25/06/2024
พระมหามงกุฎ และเครื่องอิสริยยศที่ไทยได้พระราชทานให้กษัตริย์กัมพูชาในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มีความแตกต่างจากเครื่องมงคลราชบรรณาการที่ไทยได้มอบให้ประเทศต่างๆ ในยุโรปและอเมริกา เนื่องจากเครื่องมงคลราชบรรณาการเหล่านั้นไทยได้มอบให้เพื่อเป็นเครื่องแสดงทางพระราชไมตรีระหว่างประเทศไทยกับประเทศต่างๆ เหล่านั้น เช่น อังกฤษ ฝรั่งเศส
แต่สำหรับพระมหามงกุฎ และเครื่องอิสริยยศที่ไทยได้พระราชทานให้กษัตริย์กัมพูชาในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์เป็นสิ่งที่ไทยได้พระราชทานให้กับกษัตริย์กัมพูชาในฐานะเครื่องอิสริยยศของเจ้าประเทศราช เห็นได้จากสิ่งของต่างๆ ที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชพระราชทานให้สมเด็จพระนารายณ์รามาราชาธิบดี (พระองค์เอง) และสมเด็จพระอุทัยราชา (พระองค์จันท์) ซึ่งมี “ชฎา” ซึ่งเป็นเครื่องยศของเจ้าประเทศราช ยังไม่ได้มีการพระราชทาน “พระมหามงกุฎ” เป็นเครื่องอิสริยยศแต่อย่างใด
ต่อมาในรัชกาลที่ 3 หลังสงครามอานามสยามยุทธ์ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทาน “พระมหามงกุฎ” และเครื่องอิสริยยศสำหรับการราชาภิเษกสมเด็จพระหริรักษรามาอิศราธิบดี (พระองค์ด้วง) ซึ่งได้ใช้สืบเนื่องมาจนถึงรัชกาลสมเด็จพระนโรดมบรมรามเทวาวตาร