28/05/2026
පසුගිය දවසක ගෙවත්තේ ඇවිදගෙන යනකොට, කුරුඳු ගසක අතු අතර අපූරු දසුනක් මගේ නෙත ගැටුණා. බැලූ බැල්මට කුරුඳු අතු කැබැල්ලක් වගේම පෙනුනත්, මඳක් ළංවෙලා බලනකොටයි තේරුණේ ඒ පරිසරයට ඉතාමත් අපූරුවට අනුගත වුණු අපූරු ජීවියෙක් කියලා.එයා ගැන තොරතුරු හොයලා බලද්දි මට දැනගන්න ලැබුණා මේ අපූරු සත්ත්වයා Geometridae කුලයට අයත් සලබ දළඹුවෙක් කියළා..
සත්ත්ව විද්යාත්මක අතින් සුවිශේෂී ජීවී කොට්ඨාසයක් වන මොවුන්, ලංකාවේ තෙත් කලාපීය කෘෂිකාර්මික හා ගෙවතු පරිසර පද්ධති තුළ, විශේෂයෙන්ම ගම්පහ දිස්ත්රික්කයේ බහුලව දක්නට ලැබෙන කුරුඳු වගාවන් ආශ්රිතව නිරන්තරයෙන් දැකිය හැකියි. උන්ගේ බාහිර ස්වරූපය මෙන්ම හැසිරීම් රටාවන් ද පරිසරයට දක්වන අනුකූලතාව මනාව පැහැදිලි කරන කදිම සාක්ෂියක් බව මට වැටහුණා.
සාමාන්ය දළඹුවන් මෙන් නොව, මොවුන්ගේ සිරුරේ මැද කොටසේ උදරීය පාද පිහිටා නොමැත. මේ හේතුවෙන් සිරුර ඍජුව ඉදිරියට ඇදගෙන යාමේ හැකියාවක් මොවුන්ට නැත. ඒ වෙනුවට, පසුපස කොටස ඉදිරියට ගෙන එමින් සිරුර ඉහළට නමා "U" අකුරේ හෝ ලූපයක (Loop) හැඩය ගනිමින්, පසුව ඉදිරිපස කොටස ඉදිරියට දිග හරිමින් මොවුන් ගමන් කරයි. අඟලෙන් අඟල මනින්නාක් මෙන් සිදුකරන මෙම සුවිශේෂී ගමන නිසා මොවුන් ඉංග්රීසි භාෂාවෙන් "Inchworm" හෝ "Loopworm" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
මෙම සත්ත්වයා සතු ප්රධානතම ආරක්ෂක උපක්රමය වන්නේ පරිසරය සමඟ මුසු වීමේ ඇති අතිශය දක්ෂ හැකියාවයි. උගේ සිරුරේ දුඹුරු පැහැති වර්ණය, සමේ ඇති ලප සහ රළු ස්වභාවය කුරුඳු ශාකයේ අත්තකට බෙහෙවින් සමාන වේ. විලෝපික පක්ෂීන්ගෙන් බේරීම සඳහා අතු දෙකක් අතර සිරුර පාලමක් මෙන් වක්රව රඳවාගෙන හෝ වියළි කූරක් මෙන් කෙළින් වී නිශ්චලව සිටීමට මොවුන් පුරුදුව සිටිති. චලනයකින් තොරව සිටින මෙවැනි අවස්ථාවලදී මොවුන්ව ශාක කොටස්වලින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම මිනිස් ඇසට පවා අතිශය දුෂ්කර කාර්යයක් වෙනවා
මිනිසාට සෘජු ශාරීරික හානියක් නොමැති වුවද, කෘෂිකාර්මික වශයෙන් මොවුන් පළිබෝධකයන් ලෙස සැලකේ, කුරුඳු ශාකයේ ළපටි දළු සහ පත්ර ඉතා වේගයෙන් කා දමයි. වගාවන් ආශ්රිතව මොවුන් බහුල වන විට අස්වැන්න අඩු වීමට සහ ශාකයේ වර්ධනය බාල වීමට එය සෘජුවම බලපාන බැවින්, වගාකරුවන් විසින් මොවුන් මර්දනය කිරීමට විවිධ පියවර ගනු ලබයි.
චලනයෙන් තොරව සිටින විට උන්ගේ සිරුරේ පවතින සියුම් ව්යුහයන්, ශ්වසන සිදුරු සහ වර්ණ රටා ඉතා පැහැදිලිව කැමරාවට හසු කරගත හැකිය. මෙවැනි නිරීක්ෂණ සොබාදහමේ පවතින ජෛව විවිධත්වය සහ සතුන්ගේ පැවැත්මේ අරගලය පිළිබඳව අධ්යයනය කිරීමට බෙහෙවින් උපකාරී වෙනවා😌💚
MacroPhotography
