04/07/2026
4 lipca 1941 – Mord Profesorów Lwowskich
Byli wybitnymi naukowcami, lekarzami, prawnikami, inżynierami i nauczycielami akademickimi. Tworzyli intelektualną elitę Lwowa – miasta, które przed wojną należało do najważniejszych ośrodków naukowych i kulturalnych II Rzeczypospolitej.
W nocy z 3 na 4 lipca 1941 roku, zaledwie kilka dni po wkroczeniu wojsk niemieckich do Lwowa, rozpoczęły się aresztowania profesorów lwowskich uczelni. Nad ranem na Wzgórzach Wuleckich Niemcy zamordowali kilkudziesięciu przedstawicieli polskiej inteligencji oraz członków ich rodzin i osoby zatrzymane razem z nimi. Wśród ofiar znaleźli się m.in. prof. Tadeusz Boy-Żeleński, prof. Roman Longchamps de Bérier, prof. Antoni Cieszyński, prof. Włodzimierz Jan Sieradzki, prof. Antoni Łomnicki, prof. Włodzimierz Stożek, prof. Stanisław Pilat, prof. Witold Nowicki, prof. Henryk Hilarowicz, prof. Jan Grek oraz wielu innych wybitnych uczonych.
Wśród prześladowanych przez niemieckiego okupanta znalazł się również prof. Kazimierz Bartel – wybitny matematyk, profesor Politechniki Lwowskiej i pięciokrotny premier II Rzeczypospolitej. Aresztowany na początku lipca, po kilku tygodniach więzienia został rozstrzelany przez Niemców 26 lipca 1941 roku. Jego śmierć stała się jednym z najbardziej symbolicznych przykładów planowej eksterminacji polskiej elity intelektualnej we Lwowie.
Zbrodnia ta nie była przypadkowym aktem przemocy. Stanowiła element planowej polityki III Rzeszy, której celem było pozbawienie narodu polskiego jego elit – ludzi nauki, kultury i życia publicznego. Wraz z profesorami zginęli również ich najbliżsi: synowie, małżonkowie i współpracownicy.
Dziś, w rocznicę tych tragicznych wydarzeń, oddajemy hołd wszystkim ofiarom Kaźni Profesorów Lwowskich. Pamięć o Nich jest naszym obowiązkiem – nie tylko jako spadkobierców dziedzictwa Lwowa i Kresów, ale także jako ludzi, którzy wierzą, że naród bez pamięci o swoich elitach traci część własnej tożsamości.
