حصار سیدانو کلے لوند خوڑ

18/08/2026

۔۔۔۔۔۔۔ننواتیی۔۔۔۔۔۔
د زور نه، د ننواتې په دروازه
په پښتني کلتور کې یو ډېر ښکلی او د درناوي وړ دود ننواتې ده. ننواتې د زور، جبر او غرور لاره نه ده؛ بلکې د مینې، عاجزۍ، بخښنې او روغه جوړې لاره ده.
کله چې د دوو کسانو یا کورنیو ترمنځ شخړه رامنځته شي، نو د ستونزې د اوږدېدو پر ځای مشران د روغه جوړې هڅه کوي. د ننواتې لپاره سپین ږیري او د عزت وړ کسان د مقابل لوري کور ته ورځي او د بخښنې او سولې غوښتنه کوي.
پښتانه وایي چې د زور له لارې زړونه نه ګټل کېږي، خو د ننواتې او نرمې خبرې له لارې دښمني په دوستۍ بدلېدای شي. څوک چې ننواتې کوي، خپل غرور یوې خوا ته کوي او د سولې لپاره د بل انسان دروازې ته ورځي.
په ننواتې کې د مشرانو رول ډېر مهم وي. هغوی د دواړو خواوو خبرې اوري او هڅه کوي چې د انصاف، درناوي او رضا په اساس روغه جوړه وشي. که بخښنه وشي، نو د کلونو دښمني په یوه خبره ختمېدای شي.
ننواتې موږ ته دا درس راکوي چې زور انسان مجبورولی شي، خو مینه او درناوی یې زړه ګټي. د پښتني کلتور ښکلا همدا ده چې د شخړې تر څنګ یې د سولې او بخښنې لپاره هم لارې پیدا کړې دي.
نو د ننواتې اصلي پیغام دا دی: د زور په دروازه مه ځئ؛ د سولې، مینې او ننواتې دروازه وټکوئ.

17/08/2026

پښتونولي — د پښتني ژوند اصول او ارزښتونه
پښتونولي د پښتنو د ټولنیز ژوند، دودونو او ارزښتونو هغه مجموعه ده چې د پښتنو د پېژندنې او کلتوري هویت مهمه برخه جوړوي. پښتونولي یوازې یو نوم نه دی، بلکې د ژوند یوه داسې لار ده چې انسان ته د عزت، درناوي، مېلمه پالنې، وفادارۍ، مرستې او ټولنیز مسؤلیت درس ورکوي.
د پښتونولۍ له مهمو اصولو څخه مېلمه پالنه ده. پښتانه مېلمه د عزت وړ ګڼي او هڅه کوي چې له خپل وس سره سم د مېلمه ښه هرکلی او خدمت وکړي. د مېلمه عزت د پښتني کلتور یوه پخوانۍ او ارزښتناکه ځانګړنه ده.
د مشرانو درناوی هم د پښتونولۍ مهم اصل دی. په پښتني ټولنه کې مشرانو ته د هغوی د عمر، تجربې او پوهې له امله درناوی کېږي. ځوانان د مشرانو له تجربو څخه زده کړه کوي او په مهمو مسئلو کې د هغوی مشورې ته ارزښت ورکوي.
جرګه او مشوره د پښتونولۍ بله مهمه برخه ده. کله چې په ټولنه کې کومه ستونزه یا شخړه رامنځته شي، د خبرو او مشورې له لارې د هغې د حل هڅه کېږي. د جرګې موخه باید د انصاف، سولې او روغه جوړې رامنځته کول وي.
ننواتې او بخښنه هم په پښتني دودونو کې ځانګړی ځای لري. که یو څوک خپله تېروتنه ومني او د روغه جوړې لپاره د بل کس یا کورنۍ مخې ته ورشي، نو د بخښنې او سولې لاره پرانیستل کېږي. دا دود د دښمنۍ پر ځای د روغې جوړې پیغام ورکوي.
وفاداري او د ژمنې ساتل هم د پښتونولۍ له ارزښتونو څخه دي. انسان باید په خپلو خبرو ولاړ وي، د خپلو خپلوانو او دوستانو په سخت وخت کې مرسته وکړي او د باور وړ انسان واوسي.
پښتونولي د ننګ، غیرت او عزت خبرې هم کوي، خو د دې ارزښتونو اصلي موخه باید د انسان عزت، د نورو درناوی او د ټولنې خیر وي؛ نه دا چې د شخړې، تاوتریخوالي یا د بل چا د حق د ضایع کېدو سبب شي.
په ننني عصر کې د پښتونولۍ هغه ارزښتونه باید وساتل شي چې د سولې، ورورولۍ، انصاف، مېلمه پالنې، تعلیم، انسان دوستۍ او ټولنیز یووالي سبب کېږي. زموږ کلتور هغه وخت لا پیاوړی کېږي چې له ښو اخلاقو او عصري تعلیم سره یو ځای مخته ولاړ شي.
پښتونولي زموږ د کلتوري هویت یوه مهمه برخه ده. که موږ خپل ښه ارزښتونه وساتو، خپلو ماشومانو ته یې ور زده کړو او په عمل کې یې پلي کړو، نو د پښتني کلتور ښکلي ارزښتونه به راتلونکو نسلونو ته هم انتقال شي.

16/08/2026

16/08/2026

پښتني دودونه او رواجونه — پخواني او اوسني رواجونه
پښتني دودونه او رواجونه د پښتنو د کلتور یوه مهمه برخه ده. پښتنو له پخوا څخه خپل ځانګړي دودونه، رواجونه، ټولنیز اصول او د ژوند طریقې لرلې دي. دغه دودونه د نسلونو له لارې تر نن ورځې پورې رارسېدلي دي.
په پخواني پښتني ژوند کې جرګه، حجره، مېلمه پالنه، د مشرانو درناوی، ننواتې، مرکه او روغه جوړه ډېر مهم دودونه وو. خلک به د خپلو ستونزو د حل لپاره د کلي مشرانو ته تلل او د جرګې له لارې به یې د شخړو د حل هڅه کوله. حجره به د ناستې، مشورې، مېلمه پالنې او د ټولنیزو اړیکو مهم مرکز و.
د پښتنو په پخوانیو ودونو کې هم ځانګړي دودونه موجود وو. خپلوان او کلیوال به د خوښۍ په مراسمو کې برخه اخیسته، د ناوې او زوم کورنیو ته به یې مبارکي ورکوله او د یو بل سره به یې مرسته کوله. د اخترونو، خوښیو او غمونو پر مهال به خلک یو د بل تر څنګ ولاړ وو.
د مشرانو درناوی هم د پښتني کلتور یوه مهمه ځانګړنه ده. په پخواني وخت کې به د کورنۍ او کلي مشران د خلکو په منځ کې ځانګړی مقام درلود. ځوانانو به د هغوی خبرې اورېدلې او د هغوی له تجربو څخه به یې زده کړه کوله.
خو د وخت په تېرېدو سره د پښتنو په ژوند کې ډېر بدلونونه راغلي دي. اوس عصري ژوند، ټکنالوژي، تعلیم، ښارونو ته کډه کېدل او د ژوند نوې طریقې د خلکو په دودونو او رواجونو هم اغېز کړی دی. ځینې پخواني دودونه لا هم په پوره ډول ساتل کېږي، خو ځینې نور کمزوري شوي او یا یې بڼه بدله شوې ده.
په اوسني وخت کې هم مېلمه پالنه، د مشرانو درناوی، جرګه، د خپلوانو پوښتنه، د اختر مبارکۍ او د خوښۍ او غم په وخت کې د یو بل ملاتړ د پښتني ټولنې مهمې ځانګړنې دي. خو له دې سره باید هغه رواجونه چې د خلکو لپاره بېځایه لګښت، ستونزې یا زیان رامنځته کوي، په ښه ډول وڅېړل شي او د وخت له اړتیاوو سره سم اصلاح شي.
موږ باید خپل ښه او ارزښتناک دودونه وساتو، خو هغه رواجونه چې د تعلیم، پرمختګ او د خلکو د هوساینې خنډ ګرځي، پرېږدو. د خپل کلتور ساتنه هغه وخت ارزښت لري چې له مینې، ورورولۍ، انصاف، تعلیم او ښه اخلاقو سره یو ځای وي.
پښتني دودونه او رواجونه زموږ د هویت یوه برخه ده. که موږ خپل ښه دودونه خپلو ماشومانو او ځوانانو ته ور وپېژنو او په عملي ډول یې وساتو، نو زموږ کلتوري میراث به راتلونکو نسلونو ته هم ژوندی پاتې شي.

15/08/2026

Writing
میلمه پالنه — د پښتنو د مېلمه پالنې دود
میلمه پالنه د پښتني کلتور یوه ډېره مهمه او ښکلې برخه ده. پښتانه له پخوا څخه د مېلمه درناوي، عزت او خدمت ته ځانګړی اهمیت ورکوي. په پښتني ټولنه کې مېلمه د عزت وړ ګڼل کېږي او د هغه ښه هرکلی د کورنۍ لپاره د ویاړ خبره وي.
کله چې یو مېلمه د پښتانه کور ته ورشي، نو د کور خاوند او د کورنۍ غړي یې په خوښۍ هرکلی کوي. مېلمه ته د ناستې مناسب ځای برابرېږي، چای، شین چای او د کور موجود خواړه ورته وړاندې کېږي. که مېلمه له لرې سیمې راغلی وي، نو د هغه د آرام او استراحت لپاره هم ځانګړې پاملرنه کېږي.
پښتانه یوازې د شتمنۍ له مخې مېلمه پالنه نه کوي، بلکې د خپل وس مطابق د مېلمه عزت کوي. که د چا په کور کې ډېر امکانات نه وي، بیا هم هڅه کوي چې مېلمه په مینه، درناوي او ښه اخلاقو سره ونازوي.
په پښتني کلتور کې حجره هم د مېلمه پالنې مهم ځای دی. په حجره کې به د کلي خلک او مېلمانه سره راټولېدل، خبرې به یې کولې او د یو بل حال به یې اخیست. د مېلمه عزت کول د پښتني دودونو، اخلاقو او ټولنیز ژوند یوه مهمه نښه ګڼل کېږي.
مېلمه پالنه د خلکو ترمنځ مینه، ورورولي او اړیکې پیاوړې کوي. دا دود موږ ته د احترام، سخاوت، همکارۍ او ښه اخلاقو درس راکوي.
نن سبا د ژوند شرایط بدل شوي دي، خو موږ باید د پښتني مېلمه پالنې دا ښکلی دود ژوندی وساتو او خپلو راتلونکو نسلونو ته یې ور وښیو. ځکه مېلمه پالنه یوازې یو دود نه دی، بلکې د پښتني اخلاقو او کلتوري هویت یوه ارزښتناکه برخه ده.

13/08/2026

د جرګې نظام، د مشرانو رول او د شخړو حل
د پښتني کلتور دوهم مهم ټاپیک جرګه ده. جرګه د پښتنو د پخواني ټولنیز نظام یوه مهمه برخه ده، چې مخه یې د خلکو ترمنځ د ستونزو او شخړو حل، مشوره او د صلحې رامنځته کول دي.
د جرګې مشري عموماً د سیمې تجربه لرونکي او باوري مشران کوي. مشران د دواړو خواوو خبرې په غور اوري، د مسئلې مختلف اړخونه څېړي او بیا د انصاف او روغه جوړې لپاره مناسبې لارې لټوي.
کله چې د دوو کسانو، کورنیو یا ډلو ترمنځ شخړه پیدا شي، جرګه هڅه کوي چې موضوع د خبرو، صبر او متقابل درناوي له لارې حل کړي. د جرګې اصلي هدف جګړه او دښمني نه، بلکې صلح، روغه جوړه، ورورولي او د خلکو ترمنځ یووالی دی.
په جرګه کې د مشرانو رول ډېر مهم دی، ځکه هغوی د خپلې تجربې له مخې د خلکو لارښوونه کوي. ځوانان هم د مشرانو خبرې اوري او له هغوی څخه د ستونزو د حل، مشورې او ټولنیز ژوند تجربې زده کوي.
جرګه د پښتني ټولنې د مشورې، عدالت، یووالي او سولې یوه مهمه نښه ده. که جرګه په انصاف، حق او د ټولو خواوو په درناوي ولاړه وي، نو د خلکو ترمنځ د شخړو په کمولو او د ورورولۍ په پیاوړتیا کې ډېر مهم رول لوبولی شي.

12/08/2026

پښتني حجره

پښتني حجره د پښتنو د کلتور یوه ډېره مهمه برخه ده. حجره یوازې د ناستې ځای نه دی، بلکې د پښتنو د ټولنیز ژوند، مېلمه پالنې، مشورې، دوستۍ او دودونو یو مهم مرکز ګڼل کېږي.

پخوا به د هر کلي او کورنۍ له مهمو ځایونو څخه یوه حجره وه. مشران، ځوانان او مېلمانه به په حجره کې سره راټولېدل. هلته به د کلي د مهمو مسئلو په اړه خبرې او مشورې کېدې او د خلکو ترمنځ به شخړې هم د خبرو او جرګې له لارې حل کېدې.

د پښتنو په کلتور کې مېلمه پالنه ځانګړی مقام لري. کله چې به کوم مېلمه حجرې ته راتلو، نو د هغه به ډېر درناوی کېده. چای، شین چای، ډوډۍ او نور دودیز خوراکونه به ورته وړاندې کېدل. د مېلمه عزت د پښتني کلتور یوه مهمه نښه ده.

حجره د ځوانانو لپاره هم د زده کړې یو ډول ځای و. ځوانانو به د مشرانو خبرې اورېدلې، له هغوی څخه به یې د ژوند تجربې زده کولې او د پښتني دودونو، رواجونو او اخلاقو په اړه به یې معلومات ترلاسه کول.

په حجره کې به د رباب او نورو دودیزو سازونو غږ هم اورېدل کېده. کله ناکله به خلکو ټپې، متلونه او ولسي قیصې ویلې او د خوشحالۍ په مناسبتونو کې به بهرنۍ ناستې او اتڼونه هم کېدل.

پښتني حجره د یووالي، ورورولۍ، مېلمه پالنې، مشورې او درناوي سمبول دی. که څه هم د وخت په تېرېدو سره د خلکو د ژوند طرز بدل شوی، خو حجره لا هم د پښتني کلتور یوه ارزښتناکه نښه ده.

موږ باید خپل کلتوري ارزښتونه وساتو او راتلونکو نسلونو ته یې ور وپېژنو، ځکه هغه قومونه چې خپل کلتور، ژبه او دودونه هېر کړي، خپل تاریخي هویت هم له لاسه ورکوي.