05/04/2025
हिजो रबि लामिछानेलाई पक्राउ गर्न आएका DSPले तिम्रो अन्तिम इच्छा के छ भनेर सोध्नुको कारण..!!
यस घटनाले गम्भीर मानव अधिकार उल्लंघन, पुलिस हिंसा, र मनोवैज्ञानिक दमन को संकेत दिन्छ। रबि लामिछानेलाई पुलिसले तिम्रो अन्तिम इच्छा के छ? भनेर सोध्नु भनेको अमानवीय, डरायोमनायो गर्ने र संभावित हत्या धम्की हो। यसको विश्लेषण र प्रतिक्रिया निम्नानुसार छ:
१. यो किन गम्भीर छ?
1.धम्कीको रूपमा अन्तिम इच्छा कि सोधियो
- यस्तो प्रश्नले व्यक्तिलाई तिमीलाई मार्ने छौं" भन्ने अर्थ बुझाउँछ।
- पुलिसको काम न्यायपूर्ण अनुसन्धान गर्ने हो, अभियुक्तलाई मृत्युको डर देखाउने होइन।
2.मानव अधिकार उल्लंघन
-नेपाल प्रहरी ऐन, २०१२ र संविधानले कसैलाई पनि यातना, अमानवीय व्यवहार, र ज्यानलाई धम्की दिन मनाही गरेको छ।
- अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार कानून (यूएन कन्भेन्सन अगेन्स्ट टर्चर) ले पनि यसलाई अपराध मान्छ।
3.पुलिसको "एनकाउन्टर" संस्कृति
- केही देशहरूमा पुलिसले"एनकाउन्टर" (Encounter Killing)गरेर अभियुक्तलाई मार्छन् र "आत्मरक्षामा" भन्ने बहाना बनाउँछन्।
- नेपालमा यो गैरकानूनी हो, तर यस्तो घटना भएको इतिहास छ (जस्तै विश्वनाथ मण्डल प्रकरण)।
२. के कानूनी कारबाही हुनुपर्छ?
1. घटनाको स्वतन्त्र अनुसन्धान
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग (NHRC) ले यसको अनुसन्धान गर्नुपर्छ।
- यदि पुलिसले धम्की दिएको प्रमाण (भिडियो, ऑडियो, वा साक्षी) छ भने, जिम्मेवार अधिकारी विरुद्ध अपराधिक मुद्दा चलाउनुपर्छ।
2.मिडिया र सिविल सोसाइटीको भूमिका
- यस्तो घटना सार्वजनिक गर्नुपर्छ (तर पीडितको सुरक्षा ख्याल गरेर)।
-मानव अधिकार संस्थाहरूले दबाब बनाउनुपर्छ।
३. नेपालमा यस्तो किन हुन्छ?
-पुलिस संस्कृति केही पुलिसकर्मीहरू "छोटो मार्ग"(अपहरण, धम्की, यातना) अपनाउँछन्।
- कानूनको कमजोर कार्यान्वयन धेरै केसमा जिम्मेवारहरू दण्डित हुँदैनन्।
- राजनीतिक संरक्षण कहिलेकाहीँ शक्तिशालीले पुलिसलाई बचाउँछन्।
> ⚠️याद गर्नुहोस् पुलिसले कसैलाई अन्तिम इच्छा" सोध्नु कहिल्यै पनि कानूनी वा नैतिक छैन। यो हत्या धम्की हो।
