Waldaa Dargaggoo Aanaa Mayyuu Muluqqee

Waldaa Dargaggoo Aanaa Mayyuu Muluqqee Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Waldaa Dargaggoo Aanaa Mayyuu Muluqqee, Photographer, Hararge Ethopia, Addis Ababa.

12/06/2024

Buufatni doonii sadarkaa Baankii Addunyaatiin irraa duubatti hafa

Waggaa lammaffaaf walitti aansuun Buufata Doonii Moombaasaa Keeniyaa Indeeksii Raawwii Buufata Doonii Konteenaraa sadarkaa Berberaa gadi qabateera. Mombaasaan buufata doonii 405 keessaa sadarkaa addunyaatti sadarkaa 328ffaa irratti gadi bu’uun sadarkaa 326 irraa gadi bu’eera.Gama biraatiin ammoo Buufata Doonii Berbera sadarkaa 144ffaa irraa gara sadarkaa 106ffaatti ol ba’uun gahumsaa fi beekamtii isaa dabalaa dhufuun isaa mul’isa.

Mombaasaan gadi bu’us ammallee sadarkaa 312ffaa irraa gara 367ffaa kan gadi bu’e Daar es Salaam fi sadarkaa 26ffaa irraa gara 379ffaatti gadi bu’uu guddaa kan argite Jibuutii caalaa gaarii ta’eera. Milkaa’inni Berbera baay’inaan DP World bara 2017tti fudhachuu isaatiin kan ka’e yoo ta’u, kunis baay’inni fe’umsaa %35 akka dabalu fi oomishtummaan doonii %300 akka dabalu taasiseera. Sirni dijitaalaa haaraa fi gochoonni itti fufiinsa qabanis yeroo dooniin eegaa guyyoota irraa gara sa’aatiitti hir’iseera.

Abbaan Taayitaa Buufata Doonii Keeniyaa (KPA) fooyya’iinsa Mombaasaatti mul’ate kan hubate yoo ta’u, yeroon garagalchuu dooniiwwan konteenaraa bara 2022 guyyoota sadii irraa gara bara 2023tti guyyoota lamaatti gadi bu’eera.Yeroon konteenaroota turuus guyyoota 3.9 irraa gara 3.5tti hir’ateera, yeroon dooniiwwan konteenara qabaniif eegaa turan gadi bu’eera hanga guyyaa 0.2tti.

Energy Biyyaa kantahe Dargaggooni Aanaa Mayyuu Muluqee Bifa kanaan konfaraansii irra Kan oolan tahuu isaati.
02/06/2024

Energy Biyyaa kantahe Dargaggooni Aanaa Mayyuu Muluqee Bifa kanaan konfaraansii irra Kan oolan tahuu isaati.

31/08/2022
11/08/2022

Galoo galaana diimaa irratti, lola ottoman turkiifi Portugaal
jiddutti deemaa tureefi injifannoo oromoo, jaarraa 16ffaa
keessa. (Kutaa 1ffaa )
-----------------------
Bara 1250 G.C. keessa, biyya masritti mootummaan " mamluk
salxaanat" jedhamu
Hundeeffamuun wal qabatee, bifuma wal fakkaatuun bara 1270
- 1285tii lafa amma ityoophiyaa jennuun tan keessatti
mootummaan yekuno Amlakiifi kan sulxaanat ifat jedhamu gad
dhaabbate. Mootummoonni lachuu gargaarsa mamluk masrii
( Egyptian kingdom) irraa argachaa akka turan kitaaboota
hedduu keessatti ibsamee jira. ( Islamic history in Ethiopia )
(the sultanet of medieval in Ethiopia) church and state in
Ethiopia)
Mootummaan mamluk sulxaanat, kan masriidhaa, hamma
jaarraa 16ffaatti galoo galaana diimaa toohachuun biyyoota
Awroopaatiifi hindii wajjiin hariiroo daldalaa cimaa qabaachaa
turuus bara 1507' G.C irraa Eegalee hamma 1517tii,
mootummaan portugaala naannawa galoo galaana diimaa
dhunfachuu qofa ossoo hin tahiin dooniin masriidhaa, tan
daldalaa akka bab- al- mandab hin qaxxaamurre goote.
San qofaa mitti, Portugaal Yemeniifi Oman toohachuun
makkah fi madina dabalatee, biyyoota arabaa hedduu
qabachuuf
Sochii Eegalte. Mootummaan Portugaal harka tokkoon Ajandaa
amantaa waan qabatee deemuuf biyyoota islaamaa hedduu
yaachisaa dhufe. Gara biraatiin mootummaan Portugaal
Mooticha Habashaa Ates libna dingil hidhachiisuun
mootummaa Adal sulxaanaat irratti bifa haarayaan lola
gaggeessuu eegale.
Bara 1517 G.C. keessa, Atse Libna dingiliifi waraanni Portugaal
gamtaan lola mootummaa Adal sulxaanaat irratti bananiin
Amiir Mahfouz ajjeessuun magaalaa dakar tan harar cinaa tan
barbadeessuun waan hedduu balleessan. Yeruma san keessa,
waraanni Lopez Suarez galaana diima irraa ka'uun magaalaa
zeylaa barbadeesse. Guyyaa muraasa keessatti waraanni
Portugaal kan saldiyanho dhaan hogganamu Barbara toohate.
Yeroo kana keessa waraanni turkii
Kan selman Ra'iisiin hogganamu Portugaal dursee Hijaz ( saudi
Arabia) seene.itti aansuun
Waraanni turkii masrii dabalatee, biyyoota arabaa hunda
dhuunfate.lolli Portugaaliifi turkii jiddutti deemaa jiru galaana
diimaa irratti itti fufe. Bara 1530 keessa turkiin Yaman
dhuunfachuun isii mootummaa Adal sulxaanaat bifa haarayaan
akka of ijaaruufi Afrikaa keessatti mootummaa cimaa tahee
akka bahuuf carraa uume. Kana qofaa mitti, mootumaan
usmaaniyaa (turkii) galoo galaana diimaa toohachuun isii bara
1529 G.C. irraa kaassee hamma bara 1543ti Imaam Ahmed
Ibrahim al- ghaziif Humna guddaa tahe...itti fufa...
Madda ( source)
--___________________________________________
- Ethiopia and Red sea- mordechai Abir
P- 72
-the sultanet of medival in Ethiopia-
A Chekroun & Hirsech
Merid woldaragy- 1971
- Islam in Ethiopia -p p- 70- 75
Spencer Trimingham
' History of harar and harari p- 50
- church and state in Ethiopia- tedde

01/08/2022

Abbaa qubee Afaan Oromoo(ABCD)
Furaa afaan Oromoo
***
Dr.Sheikh Muhammad Rashad Abdullee
Kitaabni kun kitaaba qubee afaan
Oromoo yeroo duraatiif qubee fooyyaa'an barreefame.
haala Amma barreessinuurraa garaagarummaa guddaa
hinqabu .kitaabni kun bara 1976 A.l.A biyya somalia
Moqaadishotti maxxanfame .garuu
Bara 1969tti Harkaan
barreeffame.qopheessaan Dr.Sheikh Muhammad Rashad
Abdulleeti. kitaabni kun Amma university SOAS
(school of oriental and African studies) London keessatti
argama.

01/08/2022

LUBA HARARGEE
-lubni harargee bakka shanitti qoodama
Isaanis :
1-Hormaata
·luba hormaataa jalatti kan arkamu "ITUU" qofa
·Bakka ituun hin jirreetti ilmaan dagaatu luba kana jalatti
arkamu qaba keessattuu NOOLEE
2-Fadata
·luba kana jalatti kan aragamu qabu Gosa
HUMBANNAATI( Anniyya)
3-Sabbaaqaluba kana Anniyyaa fi Nooleen partially waliin qaban
4-Dibbeessa
·luba kana jalatti ilmaan dagaa qofaatu jalatti arkama
(Nole,jarso fi huume)
5-Daraaraa
· Luba daraaraa isaan hundinuu waliin qaban
Horaa bulaa deebanaa 1.1K edited 21:46
Afran qalloo
Akkuma beekkamutti Sirni Gadaa Qaalluu fi ardaa jiilaa
yoo hin qabaanne Sirna Gadaa hin ja'amu
- Akkasumatti ammaas Gosa qaalluu tahu qabdu jira
sirna Gadaa kessatti
Fknf.
1.Sirna Gadaa booranaa(Sabboo-Gona) kessatti qaalluu
kan ta'u
Qaalluu Oddituu ja'ama.
Inninis gosa sabboo jalatti arkama
2.Sirna Gadaa Arsii(Sikkoo-Mandoo) keessattis qaallu
ta'u kan qabu
Qaalluu Maxxaarrii ja'ama
-Gosti Maxxaarrii bakka saditti qoodamti isaanis:
1.Maxxaarrii karaaraa
2.Maxxaarrii kukkuu
3.Maxxaarrii garjeedaa
3-Sirna Gadaa karrayyuu(Baasof Dullacha) Kessatti
qaalluu kan ta'u Qaalluu waayyee ja'ama inninis gosa
Baasooti.
4.Sirna Gadaa Harargee( Ituu,Humbaana-Qallo) kessatti
qaalluu kan ta'u
Kudha lamaan Alaati
Isaanis Qaalluu Fugug ja'aman.

Address

Hararge Ethopia
Addis Ababa

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Waldaa Dargaggoo Aanaa Mayyuu Muluqqee posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share

Category