06/02/2026
အင်္ဂလိပ်ခေတ် (Colonial Period) မှာ “ရိုဟင်ဂျာ” ဆိုတဲ့ နာမည်ကို တိကျစွာတွေ့ရသလို “ရခိုင်” ဆိုတဲ့ အမည်လည်း အဲဒီအချိန်မှာ တိကျစွာ အသုံးမပြုသေးပါ။
ဒါကြောင့် ယနေ့ခေတ်မှာ “ရခိုင်တိုင်းရင်းသား” ဆိုတဲ့ အမည်ဟာ နိုင်ငံရေး၊ လူမျိုးရေး အခြေအနေတွေနဲ့အတူ နောက်ပိုင်းမှာ တည်ဆောက်လာတဲ့ အမည်ဖြစ်ပါတယ်။
---
အင်္ဂလိပ်ခေတ်အတွင်း အမည်အသုံးပြုမှု
- 1799 ခုနှစ်: Dr. Francis Buchanan-Hamilton ရဲ့ စာတမ်းထဲမှာ “Rooinga” (ရိုဟင်ဂျာ) ဆိုတဲ့ အမည်ကို တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ အဲဒီမှာ “Mohammedans who have long settled in Arakan call themselves Rooinga” လို့ ဖော်ပြထားပြီး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကို လိုက်နာတဲ့ Rakhing (ရခိုင်) လူမျိုးနဲ့ ခွဲခြားဖော်ပြထားပါတယ်။
- “Arakan” ဆိုတဲ့ အမည်ကို အင်္ဂလိပ်ခေတ်တလျှောက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယနေ့ “Rakhine State” လို့ ခေါ်တဲ့ နေရာကို ညွှန်းပါတယ်။
---
“ရခိုင်” အမည်ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု
- Arakan → Rakhine: အင်္ဂလိပ်ခေတ်မှာ “Arakanese” ဆိုတဲ့ အမည်ကို အသုံးများခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း “Rakhine” ဆိုတဲ့ အမည်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
- နိုင်ငံရေးအကျိုးဆောင်မှု: 1948 ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်၊ တိုင်းရင်းသား အမည်အဖြစ် “ရခိုင်” ကို တိကျစွာ အသုံးပြုလာကြသည်။
- ယနေ့ခေတ်: “ရခိုင်တိုင်းရင်းသား” ဆိုတဲ့ အမည်ဟာ တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံရေး အတူတူပေါ်ထွက်လာတဲ့ အမည်ဖြစ်ပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ခေတ်တုန်းက တိကျစွာ အသုံးမပြုခဲ့ပါ။
---
အမည်နှစ်ခုရဲ့ အဓိက အနက်
| အမည် | ပေါ်ထွက်ချိန် | အဓိက အကြောင်းအရာ |
|-------|---------------|--------------------|
| Rohingya (Rooinga) | 1799 ခုနှစ် Dr. Buchanan မှတ်တမ်း | Arakan တိုင်းဒေသမှာ နေထိုင်တဲ့ မူစလင် လူမျိုး |
| Rakhine (Rakhing/Arakanese) | အင်္ဂလိပ်ခေတ်မှာ “Arakanese” အဖြစ် | ဗုဒ္ဓဘာသာ လိုက်နာသူများ၊ နောက်ပိုင်း “ရခိုင်” အမည်ဖြစ်လာ |
---
ယနေ့ခေတ်မှာ “ရခိုင်တိုင်းရင်းသား” ဆိုတဲ့ အမည်ဟာ အင်္ဂလိပ်ခေတ်တုန်းက တိကျစွာ မတွေ့ရသေးတဲ့ အမည် ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေး၊ လူမျိုးရေး အခြေအနေတွေနဲ့အတူ လွတ်လပ်ရေးနောက်ပိုင်းမှာ တည်ဆောက်လာတဲ့ အမည် ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလိုနဲ့ “ရိုဟင်ဂျာ” နဲ့ “ရခိုင်” ဆိုတဲ့ အမည်နှစ်ခုဟာ တူညီတဲ့ Arakan ဒေသထဲမှာပဲ ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ ယနေ့ခေတ်မှာ နိုင်ငံရေးအဓိက အကျိုးဆောင်မှုကြောင့် တိုင်းရင်းသားအမည်အဖြစ် တည်ဆောက်ထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ARF News 5.2.2026
The name “Rohingya” was clearly used during the British colonial period, while the name “Rakhine” was not yet clearly used at that time.
Therefore, the name “Rakhine people” today is a name that was created later, along with political and ethnic circumstances.
---
Use of the name during the British period
1799: The name “Rooinga” (Rohingya) is clearly recorded in a document by Dr. Francis Buchanan-Hamilton. It states that “Mohammedans who have long settled in Arakan call themselves Rooinga”, distinguishing them from the Rakhing (Rakhine) people who follow Buddhism.
The name “Arakan” was used throughout the British period, and referred to the area now known as “Rakhine State”.
---
Development of the name “Rakhine”
Arakan → Rakhine: The name “Arakanese” was commonly used during the British period, and later the name “Rakhine” was created in Myanmar.
Political use: After Myanmar gained independence in 1948, the ethnic name “Rakhine” was used precisely as an ethnic name.
Today: The name “Rakhine” is a name that emerged from ethnic rights and politics, and was not used precisely during the British era.
---
The main meaning of the two names
Name Time of emergence Main content
Rohingya (Rooinga) Dr. Buchanan's record in 1799 Muslim people living in the Arakan region
Rakhine (Rakhing/Arakanese) As “Arakanese” in the British era Buddhist followers, later became the name “Rakhine”
---
Today, the name “Rakhine” is a name that was not found precisely during the British era, and was a name that was built after independence along with political and ethnic conditions.
Thus, the two names “Rohingya” and “Rakhine” emerged in the same Arakan region, and today they are constructed as ethnic names for political purposes.
