, dần dần họ xây nhà gạch ở rồi đăng ký được hộ khẩu, con cái đi học. Thế là người quanh đó nhao ra sông đổ, một đêm thấy có bọn đổ đất phía trước nhà mình. Tôi cầm dao ra nói chuyện, một hồi thoả thuận thì đền cho họ tiền đã đổ đất và công. Sau đó tôi đổ tiếp với giá 2 nghìn một xe công nông. Đất đổ gọi là ''trạc'' tức nơi khác họ xây nhà, đập nhà cũ đi thì đống phế liệu xây dựng đó được xe công nông chở bán lại cho người cần san lấp.
18 tuổi tôi có miếng đất của riêng mình, cũng thích lắm.
Tôi còn có cả cái xe máy Cub đời 78 màu mắm tôm. Cái xe đó là tiền công đi đánh thuê cho ông Khôi ở Đội Cấn. Ông Khôi chơi với những đại ca giang hồ như Phúc Phật, Đội Tường.
Đội Tường như nào thì mời các bạn nghe nhà văn Vũ Thư Hiên kể trong Người Trong Giang Hồ.
- Đội Tường là một trong số ít đàn anh giang hồ. Có nhiều lời đồn về nhân vật này. Nào là Đội Tường có bàn tay sắt, chỉ một nhát chém vào cổ là hạ gục đối thủ. Nào là Đội Tường có cú song phi không ai sánh nổi, đã tung ra là kẻ chịu trận chỉ còn nước quy hàng.
Ông Khôi là cán bộ nhà nước, vợ ông là một nhà thơ nhà biên kịch nổi tiếng. Tuy thế ông lại thích giao du với dân giang hồ và người có máu mặt. Ông Khôi hay đến nhà ông Dương Văn Đỉnh.
Ông Đỉnh đi tù cùng thời với bố tôi khoảng năm 1976-1977, ông bị bắt vì làm dép nhựa, bố tôi bị bắt vì tội làm bút máy. Thời ấy mấy ông sản xuất cao su, nhựa, kim khí bị bắt hàng loạt vì tội phá hoại kinh tế tập thể..người ta tịch thu máy móc, nguyên liệu và công thức sản xuất là chính. Xong thời gian giam cứu ra toà xử mức án cũng không nặng, chỉ khoảng 2 năm là nhiều.
Bố tôi quy mô sản xuất nhỏ hơn ông Đỉnh nên được về trước.
Tôi hay sang nhà ông Đỉnh chơi những năm 88-90 vì thích nghe ông kể chuyện làm ăn, sản xuất và chuyện ở tù. Ông Đỉnh lúc đó làm sản xuất khung xe đạp, ông ngồi ăn sáng bằng bơ, pho mát và bánh mỳ, người ta baỏ ông còn giấu được khối vàng. Nhà ông ở 30 Nguyễn Hữu Huân, chỗ giờ là toà nhà ngân hàng Tech thì phải. Không biết các con ông cho thuê hay là bán. Nhưng phải nói ông Đỉnh là mẫu người làm ăn, sản xuất, kinh doanh ngấm sâu trong máu. Năm 1990 ông cũng khoảng 80 tuổi rồi mà vẫn còn tổ chức sản xuất này nọ.
Ông Khôi hay đến nhà ông Đỉnh chơi, về tuổi tác ông Khôi gọi ông Đỉnh bằng chú. Kể đến đây thì nên gọi bằng Cụ Đỉnh, Cụ Đỉnh thực sự là người đáng trọng.
Ông Khôi lúc nào cũng kính cẩn vâng dạ khi hầu chuyện với Cụ Đỉnh, thấy tôi loanh quanh ở đó làm chân sai vặt của cụ Đỉnh, ông Khôi cũng quý tôi. Thỉnh thoảng ông và cụ bảo làm gì lặt vặt tôi nhanh chóng làm chu đáo. Tôi chẳng cầu lợi gì về vật chất, cái tôi thích là nghe những câu chuyện của các ông, các cụ. Vì thế các ông, cụ càng thích tôi.
Ông Khôi có cô bồ trẻ là nhà báo, cô bồ cặp với một anh cùng toà báo. Ông Khôi bị bồ bỏ, bồ chửi uất lắm, đến doạ thằng kia lại bị nó đánh cho sưng mặt. Thằng kia nó biết quái gì về Đội Tường, Phúc Phật là những ông giang hồ thập kỷ 50-60, cái thời ông Phúc Phật uy danh về quả đấm đổ tường, ông Đội Tường nổi tiếng về cú đá vỡ cửa gỗ dày 1,5 cm.
Tôi đến nhà ông Khôi ở Đội Cấn để trả cuốn sách Ông Già và Biển Cả, thấy ông Khôi đang chườm khăn chỗ sưng trên mặt. Ông uất ức kể bị thằng kia đấm, ông già hơn không đánh lại. Tôi bảo sao chú không nhờ mấy ông giang hồ, ông Khôi bảo họ cũng có tuổi cả rồi, không làm được nữa, ông vừa day cái khăn vừa thở dài đầy uất ức.
Tôi hỏi nhà thằng kia ở đâu, nó tên gì.
Ông Khôi nói tên , địa chỉ. Tôi ra sân nhà ông lấy đoạn ống nước đường kính khoảng 5 cm dài 60 cm, nhặt cái dây chun cắt từ lốp xe đạp buộc ở yên sau xe máy của ông, cuốn quanh cái ống nước. Ông Khôi hiểu tôi định làm gì. Ông vừa sợ vừa mừng, bảo tôi lấy cái xe 78 màu mắm tôm ấy mà đi.
Tôi mặc áo sơ mi xanh nhạt bỏ trong quần âu, đi xăng đan da, tóc rẽ ngôi giữa như sinh viên. Cầm cái ống nước bọc cao su, bọc cả giấy báo bên ngoài như kiểu sinh viên kiến trúc đến toà soạn báo hỏi bảo vệ anh kia thì bảo về nhà nghỉ trưa rồi. Tôi đến nhà anh kia, ở trong một số nhà có nhiều hộ, ở giữa có khoảng sân, hỏi một bà đang tước rau bí giữa sân, bà ý chỉ nhà. Tôi vào thấy 2 anh đang nằm ngủ trưa, tôi nhìn mặt đoán xem ai, khó đoán quá tôi bèn vụt mỗi anh một cái vào ống chân. Hai anh bật dậy kêu ối một tiếng, tôi vụt nhanh mỗi anh một cái vào đầu ,tiếng va khô khốc, tôi gằn giọng.
- đm im.
Cái trò vụt vào ống đồng nó đau lắm, đau không nói được nên lời, lại ăn một nhát vào đầu ở tư thế ngồi còn thằng vụt nó đứng, đúng tầm lực, choáng vì đau vì sợ, cái sợ do chẳng hiểu chuyện gì xảy ra nó càng khiếp hãi hơn.
Tôi đi từ tốn ra đến sân, bà nhặt rau ngẩng đầu hỏi gặp chưa, tôi bảo cháu đưa tài liệu cho anh ấy rồi, cám ơn cô. Ra ngoài đạp xe nổ máy đi như không có chuyện gì.
Mấy hôm sau ông Khôi qua nhà tìm tôi, ông bảo ông trốn đi Sài Gòn, thằng kia bị gẫy chân và chấn thương đầu nặng lắm. Ông để lại cho tôi cái xe.
Thực ra công an chẳng biết ai đánh, chẳng biết chuyện gì. Nhưng ông Khôi thần hồn nát thần tính trốn cho lành. Lúc đó chỉ lo cái biển số xe thì đang trưa, ngoài đường chẳng có ai, bà nhặt rau ngồi trong sân chẳng biết tôi đi bằng phương tiện gì. Hôm ông đi, tôi đến nhà ông hốt nốt mớ sách của ông mang về nhà mình.
18 tuổi, có cả xe máy, có cả cái nhà. Dù là nhà ven sông, xe Cub 78 thì những năm 90 cũng thuộc xe cà tàng vì lúc đó có DD, 82, CD Beny đang mốt.
Tôi đi bộ đội, xe bán cho anh Tùng Mờ nhà ở bãi Hàm Tử Quan. Anh Tùng Mờ sau này sang Tiệp ở, năm kia tôi có sang nhà anh ấy chơi. Còn cái nhà tôi đổ đất chiếm được thì anh Hải tôi bán luôn sau đó được 7 triệu, anh Hải cầm hết. Tính ra anh Hải bán của tôi 3 cái nhà. Cái nhà tôi chiếm được đó và miếng đất sau này làm cầm đồ tôi mua được bên Thạch Bàn, miếng đất 30 mét vuông năm 2006, anh ấy mượn sổ đỏ rồi bán. Đến năm 2020 lại bán cái căn hộ 90 mét vuông ở khu Vĩnh Hưng tôi mua đứng tên mẹ tôi.
Tết rồi tôi về, hỏi mẹ sao lại đưa sổ cho anh bán. Mẹ tôi nói.
- Tôi chỉ muốn chết thôi, tôi không muốn nói gì cả.
Tôi thôi chẳng hỏi gì, vui vẻ nói chuyện khác. Trong đầu nghĩ mình không có số có đất hay nhà ở Việt Nam, thôi còn cái nhà Phất Lộc bố di chúc cho cũng bỏ luôn cho khỏi nghĩ. Tôi nói mẹ tôi không nhận nhà Phất Lộc, mẹ tôi cười nhẹ nhõm.
Tôi hiểu bao năm qua, mẹ tôi bị áp lực như nào.
Tôi còn mua một cái chung cư ở mạn Thanh Xuân, mội miếng đất ở Đông Anh. Nhưng tôi chưa nhìn thấy chúng bao giờ vì nhờ anh em đứng tên, tôi nghĩ cả cái nhà phố cổ 2 mặt tiền còn chả nghĩ, nghĩ gì cái chung cư 44 mét cả miếng đất ở làng quê nào đó xứ Đông Anh.
Thôi thì cho nốt các cháu, để chẳng còn gì về vật chất nơi này.
Nhưng vậy lại giữ được tình cảm chung với quê hương,
Cái nhà bố tôi mua ven sông, các anh được chia, cũng đã bán sạch mua nhà nơi khác ở.
Thế cũng may, giờ có còn cũng bị giải toả hết để làm dự án. Hồi bố tôi mua căn nhà ven sông đó, mua bán chỉ có giấy viết tay ra phường chứng nhận, đất có sổ sách gì đâu. Tôi đã thầm nghĩ trước sau gì nhà nước cũng lấy đất ven sông này thôi. Từ đây ra Hồ Gươm chưa đến 1 km, mang tiếng đất bãi nhưng thoáng mát trong lành, đi vài bước là vào phố cổ. Có bà chị bên này bảo gán nợ cho cái nhà ở khu ngoài bãi Phúc Tân, tôi không lấy, đến giờ chị ấy cũng chả có tiền trả. Nay cái nhà đó bị giải toả thì chắc thôi cũng coi như xong, trông chờ bà ấy bán trả nợ cho, giờ thế rồi thì trông đâu nữa. Nhà đó cũng chỉ có giấy viết tay, có nhận gán nợ thì giờ cũng mất.
Đợt nọ định mua cái chung cư ở chỗ Thạch Bàn của Taseco, nghĩ vị trí ấy tiện đi lại. Đã đăng ký chọn căn hộ 54 mét vuông, được giá ưu đãi vì đặt sớm. Vụ Tết rồi về thấy cảnh thế thái nhân tình, buông hết thành ra chả thiết gì mua nữa. Bên kinh doanh của Taseco thấy mình bảo không mua nữa, họ nói được giá tốt cứ mua sang tên lại là dôi.
Tôi bảo dôi cũng thôi, tầm này không thiết gì nữa, chỉ quan tâm đến mấy con gà và vườn rau ở bên này thôi. Xung quanh đây cánh đồng hoa vàng, cỏ xanh mướt mát, chim chóc hót vang lừng. Chốc lại thấy thấp thoáng bóng đàn hươu nai gặp cỏ, trên trời đại bàng, diều hâu bay liệng. Sau nhà là một cánh đồng lúa mênh mông, trước nhà là một nhà thờ nhỏ và khoảng không thoáng đãng thanh bình.
Thôi thì thôi chỉ là phù vân
Thôi thì thôi nhé, có ngần ấy thôi.
Lời ca ma mị của danh ca Thái Thanh trong nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy, phổ thơ Phạm Thiên Thư. Một nhạc phẩm gồm ba con người tài danh góp phần tạo lên, vang trong căn nhà ở miền quê yên ả, nghe thấy lắng đọng làm sao.
Ảnh trước và sau nhà.
Cre: Hiếu Buôn Gió
