27/09/2026
Laafarra meetira kuma 30, isheen sodaa caalaa jaalala filatte
Onkoloolessa 11, bara 2001 , dubartii umrii waggaa 27 tokko xiyyaara saamame keessaa bilbila gochuudhaan jechoota saddeet maatiin ishee tasuma hin irraanfanne dubbatte:
“Wanti kun na caalaa isiniif hedduu ulfaata.”
Maqaan ishee Honor Elizabeth Wainio jedhama ture.
Namni ishee jaallatu hundi "Lizz" jedhanii ishee waamu.
Guuyyoota lamaan dura, isheen Paaris turte.
Isheen qofa ishee Yuurooppii irraa deebite — imala abjuu ishee kan waggoota hedduuf karoorsite ture. Isheen cidha hiriyaa ishee kan Filoorensitti raawwatame irratti hirmaattee turte. Dhaabbata gudaa "Champs-Élysées" jedhamu irra deemte. Akkasumas manneen kadhannaatti galtee akkoo isheef xurree ibsaa mucucaasite.
Isheen al tokko haadha isheetiin akkana jettee turte: "Osoo Paaris arguuf carraa argadhee, gammachuudhaanin du'a."
Isheen waggaa 27 turte. Isheen dhaabbata "Discovery Channel Stores" jedhamuuf daayirektara aanaa guddachaa jirtu turte.
Onnee kan qabduudha. Oowwituudha. Nama jireenya keessatti waan hedduu raawwachuuf qabduuf jecha daftee sochootu ture.
Ganamfalla Onkoloolessa 11, bara 2001, Lizz xiyyaara "United Airlines Flight 93" jedhamu Niuwaark irraa gara Saan Firaansiskootti balali'u yaabbatte.
Xiyyaaricha keessa imaltoota fi hojjettoota xiyyaaraa 40 aadaa jiru ture.
Ganaama sa'aatii 9:28 irratti, hattonni xiyyaaraa afur iddoo oofaa xiyyaarichaa (cockpit) humnaan seenan.
Imaltoonni gara teessoo duubaatti akka deeman dirqisiifaman. Garuu ganamfalla sana waan murteessaa tokkotu ta’e — waan seenaa jijjiire tokko.
Tiyaatira bilbilaatiin, imaltoonni dhugaa jiru baran.
Gamoowwan "World Trade Center" duraanui dhaahaniiru ture.
Manneen "Pentagon" dhaahaniiru ture.
Wanti kun mariidhaan kan fixatamu hin turre.
Waan of-jaallannaa (lola du’aa) ture.
Imaltoonni balali'a Flight 93 jiranis osoo yeroon hin darbin sana hubatan.
Keessa jeequmsa sanaatti, nama ishee hin beekne tokkotu Lizz'f bilbila kenne.
"Nama jaallattuuf bilbili."
Isheenis haadha guddiftuu ishee, Esiter, qunnamte.
Sagaleen ishee tasgabbaa'aa ture. Qabbanaawaa. Qulqulluu.
Isheen hin kadhanne. Hin iyye.
Isheen dubartii ishee dhabuuf jirtu sana jajjabeessuuf yaalte.
“Wanti na caalaa na dhukkubu,” jette, “wanti kun na caalaa isiniif hedduu ulfaata.”
Waan kana xiinxalaa.
Dubartii waggaa 27, olka’iinsa lafa irraa meetira 30,000 (Oliitti) irratti du’a fuulaa fuulatti ilaalaa jirtu… gadda maatiin ishee dhaga'uuf jiruuf yaadda'aa jirti.
Isaan daqiiqaa afurfiif walitti dubbatan. Hafuura waliin fudhatan. Tapha miiraa hin jiru. Jaalala fageenya dheeraa keessatti diriire qofa.
Ergasii Lizz waan biraas jette:
“Ani Akkoo koo waliin ta'uufin jira.”
Akkoon ishee ganda baadiyyaa Peensilvaaniyaatti dhihoo jiraatti ture — bakka xiyyaarichi itti kufee fageenya itti hin maqaane.
Isheen waan kana beekuu hin dandeessu ture. Garuu yeroo sanatti, yaada walitti deebi'uu sana keessatti jajjabina argatte.
Sa'aatii 9:57 irratti, imaltoonni murtii isaanii murteessan.
Isaan mormuudhaan loluuf qopha'an.
Hojjeettuu xiyyaaraa Saandiraa Biraadshoo abbaa warraa isheetti bilbiltee, bishaan danfaa hattoota sana irratti naquuf qopheessaa akka jirtu itti hime.
Imaltuun Todd Beamer jedhamu tajaajilaa bilbilaa waliin kadhannaa Gooftaa kadhatees jechoota biyya guutuu keessatti iyyan dubbate:
“Haadhaan haa kaannu (Let’s roll).”
Jechoonni dhumaa Lizz kan dhufe osoo mormiin sun hin jalqabin dura ture.
“Isaan iddoo oofaa xiyyaarichaa cabsanii puttuuf qophaa'aa jiru. Ani deemuun qaba. Isin jaalladha. Nagaatti.”
Sa'aatii 10:03 irratti, Flight 93 dirree bakka Shaankisviil, Peensilvaaniyaatti dhihoo jiruutti kufe.
Qorattoonni booda akka mirkaneessanitti, hattonni sana Gamoowwan Paarlaamaa U.S. (U.S. Capitol) dhaahuu karoorsaniidha ture.
Waan imaltoonni loliinsaan falmataniif, gamoon sun hanga har'aatti dhaabbatee jira.
Lubbuun libaana kurnan kumaan lakka’amu oolchame.
Imaltoota fi hojjettoota 40'niif Boodarra Badhaasa Warqee Kongreesii (Congressional Gold Medal) kennameef. Har’a, bakki xiyyaarichi itti kufe sun Iddoo Yaadannoo Biyyooleessaa Balali'a Flight 93 (Flight 93 National Memorial) ta’eera.
Bakka sanatti Masaraa Sagaleewwanii (Tower of Voices) — bilbila qilleensaa 40, tokkoon tokkoon isaanii sagalee adda addaatti qindaa’anii dhaabbatu. Yeroo qilleenisi dirree sana irra yaa’u, sagalee walfakkaatu hin uuman.
Sagalee namoota dhuunfaa fakkaatu.
Waggoota hedduudhaaf, abbaan Lizz sagalee ergaa bilbila ishee dhaggeeffachuuf qofa gara bilbila isheetti bilbila ture. Guyyaa tokko sagaleen sun garuu badaa ture.
Abbaan ishee sagalee ishee yeroo lammaffaaf dhabuun baay'ee akka isa gaddisiise dubbate.
Bakka yaadannoo sanatti, inni bilbila qilleensaa tokko iddoo addaatti dhaggeeffata.
“Isheen intala kooti,” jedha.
Seenaan Honor Elizabeth Wainio waan isheen itti duute qofa miti.
Haala isheen minoota dhumaa jireenya ishee itti jiraachuu filattees ni dhiyeessa.
Isheen Paaris argitee turte.
Isheen akkoo isheef xurree ibsaa mucucaasitee turte.
Yeroo yeroon inni suukanneessaan dhufu immoo, isheen jajjabina hin gaafanne.
Isheen kennite malee.
“Wanti kun na caalaa isiniif hedduu ulfaata.”
Addunyaa gubbaa ibiddaa fi sodaatti yaadatu keessatti, waan kanas yaadadhaa:
Olka’iinsa lafa irraa meetira 30,000 irratti, shammarran dargaggeettii tokko sodaatama irra jaalala filatte.
Sababa namoota akka ishee — iddoo gadi aanaatti turan, sodaatanii turan, dhaban garuu goota ta'aniin — daandii seenaa jijjiirame.
Nuti ishee ni yaadannaa.
Nuti hundumaas ni yaadanna.
