20/04/2026
සසර පුරා නොබිඳී එන ආදරයක සැබෑ රහස කුමක්ද? බුද්ධ දේශනාවෙන් පෙන්වා දෙන "සම" ගුණධර්ම හතර...
අද සමාජයේ බොහෝ දෙනෙක් ආදරය සහ විවාහය පදනම් කරගන්නේ බාහිර රූපය, ධනය හෝ ලෝකයාට පෙන්වීමට නඩත්තු කරන බොරු ප්රතිරූප මතයි. නමුත් ලෝකයේ අනිච්ච (වෙනස් වන සුළු) ස්වභාවය නුවණින් දකින විට, මේ බාහිර දේවල් දැඩිව අල්ලාගෙන (උපාදානය කරගෙන) ගොඩනඟන බැඳීම් කවදා හෝ දිනෙක මහා කඳුළකින් කෙළවර වන බව අපට වැටහේ.
එසේනම්, සසර ගමනේදී එකිනෙකාට බරක් නොවී, නිවන් මගට ආධාර වන සැබෑ 'කල්යාණ මිත්ර' ප්රේමයක් ගොඩනඟා ගන්නේ කෙසේද? ඒ සඳහා අඹුසැමියන් තුළ පිහිටිය යුතුම යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ඒ උතුම් ගුණධර්ම හතර මෙසේය.
1. සම ශ්රද්ධාව (අවබෝධයෙන් යුත් විශ්වාසය)
දෙදෙනාම ලෝකයේ යථාර්ථය පෙන්වා දුන් ඒ භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි නොසැලෙන ශ්රද්ධාවකින් යුක්ත වීමයි. "මා තුළ යම් ගුණයක් ඇත්නම් ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේ නිසාමයි" යන කෘතවේදී හැඟීමෙන් යුතුව, මුළාවෙන් (අවිද්යාවෙන්) තොරව ධර්මයේ සරණ යාමයි.
2. සම සීලය (පාරිශුද්ධ ප්රතිපත්තිය)
ලෝකයට පෙන්වන බොරු නම්බුකාරකම් වෙනුවට, තමන්ගේ හෘද සාක්ෂියට අවංකව කටයුතු කිරීමයි. සිතේ උපදින රාග, ද්වේශ ගිනි නිවාගෙන, පවුල තුළ ගැටුම් ඇති නොකරගෙන උපේක්ෂාවෙන් සහ මෛත්රියෙන් ජීවත් වීමට දෙදෙනාටම ඇති හැකියාවයි.
3. සම චාගය (අත්හැරීම සහ පරිත්යාගය)
සැබෑ ආදරය ඇත්තේ එකිනෙකාව දැඩිව අල්ලාගෙන පවට අත දෙන තැන නොව, අත්හැරීම පුරුදු කරමින් පිනට අත දෙන තැනයි. දෙදෙනාම එකට එක්වී දානමාන ආදිය සිදු කරමින්, තරුණ කාලයේදීම පින සහ කුසලය බලවත් කරගෙන තම දෛවයට පවා අභියෝග කිරීමට තරම් එකිනෙකාට ශක්තියක් වීමයි.
4. සම ප්රඥාව (ලෝකය දකින නුවණ)
මේ සියල්ලටම වඩා වැදගත්ම දේ මෙයයි. තමන්ට ලැබෙන දරුවන් පවා සසරින් ආ අමුත්තන් බව දැක, ඔවුන්ට දිය හැකි උතුම්ම දායාදය භෞතික සම්පත් නොව ශ්රී සද්ධර්මය බව අවබෝධ කරගැනීමයි. ජීවිතයට පැමිණෙන ලෙඩ රෝග, වෙන්වීම් හමුවේ නොසැලී, මේ සියල්ල "අනිච්ච" දේවල් බව දැක සිත නිදහස් කරගැනීමට දෙදෙනාටම ඇති නුවණයි.
ඔබගේ විවාහය හෝ ආදරය හුදෙක් ලෞකික ආශාවන් පිනවන සසර උගුලක් කරගන්න එපා. අදම මේ "සම" ගුණධර්ම හතර ඔබේ පවුල් ජීවිතයට එකතු කරගන්න. එවිට ඔබේ බැඳීම සසර කතරේ ඔබව අතරමං කරන විලංගුවක් නොව, දෙදෙනාටම සදහටම සැනසෙන උතුම් අමා මහ නිවනට පාර කියන ශක්තිමත් පාලමක් වනු ඇත!
✍ සමිත් වීරසිංහ ✍
