Marabou Project

Website Contact the business

Marabou Project A book and a short film for a unique documentation for the inhabited islands of the Aegean Sea by Constantinos and Petros Sofikitis.

Kindly supported by
ΕΟΤ and Greece21

Η κυρία Μαρία Κούλιαβλου περπατούσε αργά μέσα στη ζέστη της Χίου, έχοντας για συντροφιά το γαϊδουράκι της και λίγα φασόλ...
26/10/2026

Η κυρία Μαρία Κούλιαβλου περπατούσε αργά μέσα στη ζέστη της Χίου, έχοντας για συντροφιά το γαϊδουράκι της και λίγα φασόλια που μόλις είχε μαζέψει από το χωράφι.

Τίποτα πάνω της δεν πρόδιδε το βάρος που κουβαλά.

Κι όμως, η ζωή τής πήρε πολλά. Έχασε τον άντρα της. Έχασε το παιδί της. Μια έκρηξη δυναμίτη άφησε πίσω της ένα κενό που δεν γεμίζει ποτέ.

Κι όμως, όταν τη συναντάς, βλέπεις πρώτα το χαμόγελο.

Ένα χαμόγελο καθαρό, φωτεινό, σχεδόν παιδικό. Από εκείνα που δεν γεννιούνται από την ευκολία, αλλά από τη βαθιά συμφιλίωση με όσα δεν αλλάζουν.

Η Μαρία τραγουδά. Μοιρολόγια, παλιούς στίχους, λόγια που ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά. Τραγουδά όπου βρεθεί και όπου σταθεί, σαν να κρατά ζωντανή μια μικρή φλόγα που αρνείται να σβήσει.

Κοιτάζοντάς την, σκέφτεσαι πως η καλοσύνη δεν είναι αφέλεια ούτε τύχη.

Είναι δύναμη.

Η ήσυχη δύναμη των ανθρώπων που γνώρισαν τον πόνο, αλλά διάλεξαν να συνεχίσουν να χαρίζουν φως.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Στη Σκύρο, εκεί που ο άνεμος αλλάζει γνώμη και η θάλασσα κρατά τον πρώτο λόγο, οι άνθρωποι μαθαίνουν να ακούν όσα έρχοντ...
21/10/2026

Στη Σκύρο, εκεί που ο άνεμος αλλάζει γνώμη και η θάλασσα κρατά τον πρώτο λόγο, οι άνθρωποι μαθαίνουν να ακούν όσα έρχονται πριν από τον ήχο.

Ο Σταμάτης Παπαζύγος γεννήθηκε το 1939. Στα δεκαεπτά του μπάρκαρε σε καΐκια, μεταφέροντας εμπορεύματα από νησί σε νησί. Αργότερα, με το δίπλωμα του τροφοδότη, έζησε είκοσι χρόνια στη θάλασσα. Ταξίδεψε στην Αφρική, την Κίνα, την Ιαπωνία, τη Λατινική Αμερική και την Αμερική. Έμαθε να διαβάζει τον ορίζοντα, να αναγνωρίζει τον καιρό και να στέκεται απέναντι στα κύματα.

Το 1976 παντρεύτηκε και το 1982 έκανε τα τελευταία του ταξίδια. Επέστρεψε στη Σκύρο, αγόρασε καΐκι και έμεινε κοντά στο νερό που είχε διαμορφώσει τη ζωή του.

Ύστερα ήρθαν τα κουδούνια και τα ραβδιά. Μια τέχνη δεμένη με τα κοπάδια, τις μετακινήσεις και τις εποχές του νησιού. Από παιδί είχε παρατηρήσει τους παλιούς να διαλέγουν κουδούνια με το αυτί, αναζητώντας τον σωστό ήχο. Αργότερα, την έκανε δική του.

Στη Σκύρο, ιδιαίτερα στο Σκυριανό Καρναβάλι, τα κουδούνια δεν είναι απλώς αντικείμενα. Είναι ρυθμός και μνήμη. Όταν ηχούν μαζί, ο ήχος τους ορίζει τον χώρο.

Ο Σταμάτης τα ζύγιζε στο χέρι και τα άκουγε πριν ακόμη ολοκληρωθούν. Όπως στη θάλασσα μαθαίνεις να προβλέπεις τον καιρό πριν τον δεις, έτσι κι εκείνος αναζητούσε τον σωστό τόνο πριν γεννηθεί. Κάθε κουδούνι είχε τον χαρακτήρα του και μέσα του κάτι από τον δημιουργό του.

Σήμερα, λίγοι συνεχίζουν αυτή την τέχνη. Ο Σταμάτης είναι ένας από τους τελευταίους που την κρατούν ζωντανή, χωρίς επίδειξη, σαν η παράδοση να μην χρειάζεται να δηλώνεται, παρά μόνο να συνεχίζεται.

Ίσως τελικά να μην έφυγε ποτέ από τη θάλασσα. Απλώς μετέφερε τον ρυθμό της στα χέρια του και τον άφησε να ακουστεί αλλιώς, μέσα από ένα κουδούνι που ταξιδεύει στον αέρα της Σκύρου και χάνεται σιγά σιγά, χωρίς να σβήνει.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Στο εργαστήριό του στη Σκύρο, ο Μανώλης Θεοχάρης ασχολείται με την κατασκευή και επισκευή δερμάτινωνυποδημάτων. Ανάμεσα ...
08/10/2026

Στο εργαστήριό του στη Σκύρο, ο Μανώλης Θεοχάρης ασχολείται με την κατασκευή και επισκευή δερμάτινων
υποδημάτων. Ανάμεσα σε παλιές μηχανές, εργαλεία, δέρματα και καλούπια, το εργαστήριο διατηρεί την εικόνα ενός επαγγέλματος που για χρόνια αποτελούσε μέρος της καθημερινής ζωής του νησιού. Η δουλειά του ανήκει σε εκείνες τις μικρές, σχεδόν αθέατες δραστηριότητες που κρατούν ζωντανή τη μνήμη της χειροτεχνίας στη Σκύρο.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Στη Σκόπελο, πριν έρθουν οι ταμπέλες και οι κατάλογοι σε τέσσερις γλώσσες, το φαγητό ήταν συνέχεια του σπιτιού. Μέχρι τα...
04/10/2026

Στη Σκόπελο, πριν έρθουν οι ταμπέλες και οι κατάλογοι σε τέσσερις γλώσσες, το φαγητό ήταν συνέχεια του σπιτιού. Μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, η φιλοξενία δεν ήταν επιχείρηση, ήταν ανάγκη και συνήθεια. Όταν οι πρώτοι τουρίστες άρχισαν να έρχονται, τη δεκαετία του ’60 και του ’70, έβρισκαν τραπέζια στρωμένα χωρίς πρόθεση εντυπωσιασμού.

Ο Σταμάτης Σταματάκης γεννήθηκε το 1939. Το 1953, η οικογένειά του άνοιξε μια μικρή ταβέρνα. Λίγα τραπέζια, λίγα φαγητά, όλα μαγειρεμένα από τη γιαγιά του. Ο πατέρας του, ψαράς, έφερνε τα ψάρια κατευθείαν από τη θάλασσα. Από το καΐκι στο πιάτο, χωρίς μεσάζοντα.

Ο πρώτος τουρίστας πέρασε την πόρτα το 1970. Η μεγάλη κίνηση ήρθε αργότερα, όταν άνοιξε η ΜΟΜΑ δρόμους και η Σκόπελος μπήκε πιο καθαρά στον χάρτη. Το μαγαζί μεγάλωσε.

Στο μεταξύ, έφυγε για δύο χρόνια και δούλεψε ως μάγειρας σε γκαζάδικο. Είδε άλλες χώρες, κουζίνες και ρυθμούς. Του άρεσε, είχε και καλές απολαβές. Αλλά δεν τον κράτησε. Η κουζίνα για εκείνον ήταν κάτι πιο κοντά στο σπίτι.

Στο μαγαζί στάθηκε όπως ήξερε. Τίμιος με τον πελάτη, ευγενικός χωρίς προσπάθεια, καθαρός στον λόγο. Δεν εκμεταλλεύτηκε ποτέ την ανάγκη του άλλου. Μεγάλωσε με άλλους όρους και αυτούς κράτησε.

Ακόμα και τώρα μπαίνει στην κουζίνα. Τα ίδια σκεύη, οι ίδιες κινήσεις, οι ίδιες μυρωδιές. Μαγειρεύει όπως έμαθε: αργά, απλά, χωρίς βιασύνη.

Και ανάμεσα σε μια κατσαρόλα που σιγοβράζει και ένα τραπέζι που περιμένει, συνεχίζει κάτι που ξεκίνησε πριν από αυτόν. Όχι σαν επιχείρηση αλλά σαν τρόπο να υπάρχεις.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Ο Αυγουστής Γαλανός θυμόταν μια Κίμωλο που σήμερα δύσκολα χωράει στο μάτι. Τότε που το νησί είχε κοντά στους 3.000 ανθρώ...
14/09/2026

Ο Αυγουστής Γαλανός θυμόταν μια Κίμωλο που σήμερα δύσκολα χωράει στο μάτι. Τότε που το νησί είχε κοντά στους 3.000 ανθρώπους, τα σπίτια έμεναν ανοιχτά και οι παρέες περνούσαν από το ένα στο άλλο. Στα είκοσί του έμπαιναν στα σπίτια, ξυπνούσαν τον κόσμο και γλεντούσαν. Ακόμη και στην Κατοχή, με λίγο κρεμμύδι και λίγες ελιές, έβρισκαν τρόπο να τραγουδήσουν.

Μετά τον πόλεμο θυμόταν μεγάλη φτώχεια, πείνα και εξαθλίωση. Από έξι-επτά χρονών έβοσκε πρόβατα. Το σχολείο είχε κλείσει στον πόλεμο του ’40 και τους Γερμανούς τους θυμόταν άξεστους. Αργότερα πολλοί Κιμωλιάτες έφυγαν για την Αμερική και την Αυστραλία. Εκείνος έμεινε. Παντρεύτηκε το 1955 και απέκτησε πέντε παιδιά, που τα λάτρευε.

Μια ζωή ήταν λιμενάρχης στην Ψάθη και άνθρωπος της θάλασσας. Λησμονούσε τη θάλασσα που είχε πολύ ψάρι και την Πολύαιγο, όταν είχε περίπου είκοσι κατοίκους. Δεν φοβήθηκε ποτέ τους ανέμους και τα μποφόρ. Το 1967 πήρε ένα καΐκι, μετέφερε άμμο και εμπορεύματα, αλλά και ανθρώπους στις παραλίες. Όταν κάποιος τον βοηθούσε στη δουλειά, δεν του ζητούσε χρήματα.

Θυμόταν Ιταλούς, Σουηδούς και άλλους ξένους να φτάνουν στην Πολύαιγο και να νιώθουν πως είχαν φτάσει στον παράδεισο. Ο τουρισμός άρχισε να έρχεται σιγά σιγά από τη δεκαετία του ’70. Θυμόταν ακόμη τη Μελίνα Μερκούρη, που είχε μείνει στο σχολείο της Κιμώλου και την είχε γνωρίσει.

Τον στενοχωρούσαν τα καΐκια που έσπασαν για το χρήμα. Του έλειπαν τα γλέντια και οι καλές παρέες. Κι όμως, δεν έμοιαζε να έχει αποθημένα. Κρατούσε περισσότερο μνήμες.

Έφυγε πριν λίγο καιρό, αγαπημένος σε όλο το νησί. Μέχρι το τέλος βοηθούσε ένα από τα παιδιά του στο εστιατόριο. Καθάριζε πατάτες.

Ίσως αυτή να είναι η πιο καθαρή εικόνα του. Ένας άνθρωπος που πέρασε τη ζωή του στη θάλασσα και στο τέλος έμεινε μέσα στην πιο απλή καθημερινότητα, δίπλα στους ανθρώπους του.

Ένα καθαρό, αγνό πρόσωπο.
Και πίσω του η Ψάθη, η Πολύαιγος, τα καΐκια, τα γλέντια, η φτώχεια, τα παιδιά, όσοι έφυγαν κι όσοι έμειναν.

Μια ζωή δεμένη με τη θάλασσα.
Και τώρα, η θάλασσα κρατά τη μνήμη της.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Στη Σκύρο, οι μυρωδιές μένουν χαμηλά, κολλημένες στους τοίχους και στα σοκάκια. Ο φούρνος ήταν πάντα κάτι περισσότερο απ...
11/09/2026

Στη Σκύρο, οι μυρωδιές μένουν χαμηλά, κολλημένες στους τοίχους και στα σοκάκια. Ο φούρνος ήταν πάντα κάτι περισσότερο από ένα μαγαζί, ήταν τόπος επιστροφής, ένας τόπος όπου η μέρα άρχιζε πριν ακόμη φανεί το φως.

Ο Μήτσος Μανωλάκης γεννήθηκε το 1950. Στα δεκαπέντε του, το 1966, μπήκε στα καράβια από ανάγκη. Έγινε μάγειρας, δουλεύοντας σε στενές κουζίνες, με φωτιά που δεν έσβηνε και βάρδιες χωρίς ωράριο. Στις φουρτούνες, το καράβι σηκωνόταν και έπεφτε, τα σκεύη χτυπούσαν κι εκείνος κρατούσε την ισορροπία του. Σε ταξίδι στα ανοιχτά της Αμερικής, ένας τυφώνας χτύπησε το πλοίο. Υλικές ζημιές, φόβος και στιγμές που μένουν μέσα σου. Κι όμως, η φωτιά της κουζίνας δεν έσβησε.

Μέσα σε αυτή τη ζωή έμαθε και ζαχαροπλαστική, από βιβλία και συνταγές που διάβαζε όταν όλα ησύχαζαν. Υπηρέτησε επίσης τριάντα μήνες στον στρατό. Ύστερα, ο κύκλος της θάλασσας έκλεισε.

Το 1976 επέστρεψε στη Σκύρο και άνοιξε τον φούρνο του. Ήταν από τους πρώτους στο νησί που, εκτός από ψωμί, έφτιαχναν και μπουγάτσες. Η δική του έγινε σημείο αναφοράς, όχι επειδή την άλλαξε, αλλά επειδή δεν την άλλαξε ποτέ. Η συνταγή έμεινε ίδια.

Ο φούρνος έγινε ρυθμός: ξύπνημα πριν από όλους, άναμμα του φούρνου, ζύμωμα, αναμονή. Μια καθημερινότητα που επαναλαμβάνεται χωρίς να γίνεται ποτέ ίδια.

Όταν ήρθε η ώρα να σταματήσει, πέρασε το μαγαζί στις δύο κόρες του. Είχε σκεφτεί να το κλείσει, όμως τελικά δεν το έκανε. Γιατί κάποια πράγματα δεν τα κλείνεις, τα αφήνεις να συνεχιστούν.

Τον απασχολεί η ακρίβεια και η δυσκολία να κρατηθούν ζωντανές οι μικρές επιχειρήσεις. Ξέρει τι σημαίνει να ξεκινάς από το μηδέν.

Παράλληλα, ασχολήθηκε με τη μελισσοκομία και τη γη. Καλλιέργησε, φρόντισε και δούλεψε ξανά με τα χέρια, χωρίς ποτέ να μάθει να αποφεύγει τη δυσκολία.

Ο Μήτσος δεν έκανε κάτι για να ξεχωρίσει. Έκανε αυτό που ήξερε, με συνέπεια. Από τη θάλασσα μέχρι τον φούρνο, από τη φωτιά της κουζίνας μέχρι τη ζύμη, κράτησε μια ευθύτητα που δεν χρειάζεται εξηγήσεις.

Και τις πρώτες ώρες της μέρας, όταν το νησί ακόμη δεν έχει ξυπνήσει, ο φούρνος του συνεχίζει να γεμίζει τον αέρα με εκείνη τη γνώριμη μυρωδιά. Σαν μια υπόσχεση ότι όσα αξίζουν, βρίσκουν τρόπο να μένουν.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Στη Σκύρο, η γη δεν είναι απλώς χώμα. Είναι μνήμη. Κι αν σταθείς λίγο, καταλαβαίνεις πως κάποιοι άνθρωποι δεν ανήκουν απ...
09/09/2026

Στη Σκύρο, η γη δεν είναι απλώς χώμα. Είναι μνήμη. Κι αν σταθείς λίγο, καταλαβαίνεις πως κάποιοι άνθρωποι δεν ανήκουν απλώς σε έναν τόπο, είναι φτιαγμένοι από αυτόν.

Η Καλλιόπη Δημητρίου γεννήθηκε το 1933. Από τα οκτώ της χρόνια, δίπλα στον πατέρα της, έμαθε να δουλεύει τη γη. Τα χέρια της έμαθαν νωρίς να σκάβουν, να κρατούν, να αντέχουν.

Στην τελευταία τάξη του σχολείου ήρθε ο πόλεμος και η κατοχή. Οι Ιταλοί έμπαιναν στα σπίτια και έπαιρναν τρόφιμα και πρώτες ύλες. Η οικογένειά της είχε ήδη περάσει δύο πολέμους. Για την Καλλιόπη εκείνα τα χρόνια δεν ήταν παιδικά, ήταν σαν να της έκλεισαν τον κόσμο πριν προλάβει να τον γνωρίσει.

Η αδερφή της, στα είκοσί της, αρρώστησε βαριά στην κατοχή. Έμεινε μέρες παράλυτη με υψηλό πυρετό. Με φάρμακα και βοήθεια από Ιταλούς στρατιώτες σηκώθηκε, όμως έμεινε κουφή. Ο αδερφός της λίγο έλειψε να σκοτωθεί από μια σφαίρα που πέρασε λίγα εκατοστά δίπλα του. Για έξι μήνες δεν είχαν νέα του. Όταν επέστρεψε από το νοσοκομείο, ήταν μια από τις λίγες χαρές εκείνων των χρόνων.

Η Καλλιόπη δεν έφυγε ποτέ από τη Σκύρο. Η ξενιτιά δεν της ταίριαζε. Ο τόπος της ήταν αρκετός, γιατί ήταν δικός της.

Στα δεκαεννιά της παντρεύτηκε από προξενιό έναν άντρα από άλλο χωριό. Έτσι γινόταν τότε. Αγάπησαν ο ένας τον άλλον με τον χρόνο, τη συνεννόηση και τη συντροφικότητα. «Έτσι πρέπει να γίνεται», έλεγε.

Η γη έμεινε στο κέντρο της ζωής της. Από μικρή περπατούσε μέχρι και 16 χιλιόμετρα την ημέρα για να πάει σχολείο και να επιστρέψει. Δεν θυμάται τον κόπο, αλλά την εξοχή, το φως και τη διαδρομή.

Μέχρι σήμερα καλλιεργεί ό,τι μπορεί και φροντίζει τα ζώα της σαν παιδιά της. Είναι μέρος της ζωής της.

Υπήρξαν και όμορφα χρόνια: γλέντια, χοροί, βιολί και λαούτο, άνθρωποι που έσμιγαν χωρίς να σκέφτονται το αύριο. Ήταν επτά αδέρφια, μια μεγάλη και δεμένη οικογένεια μέσα στις δυσκολίες.

Δεν εξιδανικεύει το παρελθόν. Το κουβαλά όπως είναι, με τα δύσκολα πιο βαριά από τα όμορφα.

Κι όμως, στάθηκε. Σκληρό καρύδι, όπως λένε. Με μια δύναμη που δεν φωνάζει.

Η Καλλιόπη δεν άλλαξε τον τόπο της. Έμεινε εκεί και έγινε κομμάτι του. Σαν τη γη που καλλιεργεί: αντέχει, δίνει, μένει.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Ο Γιάννης Πειρασμός κουβαλά εκείνη τη σπάνια αίσθηση ανθρώπων που έχουν ζήσει πολλές διαφορετικές ζωές μέσα σε μία.Γεννη...
02/09/2026

Ο Γιάννης Πειρασμός κουβαλά εκείνη τη σπάνια αίσθηση ανθρώπων που έχουν ζήσει πολλές διαφορετικές ζωές μέσα σε μία.

Γεννημένος το 1945 στη Λέσβο, έφυγε μικρός για την Αθήνα, θέλοντας να μάθει μια τέχνη, να ανοίξει τους ορίζοντές του και να ταξιδέψει. Η εποχή όμως είχε σκληρές γραμμές. Οι αριστερές πεποιθήσεις της οικογένειάς του τον έφεραν αντιμέτωπο με το κράτος και τον κράτησαν για σαράντα ημέρες στην Ασφάλεια, σε μια ηλικία που ακόμη προσπαθείς να καταλάβεις ποιος γίνεσαι.

Στα είκοσι πέντε του, πάνω σε μια οικοδομή, ένα χτύπημα ρεύματος παραλίγο να σταματήσει τη ζωή του. Θυμάται μια αίσθηση πως απομακρυνόταν από το σώμα του, μια ανεξήγητη γαλήνη, μια γλύκα που δεν έμοιαζε με φόβο. Από τότε ρίζωσε μέσα του η σκέψη πως ίσως η ζωή να μην τελειώνει εκεί που νομίζουμε.

Δεν έμεινε ποτέ ακίνητος. Έκανε και έμαθε πολλά, δημιουργώντας με τα χέρια του. Εδώ και είκοσι χρόνια φροντίζει τις μέλισσές του με τον σεβασμό ανθρώπου που ακολουθεί τον ρυθμό της φύσης. Έφτιαξε ξύλινα καραβάκια, κουτάλες και μικρές χειροποίητες κατασκευές που κάποτε ταξίδευαν μέχρι τη Μύκονο για να βρουν τους ανθρώπους τους.

Του αρκεί ένα καφεδάκι στο λιμανάκι, η θάλασσα μπροστά του και λίγος χρόνος για να σκεφτεί το επόμενο πράγμα που θέλει να φτιάξει.

Η ζωή είχε και δύσκολες στροφές: σχέσεις, λάθη, συγκρούσεις, ακόμη και δικαστικές περιπέτειες που τον δοκίμασαν βαθιά. Όμως δεν ήταν μόνος. Η γυναίκα του στάθηκε δίπλα του με δύναμη που θυμάται με συγκίνηση.

Η πίστη του είναι βαθιά προσωπική. Λέει πως έχει δει και έχει μιλήσει με την Παναγία δύο φορές, στο μικρό εκκλησάκι που φροντίζει με αγάπη. Δεν το λέει για να εντυπωσιάσει. Για εκείνον ανήκει στον ίδιο κόσμο με τις υπόλοιπες μνήμες του.

Ίσως γιατί όταν κάποτε ένιωσε τη ζωή να του γλιστρά από τα χέρια, έπαψε να τη θεωρεί δεδομένη.

Σήμερα παραμένει ένας άνθρωπος με καθαρό βλέμμα και ανήσυχα χέρια. Ρομαντικός με τον δικό του ήσυχο τρόπο. Από εκείνους που δεν ζητούν πολλά. Μονάχα λίγο φως, λίγη θάλασσα και έναν ακόμη λόγο να ξυπνήσουν το επόμενο πρωί.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Ορισμένοι άνθρωποι δεν μαθαίνουν μια τέχνη. Μεγαλώνουν μέσα της, πριν ακόμη αποκτήσουν λέξεις για να την περιγράψουν.Ο Η...
27/08/2026

Ορισμένοι άνθρωποι δεν μαθαίνουν μια τέχνη. Μεγαλώνουν μέσα της, πριν ακόμη αποκτήσουν λέξεις για να την περιγράψουν.

Ο Ηλίας Κουρτζής γνώρισε τον πηλό από τους πρώτους μήνες της ζωής του. Η μητέρα του τον έπαιρνε μαζί της στο εργαστήριο του πατέρα του κι εκεί, ανάμεσα σε χέρια που έπλαθαν και τροχούς που γύριζαν ασταμάτητα, άρχισε η πιο πρωτόγονη μορφή μνήμης του. Η αφή του πηλού ήρθε πριν από πολλές άλλες αναμνήσεις.

Κι όμως, η ζωή του δεν κύλησε ευθύγραμμα προς την κεραμική. Σπούδασε Χημεία στην Αθήνα, έφτασε μέχρι το Γενικό Χημείο του Κράτους στη Λάρισα και εργάστηκε εκεί, σαν να τον τραβούσε για λίγο μια διαφορετική εκδοχή της ίδιας ουσίας. Παράξενη σύμπτωση, ίσως και μικρό οικογενειακό αστείο της ζωής, πως ο παππούς του είχε το παρατσούκλι «χημικός», χωρίς ποτέ να έχει περάσει από πανεπιστήμιο.

Κάποια στιγμή του ζήτησαν να διδάξει κεραμική σε μικρά παιδιά. Δεν ήταν βέβαιος πως θα τα αγγίξει αυτή η αργή, απαιτητική τέχνη. Έκανε λάθος. Τα παιδιά παραδόθηκαν σε αυτή με ενθουσιασμό, με εκείνη την καθαρή αφοσίωση που έχουν μόνο όταν κάτι τα συνεπαίρνει αληθινά. Για τον ίδιο, αυτή υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες χαρές της ζωής του. Στο εργαστήριό του φυλά ακόμη έργα από πηλό φτιαγμένα από μικρά χέρια του δημοτικού, μικρές αποδείξεις πως η δημιουργία δεν γνωρίζει ηλικία.

Ο Ηλίας δεν είδε ποτέ την κεραμική σαν κλειστό κόσμο. Όταν ένας οίκος μόδας τού ζήτησε να δημιουργήσει χάντρες για σανδάλια, δεν το αντιμετώπισε σαν παραξενιά. Μαζί με την κόρη έφτιαξε χιλιάδες κομμάτια στο χέρι. Υπομονή, ακρίβεια, επιμονή. Κι έτσι ο πηλός βρήκε τον δρόμο του και σε ένα τελείως διαφορετικό πεδίο, χωρίς να χάσει τίποτα από την αξιοπρέπειά του.

Με τη γυναίκα του, που γνώρισε στη Αθήνα, αποκτήσανε τρια παιδια ,τον Νικόλα την Αφροδιτη και την μικροτερη ολων Ελπίδα. Η πέμπτη γενιά ακολούθησε τα ίχνη του πατέρα, του παππού, του προπάππου, ενώ η έκτη γενιά συνεχίζει σήμερα την ίδια διαδρομή. Με μια τελειομανία που, όπως λένε χαμογελώντας, μάλλον δεν είναι επίκτητη αλλά οικογενειακή κληρονομιά.

Υπάρχουν οικογένειες που μεταβιβάζουν σπίτια ή χωράφια. Κι υπάρχουν κι εκείνες που μεταβιβάζουν το βλέμμα. Το πώς κοιτάζεις ένα άμορφο κομμάτι γης και βλέπεις ήδη τι μπορεί να γίνει.

Ο Ασημάκης Πολυπαθένης μιλά για τον πόλεμο χωρίς θεατρικότητα. Με τη λιτότητα εκείνων που τον γνώρισαν από κοντά και δεν...
24/08/2026

Ο Ασημάκης Πολυπαθένης μιλά για τον πόλεμο χωρίς θεατρικότητα. Με τη λιτότητα εκείνων που τον γνώρισαν από κοντά και δεν χρειάζεται να τον μεγεθύνουν.

Θυμάται τη Λέρο κάτω από γερμανικό βομβαρδισμό, τη θάλασσα να γίνεται πεδίο μάχης, τον ήχο των αεροσκαφών να σχίζει τον ουρανό. Θυμάται το Αδρίας, εκείνο το πλοίο που, βαριά χτυπημένο, σχεδόν μισό, κατάφερε να φτάσει μέχρι το Πορτ Σάιντ. Για τη δική του γενιά, αυτά δεν ήταν ιστορικά κεφάλαια. Ήταν η πραγματικότητα.

Το 1942 εντάχθηκε στον Ιερό Λόχο και έμεινε εκεί μέχρι το 1945, συμμετέχοντας σε επιχειρήσεις σε μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους του νεότερου ελληνισμού. Και όταν τελείωσε ο παγκόσμιος πόλεμος, η χώρα δεν βρήκε αμέσως γαλήνη.

Ο εμφύλιος ήρθε να διχάσει ακόμη βαθύτερα έναν τόπο ήδη πληγωμένο. Ο Ασημάκης βρέθηκε ξανά μέσα στη φωτιά. Είδε μάχες στα βουνά, στα περάσματα, στα λαγκάδια. Μας περιέγραψε έναν κόσμο όπου η φύση ήταν συγχρόνως καταφύγιο και δοκιμασία. Τα βουνά ήταν το μόνο σταθερό σημείο μέσα στο χάος.

Είδε τη Συμφωνία της Βάρκιζας να αλλάζει βίαια την πορεία σωμάτων όπως ο Ιερός Λόχος και η Ταξιαρχία Ρίμινι. Βρέθηκε αργότερα στον Γράμμο και στο Βίτσι ως διοικητής λόχου, κουβαλώντας την ευθύνη όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για άλλους άνδρες.

Δεν μιλά για ηρωισμό όπως τον φανταζόμαστε σήμερα. Μιλά για νοσοκομεία γεμάτα τραυματίες, για φίλους που πάλευαν να κρατηθούν στη ζωή, για φόβο, για καθήκον, για στιγμές που δεν σου επιτρέπουν να μείνεις αμέτοχος.

Και τώρα, σε μια ηλικία που θα περίμενε κανείς να υπάρχει μόνο απόσταση από όλα αυτά, παραμένει ανήσυχος. Τον βαραίνει η αίσθηση πως η Ελλάδα δεν πήρε όσα άξιζε μετά από τόσο αίμα. Και οι νέες εστίες πολέμου στον κόσμο δεν του προκαλούν πολιτικό ενδιαφέρον. Του ξυπνούν μνήμες.

Όταν έχεις δει τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος στον άνθρωπο, δεν κοιτάς ποτέ έναν νέο πόλεμο σαν απλή είδηση.

🖊️: Κωνσταντίνος Σοφικίτης

Address

Káto Koufonísion

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Marabou Project posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Marabou Project:

Shortcuts

Share


Other Káto Koufonísion photography services

Show All