01/06/2026
لە ڕووی دینی و تەفسیرەوە، ئەم دوو ئایەتە پێچەوانەی یەکتر نین، بەڵکو هەر یەکێکیان لایەنێکی جیاوازی سروشتی مرۆڤ ڕووندەکاتەوە.
١. ﴿وَخُلِقَ الإِنسَانُ ضَعِيفًا﴾
(النساء: ٢٨)
واتە: «مرۆڤ بە لاوازی دروست کراوە.»
مەبەست لە لاوازی:
* لاوازی جەستەیی نییە تەنها.
* مرۆڤ لە بەرامبەر ئارەزووەکان، شەهوەت، ترس، نەخۆشی، خەم و تاقیکردنەوەکاندا لاوازە.
* بۆیە پێویستی بە پشتگیری خوای گەورە هەیە.
ئیبن کەسیر دەڵێت: مرۆڤ زۆرجار ناتوانێت لە هەموو ئارەزوو و حەزەکانی خۆی خۆی بپارێزێت، بۆیە خوا ئاسانکاری لە شەریعەتدا بۆ داناوە.
⸻
٢. ﴿لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ﴾
(التین: ٤)
واتە: «بەڕاستی مرۆڤمان لە جوانترین و تەواوترین شێوە دروست کردووە.»
مەبەست:
* خوا مرۆڤی بە هۆش، بیرکردنەوە، زمان و ویژدان ڕازاندووەتەوە.
* لە نێوان هەموو دروستکراوەکاندا تایبەتمەندییەکی بەرز پێداوە.
* دەتوانێت ناسینی خوا بکات و بەرەو کامڵبوون بچێت.
تەفسیرەکان باس دەکەن کە «أحسن تقويم» واتە باشترین شێوەی جەستەیی و ڕۆحی.
⸻
کۆکردنەوەی هەردوو ئایەت
مرۆڤ لە بنەڕەتدا:
* بەڕێز و بەهێز دروست کراوە (أحسن تقويم).
* بەڵام سنووردار و پێویست بە خوایە (خُلِقَ الإِنسَانُ ضَعِيفًا).
وەک زانایان دەڵێن:
مرۆڤ لە ڕووی ئەسل و تواناوە بەرزە، بەڵام لە ڕووی پێویستی و هەژاری بۆ خوا لاوازە.
بۆیە موسڵمان نابێت نە تەکبەر بکات بە هێزەکەی، نە ناومێد بێت بە لاوازییەکەی؛ بەڵکو دەبێت متمانەی بە خوا هەبێت و هەوڵ بدات تواناکانی خۆی بە باشی بەکاربهێنێت.
